Sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới hướng dẫn siêu âm là phương pháp xâm nhập tối thiểu cho phép chỉ một lần chọc kim có thể lấy số lượng mẫu lớn, giúp giảm số lần sinh thiết và cho chẩn đoán chính xác giai đoạn của bệnh. Phương pháp này giúp bệnh nhân tránh được sẹo xấu và không làm biến đổi nhiều cấu trúc tuyến vú.

Để giúp bạn đọc và các đồng nghiệp có thêm thông tin, BSCKII. Lưu Hồng Nhung, Trưởng nhóm Xquang Vú, Trung tâm Điện quang sẽ có những chia sẻ chuyên môn về kỹ thuật này.

Kỹ thuật sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới hướng dẫn siêu âm là gì?

Quy trình sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không là phương pháp sử dụng kim sinh thiết có đường kính lớn (10-7G) có kèm theo hệ thống hút chân không để lấy bệnh phẩm tại vùng tổn thương làm chẩn đoán mô bệnh học, giảm tỷ lệ âm tính giả so với sinh thiết kim lõi, tỷ lệ không lấy đủ mẫu là 0%. Việc định vị tổn thương, đường đi của kim đều được quan sát dưới siêu âm.

Ưu điểm, nhược điểm của kỹ thuật

Ưu điểm:

- Là phương pháp xâm nhập tối thiểu cho phép chỉ một lần chọc kim có thể lấy số lượng mẫu lớn hơn các phương pháp khác, giảm số lần sinh thiết và cho chẩn đoán chính xác giai đoạn của bệnh.

- Khắc phục được nhược điểm so với sinh thiết kim lõi (do các cụm vi vôi hoá có kích thước rất nhỏ thường dưới 0,5cm).

- Ưu việt hơn so với phương pháp sinh thiết mở: Tránh được sẹo xấu, không làm biến đổi nhiều cấu trúc tuyến vú.

Nhược điểm: đòi hỏi trang thiết bị máy móc, kinh nghiệm người làm, chi phí cao hơn so với sinh thiết mở.

Kỹ thuật được chỉ định cho những bệnh nhân nào?

- Tổn thương vú nghi ngờ ác tính được xếp loại BIRADS 4 và 5 nhưng kết quả mô bệnh học bằng sinh thiết kim lõi trước đó không tương thích với hình ảnh (X quang, siêu âm, cộng hưởng từ).

- Tổn thương vú nghi ngờ ác tính được xếp loại BIRADS 4 và 5 quan sát được dưới siêu âm có kích thước nhỏ < 5mm, sinh thiết kim lõi khó khăn.

st vú che

Ảnh kim hút chân không được đặt đúng vào tổn thương dưới hướng dẫn siêu âm. Mũi tên đỏ chỉ vào tổn thương. Đường trắng mà mũi tên xanh chỉ là kim sinh thiết.

Bệnh nhân nào chống chỉ định kỹ thuật sinh thiết vú hỗ trợ hút chân không?

- Người bệnh có bệnh nặng toàn thân: suy tim, suy thận, suy hô hấp

- Người bệnh có rối loạn đông máu

- Người bệnh dị ứng với thuốc gây tê

- Người bệnh có viêm nhiễm nông tại chỗ

- Người bệnh quá lo lắng và không hợp tác

Một số vấn đề có thể gặp khi sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không dưới siêu âm

        - Chảy máu nhiều, phải phẫu thuật cầm máu.

        - Nhiễm trùng: Người bệnh sưng đau nhiều, sốt cao - Cho người bệnh uống kháng sinh, chống viêm, dặn người bệnh giữ vệ sinh.

        - Tràn khí khoang màng phổi: Trường hợp sinh thiết xuyên vào thành ngực - Người bệnh có thể biểu hiện khó thở, đau ngực, cần chụp Xquang phổi và chuyển cấp cứu xử trí: thở oxy, hút khí khoang màng phổi nếu tràn khí nhiều.

        - Phản xạ thần kinh phế vị: Người bệnh khó thở, lo lắng, biểu hiện trào ngược, buồn nôn - dừng thủ thuật, giải thích cẩn thận cho người bệnh, ủ ấm, cho người bệnh uống thuốc chống nôn nếu cần thiết.

        - Dị ứng thuốc gây tê: Người bệnh có biểu hiện dị ứng, mẩn ngứa, khó thở, tim đập nhanh - Xử trí các thuốc chống dị ứng. Nếu trụy tim mạch dùng Adrenalin và chuyển sang cấp cứu điều trị tích cực.

Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trước khi sinh thiết ?

- Phim chụp XQ tuyến vú, kết quả siêu âm tuyến vú

- Kết quả các xét nghiệm: công thức máu và đông máu cơ bản

Phương pháp này diễn ra bao lâu? Có được chi trả BHYT không?

- Phương pháp thường được làm trong 1h (bao gồm gây tê BN, định vị tổn thương, lấy mẫu bệnh phẩm, chụp kiểm tra mẫu bệnh phẩm nếu cần, băng ép, viết biên bản can thiệp).

- Nếu bệnh nhân đang nằm điều trị tại BV Bạch Mai thì thủ thuật này sẽ được BHYT chỉ trả 1 phần: tiền thủ thuật, tiền xét nghiệm mô bệnh học. Bệnh nhân phải trả tiền kim sinh thiết.

- Nếu bệnh nhân không nằm viện hoặc chỉ nằm phòng điều trị ban ngày, khu tái khám của cấp cứu thì sẽ không được hưởng BHYT.

Nếu muốn được áp dụng kỹ thuật này tại Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân cần đăng ký với ai, thủ tục này thế nào?

- Trường hợp bệnh nhân đã có đủ các xét nghiệm: siêu âm, XQ tuyến vú, có chẩn đoán là tổn thương vú cần sinh thiết (các tổn thương được phân loại từ BIRADS 3 trở lên). Bệnh nhân cần mang tất cả các kết quả đã có tới phòng Can thiệp tuyến vú - Trung tâm Điện quang, BV Bạch Mai. Số hotline (trong giờ hành chính) 091.705.8822. Tại đây, bệnh nhân sẽ được các bác sỹ thuộc nhóm vú tư vấn và hướng dẫn làm thủ tục để thực hiện kĩ thuật.

- Trường hợp bệnh nhân chưa có bất cứ một xét nghiệm nào: Bệnh nhân sẽ đến BV Bạch Mai để đăng kí khám (BN có thể khám tại các chuyên khoa sản, chuyên khoa u bướu, khoa khám bệnh theo yêu cầu). BN sẽ được khám, chụp XQ và siêu âm tuyến vú. Khi có kết luận cần phải thực hiện kĩ thuật này, BN sẽ đến Phòng Can thiệp tuyến vú - Trung tâm Điện quang, BV Bạch Mai. Số hotline (trong giờ hành chính) 091.705.8822 để được hẹn ngày giờ cụ thể.

Đỗ Hằng