Nhiễm nấm thường được chia làm 2 loại: nhiễm nấm toàn thân và nhiễm nấm ngoài da, niêm mạc. Các thuốc chống nấm vì thế cũng được chia làm 2 loại, toàn thân và tại chỗ. Nhưng thực tế các thuốc toàn thân cũng có tác dụng tại chỗ và ngược lại.

Amphotericin B (am-pho-te-ri-xin B):

Không hấp thu qua đường uống nên chỉ dùng đường truyền tĩnh mạch. Tuy nhiên khi dùng thuốc có thể gặp các hiện tượng: run, sốt, nôn, nhức đầu, hạ huyết áp (thường liên quan đến việc truyền thuốc nên cần giảm tốc độ truyền hoặc giảm liều. Dùng thuốc hạ sốt, kháng histamin (hit-ta-min) hoặc corticoid (côc-ti-cô-it) trước khi truyền. Thuốc cũng có thể gây tổn thương ống thận, tăng urê-huyết... Khắc phục bằng cách truyền dùng dịch NaCl 0,9% có thể làm giảm độc tính cho thận.

nam111.jpgFlucytosin (Phờ-lu-xi-tô-xin):

Dễ tan trong nước, phổ kháng nấm hẹp hơn amphotericin B. Thuốc có tác dụng hiệp đồng với thuốc chống nấm khác nên thường được dùng phối hợp để tránh kháng thuốc. Thuốc hấp thu dễ dàng qua đường tiêu hóa nên dùng dạng uống rất thuận tiện. Không dùng dạng tiêm. Dùng phối hợp với amphotericin B để chữa nấm Candida. Tuy nhiên thuốc có thể gây rối loạn tiêu hóa (nôn, tiêu chảy), rối loạn chức năng gan, giảm tiêu cầu, gây ức chế tủy xương dẫn đến thiếu máu...

Ketoconazol (kê-tô-cô-na-zon):

Uống dễ hấp thu và hấp thu tối đa sau khi ăn. Thuốc được dùng điều trị nấm Cadida âm đạo, thực quản, nấm móng... Không dùng khi có thai và đang nuôi con bằng sữa mẹ. Thuốc có thể gây rối loạn kinh nguyệt, chứng to vú ở đàn ông, suy giảm tình dục...

Griseofulvin (Gri-sê-ô-ful-vin):

Tác dụng trên nấm da, biểu bì, tóc, móng, không có tác dụng trên vi khuẩn. Thuốc hấp thu qua tiêu hóa thay đổi theo dạng thuốc và thức ăn. Thức ăn có mỡ sẽ dễ hấp thu vì thuốc không tan trong nước. Thuốc tích lũy trong tế bào tiền thân của keratin làm nó kháng lại sự xâm nhập của nấm, do đó tóc, móng mới mọc sẽ không bị bệnh. Thời gian điều trị ít nhất là 1 tháng cho bệnh nấm tóc và 6-9 tháng cho bệnh nấm móng. Thuốc thường gây đau đầu, viêm thần kinh, ngủ gà, mệt mỏi, nhìn mờ, rối loạn tiêu hóa...

DS. Hoàng Thu
suckhoedoisong.vn