Nội dung chính

- Sử dụng đồng thời allopurinol với azathioprin hoặc mercaptopurin có thể dẫn đến suy tủy, đe dọa tính mạng bệnh nhân.

- Nếu bắt buộc phải sử dụng đồng thời, nên giảm liều azathioprin hoặc mercaptopurin xuống chỉ còn một phần tư liều khuyến cáo và theo dõi công thức máu của bệnh nhân.

Thông tin cơ bản

- Allopurinol ức chế xanthin oxidase, được sử dụng để giúp giảm tình trạng tăng acid uric máu ở bệnh nhân gút.

- Azathioprin là một chất ức chế miễn dịch. Azathioprin được chuyển hóa bước một thành mercaptopurin tại gan, sau đó mercatopurin bị oxy hóa bởi xanthin oxidase thành dẫn chất không có hoạt tính và bị thải trừ.

- Mercaptopurin là thuốc gây độc tế bào được sử dụng trong điều trị bệnh bạch cầu. Mercaptopurin được chuyển hóa thành các dẫn chất không có hoạt tính hoạt tính bởi xanthin oxidase.

Tương tác thuốc và lưu ý khi sử dụng đồng thời

- Allopurinol ức chế xanthin oxidase làm giảm tốc độ chuyển hóa của azathioprin và mercaptopurin thành các chất chuyển hóa không có hoạt tính. Hậu quả azathioprin và mercaptopurin bị tích lũy, tăng nồng độ và độc tính có thể dẫn tới giảm bạch cầu, tiểu cầu hoặc giảm 3 dòng tế bào máu, gây đe dọa tính mạng bệnh nhân.

- Không khuyến cáo sử dụng đồng thời allopurinol và azathioprin hoặc mercaptopurin. Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải phối hợp, nên giảm liều azathioprin hoặc mercaptopurin xuống còn 25% liều khuyến cáo và theo dõi chặt chẽ công thức máu của bệnh nhân

Ví dụ: nếu bệnh nhân cấy ghép dùng liều duy trì azathioprin 1–4 mg/kg/ngày đồng thời với allopurinol thì liều azathioprin nên giảm xuống còn 0,25-1 mg/kg/ngày.

Báo cáo trường hợp ở New Zealand

- Tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2020, Trung tâm theo dõi phản ứng có hại của New Zealand (CARM) đã ghi nhận 14 báo cáo về các phản ứng có hại do tương tác giữa allopurinol và azathioprin. 13 trong số đó gặp tình trạng suy tủy. Hai trường hợp gần đây cũng được báo cáo có giảm 3 dòng tế bào máu. Trong 14 trường hợp trên, phần lớn không thấy báo cáo về việc đã thực hiện giảm liều.

Nguồn: https://www.medsafe.govt.nz/profs/PUArticles.asp

Khoa Dược – Bệnh viện Bạch Mai