Ngày 22/4/2022, để hạn chế nguy cơ gặp giảm bạch cầu trung tính và tiêu chảy nghiêm trọng sau khi dùng irinotecan (không phải dạng liposome), Cơ quan quản lý Dược phẩm Pháp (Agence nationale de sécurité du médicament et des produits de santé, ANSM) đã gửi cảnh báo cho các bác sĩ chuyên ngành ung thư và các dược sĩ về việc xem xét giảm liều khởi đầu irinotecan cho những người bệnh mà chuyển hóa qua UGT1A1 ở mức độ kém, đặc biệt ở người bệnh được kê đơn irinotecan với liều lượng dự kiến lớn hơn 180 mg/m² hoặc có sức khỏe yếu dự kiến được kê đơn irinotecan ở bất cứ mức liều nào.

Tuy nhiên, mức độ liều khởi đầu irinotecan cần giảm bao nhiêu hiện vẫn chưa được xác định do đó cần dựa vào khuyến cáo đang được áp dụng trong thực hành lâm sàng. Các liều irinotecan tiếp theo có thể được tăng lên tùy thuộc vào khả năng dung nạp thuốc của từng cá thể người bệnh trong chu kỳ đầu điều trị.

20.5.2022 ban tin thuoc 6

Người bệnh có giảm chuyển hóa thông qua enzym UGT1A1 như hội chứng Gilbert (đồng hợp tử với các biến thể UGT1A1*28 hoặc UGT1A1*6) có nguy cơ cao xuất hiện giảm bạch cầu trung tính và tiêu chảy ở mức độ nghiêm trọng sau khi dùng irinotecan. Nguy cơ này tăng phụ thuộc vào liều dùng irinotecan.

Không cần giảm liều khởi đầu của irinotecan đối với người bệnh chuyển hóa trung bình thông qua enzym UGT1A1 (dị hợp tử với các biến thể UGT1A1*28 hoặc UGT1A1*6).

Mặc dù không bắt buộc nhưng việc xét nghiệm gen UGT1A1 giúp xác định người bệnh có nguy cơ cao giảm bạch cầu trung tính và tiêu chảy mức độ nghiêm trọng. Tuy nhiên, lợi ích lâm sàng của việc xác định kiểu gen trước khi bắt đầu điều trị vẫn chưa được khẳng định do đa hình di truyền UGT1A1 không phải là yếu tố duy nhất quyết định các độc tính của thuốc irinotecan.

Một số thông tin liên quan

Irinotecan là chất ức chế topoisomerase I được chỉ định đơn trị liệu hoặc phối hợp để điều trị ung thư đại trực tràng tiến triển hoặc di căn. Trong phác đồ đơn trị liệu, liều khuyến cáo của irinotecan là 350 mg/m² ngày 1, chu kỳ 3 tuần. Trong phác đồ phối hợp, liều khuyến cáo của irinotecan là 180 mg/m² ngày 1, chu kỳ 2 tuần.

Uridine diphosphate-glucuronosyl transferase 1A1 (UGT1A1) là enzym chính liên quan đến quá trình khử hoạt tính của SN-38 - một chất chuyển hóa có hoạt tính của irinotecan, thành SN-38 glucuronid không có hoạt tính (SN-38G). Gen UGT1A1 có hiện tượng đa hình di truyền, được biểu hiện khác nhau tùy từng cá thể. Biến thể di truyền của UGT1A1 bao gồm các biến thể UGT1A1*28 và UGT1A1*6 làm giảm hoạt tính chuyển hóa của enzym này. Đồng hợp tử UGT1A1*28 được tìm thấy với tần suất dao động từ 8% đến 20% ở quần thể người Châu Âu, Châu Phi, khu vực Cận Đông và Latinh. Ngược lại, biến thể UGT1A1*6 hầu như không được tìm thấy trong các quần thể này. Trong quần thể người Đông Á, tần suất gặp các biến thể UGT1A1*28/*28 dao động khoảng 1% đến 4%, 3% đến 8% đối với biến thể *6/*28 và 2% đến 6% đối với biến thể *6/*6. Trong quần thể người Trung Á và Nam Á, tần suất gặp các biến thể UGT1A1*28/*28, *6/*28 và *6/*6 lần lượt là khoảng 17%; 4% và 0,2%.

Báo cáo phản ứng bất lợi

Báo cáo ngay các phản ứng bất lợi nghi ngờ do irinotecan cho Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc hoặc bộ phận theo dõi, giám sát và báo cáo ADR của khoa Dược tại bệnh viện.

* Các thuốc hiện đang có trong danh mục thuốc của Bệnh viện Bạch Mai bao gồm: irinotecan (Campto 40mg/2ml, Campto 100mg/5ml, Irinotesin 40mg/2ml).

Nguồn:https://ansm.sante.fr/informations-de-securite/irinotecan-cancer-colorectal-reduire-la-dose-initiale-chez-les-patients-metaboliseurs-lents-de-lugt1a1-qui-doivent-recevoir-une-dose-dirinotecan-180-mg-m2-ou-qui-ont-une-sante-particulierement-fragile-quelle-que-soit-la-dose, truy cập ngày 04/05/2022.

Điểm tin: ThS. Nguyễn Thị Thu,

Đơn vị Dược lâm sàng – Thông tin thuốc, Khoa Dược