Trong lúc toàn xã hội đang nóng lên hừng hực vì đại dịch cúm A/H1N1/2009, cả hệ thống chính trị và ngành y tế đang dốc sức tìm cách ngăn chặn sự lây lan nhanh của con virut cúm, một số trường học đóng cửa, nhà nhà lo cúm, người người lo cúm. Cái lo lắng vì cúm thì ai cũng biết nhưng kiếm tiền theo kiểu đục nước béo cò của nhà kinh doanh sản phẩm Plusssz thì không phải ai cũng dám làm.

Số là liên tục trong thời gian gần đây, trên các số báo TN và TN online xuất hiện một kiểu quảng cáo: 3 cách phòng cúm A/H1N1/2009: 1. Uống 2 viên sủi Plusssz mỗi ngày; 2. Rửa tay bằng xà phòng; 3. Đeo khẩu trang. Phía dưới của phần quảng cáo còn ghi rõ: Ngoài việc đeo khẩu trang và rửa tay bằng xà phòng, còn cần uống 2 viên sủi Plusssz mỗi ngày, vì với khẩu trang và rửa tay bằng xà phòng giúp bạn ngăn ngừa nguy cơ từ bên ngoài, vitamin và khoáng chất trong Plusssz max có tác dụng hình thành các mô liên kết ở da, nâng cao khả năng miễn dịch cho toàn cơ thể. 2 viên Plusssz max multi mỗi ngày có thể xem là hiệu quả hữu hiệu từ bên trong. Tệ hơn, trên trang báo điện tử, nhà quảng cáo còn "xui" người ta: "Hãy gửi thông điệp này đến bạn bè và người thân".

quang_cao_trai_phep_vien_sui_plusssz.jpg
Nội dung quảng cáo trái phép của sản phẩm Plusssz trên một trang báo điện tử ngày 11/8/2009

Một phụ nữ tên Thu đã rất an tâm sau khi đọc trang TN điện tử ngày 10/8 này, chị tuyên bố cùng đồng nghiệp; mấy ông bác sĩ cứ làm tóe loe lên cái vụ cúm A/H1N1/2009 để dọa dân hay sao ấy, mình chả có gì lo lắng, tý đi làm về mua chục týp Plusssz loại họ đang quảng cáo ấy, mỗi ngày "tống" cho mỗi người 2 viên - "Khỏi". Lúc ghé qua nhà thuốc, Thu cũng truyền cái "thông điệp" lạc quan ấy cho người bán thuốc và những người xung quanh. Chị không ngờ bị người ta phản ứng dữ đến vậy. Không những thế, bác dược sĩ Thuyết còn nói đừng có tin vào cái quảng cáo láo ấy và khuyên mọi người đừng có uống như thế.

Plusssz không có tác dụng chữa bệnh!

Đây là một sản phẩm có thành phần gồm một số vitamin hòa tan trong nước, một số chất khoáng được sản xuất dưới dạng viên thuốc sủi bọt. Điểm quan trọng là Plusssz là một thực phẩm chức năng, không phải thuốc chữa bệnh. Với hàm lượng vitamin C là 60mg - hàm lượng tương đương 3/5 viên thuốc vitamin C thông thường (loại 100mg vẫn được các xí nghiệp dược sản xuất trong nước), bằng 6% viên thuốc vitamin C dạng sủi; 1,4mg vitamin B1 (tương đương 14% viên B1 nội thông thường)... hàm lượng các hoạt chất trong loại thực phẩm này chỉ có tác dụng bổ sung cho chế độ ăn. Cũng chính vì là thực phẩm chức năng nên Plusssz không có tác dụng chữa bệnh, không thay thế thuốc chữa bệnh. Đối với cơ thể người, Plusssz chỉ có tác dụng bổ sung vitamin, chất khoáng trong trường hợp cơ thể có sự thiếu hụt các chất này như những người ăn kiêng thiếu chất, người có chế độ ăn không cân đối, không đầy đủ. Như vậy, cần khẳng định vai trò của Plusssz đối với cơ thể chỉ ở chừng mực nhất định và chỉ có ý nghĩa bổ sung.

Cục Y tế dự phòng và Môi trường Việt Nam đã đưa ra những nội dung khuyến cáo đầy đủ và có cơ sở khoa học để phòng cúm giúp cộng đồng áp dụng nhằm từng bước hạn chế sự lây lan nguy hiểm của cúm A/H1N1/2009. Nếu chỉ với 2 viên Plusssz mà ngừa được cúm, chắc ngành y tế không phải huy động nhiều nguồn lực để kiểm soát, ngăn chặn dịch và loài người chắc cũng không phải tốn nhiều tiền của và tâm sức để ngăn ngừa dịch cúm đến thế.

