Sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới hướng dẫn XQ là phương pháp xâm nhập tối thiểu cho phép chỉ một lần chọc kim có thể lấy số lượng mẫu, giảm số lần sinh thiết và cho chẩn đoán chính xác giai đoạn của bệnh.

Để cung cấp thông tin cụ thể về kỹ thuật này, BSCKII. Lưu Hồng Nhung, Trưởng nhóm X.quang vú, Trung tâm Điện quang sẽ có những chia sẻ chuyên môn về kỹ thuật này.

Kỹ thuật sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới hướng dẫn XQ là gì?

Quy trình sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới hướng dẫn XQ là phương pháp sử dụng kim sinh thiết có đường kính lớn (11-8G) có kèm theo hệ thống hút chân không để lấy bệnh phẩm tại vùng tổn thương (những cụm vi vôi hoá nghi ngờ ác tính) làm chẩn đoán mô bệnh học. Việc định vị tổn thương và kim sinh thiết đều dưới hướng dẫn XQ. Mục đích cuối cùng là lấy được chính xác mẫu bệnh phẩm tại vị trí nghi ngờ ung thư, giảm tỷ lệ âm tính giả so với sinh thiết kim lõi, tỷ lệ không lấy đủ mẫu là 0%.

Ưu điểm, nhược điểm của kỹ thuật?

Ưu điểm: là phương pháp xâm nhập tối thiểu cho phép chỉ một lần chọc kim có thể lấy số lượng mẫu lớn hơn các phương pháp khác, giảm số lần sinh thiết và cho chẩn đoán chính xác giai đoạn của bệnh.

Khắc phục được nhược điểm so với sinh thiết kim lõi (do các cụm vi vôi hoá có kích thước rất nhỏ thường dưới 0,5cm).

Ưu việt hơn so với phương pháp sinh thiết mở: tránh được sẹo xấu, không làm biến đổi nhiều cấu trúc tuyến vú.

Nhược điểm: đòi hỏi trang thiết bị máy móc, kinh nghiệm người làm, chi phí cao hơn so với sinh thiết mở.

Không lấy được những cụm vi vôi hoá ở sát thành ngực, gần hố nách, núm vú hay ở bệnh nhân có thể tích vú nhỏ.

h1 bài sinh thiet vu     

  

h2 bai sinh thiet vu

Mũi tên chỉ vào tổn thương vôi hóa nghi ngờ cần sinh thiết (bên phải là trên phim chụp XQ tuyến vú zoom to), bên trái là cụm vi vôi hóa đã lấy chính xác trên mẫu bệnh phẩm.

Kỹ thuật được chỉ định cho những bệnh nhân nào?

  • Tổn thương vi vôi hoá nghi ngờ ác tính (BIRADS 4 hoặc 5), rối loạn cấu trúc hoặc bất xứng tiến triển trong thời gian theo dõi chỉ quan sát được trên Xquang vú.
  • Tổn thương vú nghi ngờ ác tính được xếp loại BIRADS 4 và 5 nhưng kết quả mô bệnh học bằng sinh thiết kim lõi trước đó không tương thích với hình ảnh (Xquang, siêu âm, cộng hưởng từ).
  • Tổn thương vú nghi ngờ ác tính được xếp loại BIRADS 4 và 5 có kích thước nhỏ < 5mm, sinh thiết kim lõi khó khăn.

Trường hợp nào chống chỉ định kỹ thuật với sinh thiết vú hỗ trợ hút chân không?

  • Người bệnh có bệnh nặng toàn thân: suy tim, suy thận, suy hô hấp
  • Người bệnh có rối loạn đông máu
  • Người bệnh dị ứng với thuốc gây tê
  • Người bệnh có viêm nhiễm nông tại chỗ
  • Người bệnh quá lo lắng và không hợp tác

Những biến chứng có thể gặp khi sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới XQ?

Các biến chứng có thể gặp và hướng xử trí:

  • Chảy máu: trường hợp chảy máu nhiều phải băng ép cố định ít nhất 15 phút, nếu chảy máu nhiều phải phẫu thuật cầm máu.
  • Nhiễm trùng: người bệnh sưng đau nhiều, sốt cao: cho người bệnh uống kháng sinh, chống viêm, dặn người bệnh giữ vệ sinh.
  • Tràn khí khoang màng phổi: trường hợp sinh thiết xuyên vào thành ngực: người bệnh có thể biểu hiện khó thở, đau ngực: cần chụp Xquang phổi và chuyển cấp cứu xử trí: thở oxy, hút khí khoang màng phổi nếu tràn khí nhiều.
  • Phản xạ thần kinh phế vị: người bệnh khó thở, lo lắng, biểu hiện trào ngược, buồn nôn: dừng thủ thuật, giải thích cẩn thận cho người bệnh, ủ ấm, cho người bệnh uống thuốc chống nôn (nếu cần thiết).
  • Dị ứng thuốc gây tê: người bệnh có biểu hiện dị ứng, mẩn ngứa, khó thở, tim đập nhanh: xử trí các thuốc chống dị ứng, nếu trụy tim mạch dùng Adrenalin và chuyển sang cấp cứu điều trị tích cực.

Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trước khi sinh thiết?

  • Phim chụp XQ tuyến vú, kết quả siêu âm tuyến vú
  • Kết quả các xét nghiệm: công thức máu và đông máu cơ bản

Kỹ thuật này có được chi trả BHYT không?

BHYT chỉ trả 1 phần: tiền thủ thuật, tiền XN mô bệnh học

BN chi trả tiền kim sinh thiết,

Nêú BN không nằm viện thì BN phải trả thêm tiền giường bệnh (điều trị trong ngày), tiền khám.

Nếu muốn được áp dụng kỹ thuật này tại Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân cần đăng ký với ai, thủ tục này thế nào?

  • Trường hợp BN đã có đủ các XN: siêu âm, XQ tuyến vú, có chẩn đoán là các tổn thương nghi ngờ (từ BIRADS 3 trở lên). BN cần mang tất cả các kết quả đã có tới phòng Can thiệp tuyến vú, Trung tâm Điện quang, Bệnh viện Bạch MaiLiên hệ: Trung tâm Điện quang BV Bạch Mai. Số hotline (trong giờ hành chính) 091.705.8822. Tại đây, BN sẽ được các bác sỹ thuộc nhóm vú tư vấn và hướng dẫn làm thủ tục để thực hiện kĩ thuật.
  • Trường hợp BN chưa có bất cứ một XN nào. BN sẽ đến Bệnh viện Bạch Mai để đăng kí khám (BN có thể khám tại các chuyên khoa sản, chuyên khoa u bướu, khoa khám bệnh theo yêu cầu). BN sẽ được khám, chụp XQ và siêu âm tuyến vú. Khi có kết luận: BN cần phải thực hiện kĩ thuật này, BN sẽ đến phòng Can thiệp tuyến vú – Trung tâm Điện quang BV Bạch Mai. Số hotline (trong giờ hành chính) 091.705.8822 để được hẹn ngày giờ cụ thể./.

Đỗ Hằng