Ngày 15 tháng 02 năm 2022, Cơ quan quản lý Y tế Anh (Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, MHRA) đã cảnh báo các bác sĩ cân nhắc kỹ lợi ích - nguy cơ trước khi kê đơn azithromycin đường toàn thân hoặc các kháng sinh macrolid đường toàn thân khác (erythromycin hoặc clarithromycin) cho người bệnh đang điều trị bằng hydroxychloroquin hoặc chloroquin do có liên quan đến việc tăng nguy cơ gây biến cố trên tim mạch và tử vong do tim mạch, đồng thời nhắc nhở cảnh giác với các phản ứng tâm thần liên quan đến hydroxychloroquin hoặc chloroquin, đặc biệt là trong tháng đầu điều trị mặc dù người bệnh không có tiền sử rối loạn tâm thần trước đây.

Thông tin đã ghi nhận

Về biến cố trên tim mạch, một nghiên cứu hồi cứu được công bố vào tháng 8 năm 2020 đã so sánh về các biến cố bất lợi (Adverse Events, AEs) ở người bệnh bắt đầu điều trị viêm khớp dạng thấp bằng hydroxychloroquin đơn trị liệu so với sulfasalazin đơn trị liệu. Nghiên cứu tương tự đã so sánh AEs nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng hydroxychloroquin đồng thời với azithromycin với việc sử dụng hydroxychloroquin đồng thời với amoxicilin. Kết quả cho thấy, trong thời gian điều trị ngắn (lên đến 30 ngày) sau lần đầu sử dụng hydroxychloroquin kết hợp với azithromycin, nguy cơ đau thắt ngực hoặc đau ngực, suy tim và tử vong do tim mạch tăng lên so với khi điều trị kết hợp hydroxychloroquin và amoxicilin. Nguy cơ xảy ra AEs nghiêm trọng trong thời gian ngắn điều trị bằng hydroxychloroquin đơn trị liệu được ghi nhận không vượt quá so với sulfasalazin, nhưng khi sử dụng thuốc trong thời gian kéo dài trên 30 ngày có liên quan đến tăng tỷ lệ tử vong do tim mạch. Mặc dù cơ chế chưa được nghiên cứu cụ thể, nhưng AEs có thể xảy ra do tác dụng tích lũy của hydroxychloroquin và azithromycin trên khoảng QT, rối loạn nhịp tim và tử vong do nguyên nhân tim mạch hoặc do các tác dụng hiệp đồng khác gây độc trên tim.

Về phản ứng tâm thần, vào tháng 11 năm 2020, một đánh giá an toàn của Châu Âu đã khuyến nghị cập nhật các cảnh báo đối với các thuốc hydroxychloroquin và chloroquin dựa trên một loạt các phản ứng tâm thần được báo cáo, bao gồm các trường hợp hiếm hoi về hành vi tự sát. Đánh giá này lưu ý rằng nếu AEs trên tâm thần xảy ra, thường diễn ra trong tháng đầu tiên điều trị và đã được ghi nhận ở những người bệnh không có tiền sử rối loạn tâm thần trước đây.

Khuyến cáo dành cho nhân viên y tế:

- Một nghiên cứu cho thấy, việc dùng đồng thời azithromycin với hydroxychloroquin ở người bệnh viêm khớp dạng thấp có liên quan đến việc tăng nguy cơ gây AEs trên tim mạch (bao gồm đau thắt ngực hoặc đau ngực và suy tim) và tử vong do tim mạch.

- Cân nhắc kỹ lợi ích-nguy cơ trước khi kê đơn azithromycin hoặc kháng sinh macrolid đường toàn thân khác (erythromycin hoặc clarithromycin) cho người bệnh đang điều trị bằng hydroxychloroquin hoặc chloroquin.

- Nếu kê đơn kháng sinh macrolid đường toàn thân với hydroxychloroquin hoặc chloroquin, cần thận trọng khi sử dụng cho người bệnh có các yếu tố nguy cơ về AEs trên tim mạch và cần thực hiện theo khuyến cáo trong tờ hướng dẫn sử dụng của từng loại thuốc.

- Cảnh giác với các phản ứng tâm thần liên quan đến hydroxychloroquin hoặc chloroquin, đặc biệt trong tháng đầu điều trị. AEs trên tâm thần đã được ghi nhận ở những người bệnh không có tiền sử rối loạn tâm thần trước đó.

- Báo cáo các phản ứng có hại của thuốc nghi ngờ nếu ghi nhận trên người bệnh.

Khuyến cáo nhân viên y tế tư vấn cho người bệnh, người nhà người bệnh khi người bệnh đang dùng thuốc hydroxychloroquin hoặc chloroquin

- Cần liên hệ ngay với bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu nào về tim (ví dụ: đánh trống ngực, ngất xỉu, đau ngực hoặc khó thở không rõ nguyên nhân)

- Cần liên hệ ngay với bác sĩ nếu gặp các vấn đề mới hoặc tồi tệ hơn về sức khỏe tâm thần (như suy nghĩ lung tung, lo lắng, ảo giác và cảm thấy bối rối hoặc cảm thấy chán nản, bao gồm cả ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc tự tử).

- Người nhà người bệnh nên cảnh giác với những phản ứng tâm thần này trên người bệnh và nếu phản ứng xảy ra, cần liên hệ ngay với nhân viên y tế để được tư vấn.

- Tham khảo thông tin thuốc dành cho người bệnh trong tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm với hộp thuốc (hydroxychloroquin hoặc chloroquin) và lưu giữ tờ hướng dẫn sử dụng này để có thể tham khảo lại khi cần.

Thông tin về hydroxychloroquin và chloroquin:

- Hydroxychloroquin được chỉ định điều trị viêm khớp dạng thấp, bệnh lupus ban đỏ hệ thống và các bệnh về da liễu do nhạy cảm ánh sáng mặt trời.

- Chloroquin được chỉ định dự phòng hoặc điều trị bệnh sốt rét, một số sản phẩm cũng có chỉ định điều trị viêm gan hoặc áp xe gan do amip, viêm khớp dạng thấp và bệnh lupus ban đỏ dạng đĩa hoặc bệnh lupus ban đỏ hệ thống.

* Các thuốc hiện đang lưu hành tại tại Bệnh viện Bạch Mai bao gồm: hydroxychloroquin (HCQ 200mg).

Điểm tin: ThS. Nguyễn Thị Thu,

Đơn vị Dược lâm sàng – Thông tin thuốc, Khoa Dược

Nguồn:https://www.gov.uk/drug-safety-update/hydroxychloroquine-chloroquine-increased-risk-of-cardiovascular-events-when-used-with-macrolide-antibiotics-reminder-of-psychiatric-reactions.