Và quảng cáo trái phép

Theo quy định, trong các quảng cáo sản phẩm là thực phẩm chức năng, nhất thiết phải ghi rõ các thông tin: "Sản phẩm này không phải là thuốc, không thay thế thuốc chữa bệnh" và chỉ có tác dụng "hỗ trợ điều trị"... để tránh gây hiểu lầm về tác dụng. Không dừng lại ở việc quảng cáo trên báo chí, Công ty Tiên Tiến còn trương cả "sản phẩm" của mình với nội dung tương tự trên những tấm pano quảng cáo ở ngoài đường phố. Mang nội dung quảng cáo này đến hỏi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế - cơ quan có thẩm quyền và chức năng cấp phép, quản lý hoạt động tuyên truyền quảng cáo các loại thực phẩm chức năng, chúng tôi có trong tay Văn bản số 224/ATTP-GDTT, ngày 6/8/2009 về việc quảng cáo sản phẩm, trả lời Công ty TNHH Tiên Tiến, văn bản ghi rõ: Sau khi xem xét hồ sơ, đối chiếu với các quy định của pháp luật, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm có ý kiến như sau:

1. Cách phòng chống cúm A/H1N1/2009 đã được Cục Y tế dự phòng Việt Nam, Bộ Y tế ban hành.

2. Cục An toàn vệ sinh thực phẩm chỉ tiếp nhận quảng cáo những nội dung quảng cáo liên quan đến sản phẩm thực phẩm. Còn những nội dung khác không thuộc thẩm quyền của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm.

Trong khi đó, quy chế quảng cáo thuốc và thực phẩm có liên quan đến sức khỏe và tính mạng con người đã được quy định chặt chẽ và phân cấp rõ ràng. Trong Văn bản số 7089 của Bộ Y tế về việc tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo thực phẩm chức năng có quy định, người phát hành quảng cáo chỉ quảng cáo theo đúng nội dung đã được cơ quan y tế thẩm định bằng văn bản. Khi phát hiện những cá nhân, doanh nghiệp quảng cáo thực phẩm, thực phẩm chức năng, phụ gia thực phẩm có nội dung chưa được cơ quan y tế có thẩm quyền xét duyệt thì người phát hành quảng cáo cần thông báo ngay cho cơ quan quản lý nhà nước về y tế để có hình thức xử lý kịp thời. Văn bản cũng nhấn mạnh, các hành vi vi phạm quy định trên sẽ bị xử phạt theo đúng quy định hiện hành.

Việc quảng cáo sản phẩm Plusssz có thể coi là trái phép. Nguy hại hơn, trong lúc tình hình dịch cúm đang lan tràn với tốc độ khó kiểm soát và khả năng lan rộng trong cộng đồng là khó tránh khỏi, vaccin ngừa bệnh chưa có, thuốc chữa đặc hiệu không có, thuốc tamiflu đang có nguy cơ bị virut kháng lại, hiểu biết của người dân về bệnh và dịch còn chưa thấu đáo thì việc quảng cáo kiểu đục nước béo cò này rất dễ gây ngộ nhận, thậm chí là lừa dối người tiêu dùng, gây khó khăn cho công tác kiểm soát, phòng chống dịch của ngành y tế. Vẫn biết quảng cáo là một việc làm không thể thiếu, luôn đi kèm với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và rất cần thiết để đưa sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đến với người tiêu dùng nhưng phải tuân thủ đúng pháp luật, phải trung thực và trên hết là phải bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, cho xã hội. Điều đó có nghĩa là các cơ quan chức năng của Trung ương và Hà Nội phải vào cuộc và kịp thời ngăn chặn, chấn chỉnh. 
Người dân phải tuân thủ 10 khuyến cáo phòng chống cúm A/H1N1/2009 tại nơi làm việc

1. Cúm A/H1N1/2009 là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virut cúm A/H1N1/2009 gây ra.

2. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc với các giọt nước bọt hay dịch tiết mũi họng của người bệnh hoặc với đồ vật bị nhiễm virut rồi đưa lên mũi, miệng.

3. Bệnh lây nhiễm nhanh từ người sang người trong thời gian 1 ngày trước tới 7 ngày sau kể từ khi có triệu chứng bệnh. Người nhiễm virut có thể truyền bệnh ngay cả khi không biểu hiện triệu chứng.

4. Tránh tiếp xúc với người bị cúm. Đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách trên 1m nếu phải tiếp xúc với người bệnh.

5. Tăng cường vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi.

6. Thường xuyên làm vệ sinh và khử trùng các bề mặt như mặt bàn làm việc, tay nắm cửa, bàn phím máy tính, nền nhà bằng các chất tẩy rửa thông thường; hạn chế sử dụng điều hòa, đặc biệt là điều hòa trung tâm, mở cửa thông thoáng.

7. Nên duy trì các thói quen tốt cho sức khỏe như tích cực vận động cơ thể, giảm căng thẳng, uống nhiều nước, ăn đủ chất để nâng cao thể trạng.

8. Người lao động phải tự theo dõi sức khỏe hằng ngày, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau họng... thì thông báo cho người sử dụng lao động, y tế để được tư vấn.

9. Người lao động nếu phát hiện triệu chứng cúm khi đang ở nơi làm việc thì phải được cách ly, đeo khẩu trang; đồng thời thông báo cho người sử dụng lao động và cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

10. Các cơ sở lao động, người sử dụng lao động phải có địa chỉ bệnh viện và cơ sở y tế dự phòng gần nhất, có số điện thoại đường dây nóng để liên hệ kịp thời.

Hải Nam - suckhoedoisong.vn