Nhiều không phải bao giờ cũng tốt. Và việc dùng thuốc là một ví dụ điển hình. Đối với một căn bệnh, chưa chắc dùng những loại thuốc tốt nhất đã mang lại hiệu quả như mong muốn. Thậm chí, hỗn hợp thuốc có thể gây ra những hậu quả khôn lường. Thực tế hiện nay con người có nhiều cơ hội để khỏe mạnh hơn với sự ra đời những loại thuốc đặc trị. Nhưng vấn đề ở chỗ khi các loại thuốc đó phản ứng với nhau, chúng sẽ gây ra sự rối loạn.

Phản ứng của một số thuốc có thể dễ dàng đoán trước. Dùng một viên thuốc giảm đau có tác dụng gây ngủ, uống vài ly rượu sau bữa tối và thêm một viên thuốc ngủ nữa; sự kết hợp của ba loại dược phẩm này có thể làm cho não quên phát đi tín hiệu giục cơ thể... hít thở.

Những kiểu phản ứng khác thông thường khá phức tạp và khó đoán trước hơn nhiều. Ví dụ, warfarin (hay còn gọi là coumadin), chất để pha loãng máu sẽ trở nên tác dụng quá mạnh trong cơ thể, làm chảy máu dữ dội nếu ngay lập tức một loại kháng sinh nào đó được thêm vào. Các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nên đoán biết trước các tác dụng ngoài ý muốn của việc kết hợp các loại thuốc để tránh những hậu quả chết người.

Khi các loại thuốc phản ứng với nhau thì nạn nhân chính là cơ thể người bệnh. Cho dù đó là thuốc tự mua hay có kê đơn của bác sĩ; thành phần ăn kiêng hay một loại thực phẩm; thuốc tiêu thụ trái phép hay bày bán có giấy phép thì khả năng phản ứng lẫn nhau giữa chúng vẫn luôn tồn tại. Sự cố xảy ra khi chúng ta quên không chú ý hay không chịu nói loại thuốc nào cơ thể chúng ta đã "tiêu thụ".

Ở Mỹ, dịch vụ chăm sóc y  tế trong những năm gần đây đã phân chia ra nhiều nhánh nhỏ. Bác sĩ riêng trong mỗi gia đình không còn hoạt động như một người giữ nhà khi phối hợp các loại thuốc mà bệnh nhân - thân chủ của họ được kê đơn. Một bác sĩ chuyên khoa về bệnh phụ nữ có thể kê đơn viên thuốc tránh thai cho bệnh nhân. Nhưng sau đó, bệnh nhân này lại đi tới một phòng khám, nơi cô ta sẽ nhận được một đơn thuốc kháng sinh. Vậy làm thế nào để các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể cảnh báo cho bệnh nhân biết thuốc kháng sinh sẽ làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai nếu họ không nắm được tất cả các thông tin về tình trạng người bệnh? Bạn có thể đưa ra lý do: bệnh nhân là người phải chịu trách nhiệm thông báo cho các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế đó biết mọi chi tiết sức khỏe của mình. Nhưng trong thực tế, rất ít bệnh nhân có khả năng xác định mức độ phức tạp và phản ứng lẫn nhau giữa các loại thuốc.

Hơn nữa, tình trạng các dược sĩ phải làm việc quá nhiều cũng như sự phát triển của dịch vụ đặt thuốc qua mail đã làm giảm độ tin cậy của các loại thuốc bệnh nhân dùng. Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo kê đơn, nhiều người tự ý đi mua thuốc mà không khám qua bác sĩ. Nhiều bác sĩ và dược sĩ đã phải sử dụng các phần mềm vi tính để xác định loại nào an toàn và loại nào không an toàn. Nhưng để có thể làm được như vậy, họ buộc phải biết cơ thể bệnh nhân đã tiếp nhận những loại thuốc nào.

Lấy ví dụ về những người nổi tiếng đã ra đi vĩnh viễn chỉ vì dùng kết hợp thuốc ngủ với nhiều loại thuốc giảm đau khác nhau. Trường hợp này được gọi là ngộ độc rủi ro: tử vong một cách vô tình nhưng không phải là không thể đoán trước và chắc chắn là có thể phòng tránh được. Mới đây, tại Mỹ, nam diễn viên tài năng mới 28 tuổi, Heath Ledger, người từng đảm nhiệm vai nam chính trong bộ phim giành giải Oscar, Brokeback Mountain cũng đã qua đời vì một tai nạn tương tự. Sau nhiều tin đồn về việc tự tử vì tình..., cơ quan cảnh sát dựa trên kết quả khám nghiệm tử thi và điều tra đã kết luận rằng nguyên nhân cái chết của Ledger chính là sử dụng quá liều nhiều loại thuốc khác nhau.

Hãy thử hình dung đến trường hợp có vô số loại thuốc được kê đơn từ vô số bác sĩ và được bán bởi vô số cửa hàng thuốc. Bạn có thể dễ dàng đoán định mối nguy hiểm của việc kết hợp này.

Nói tóm lại, khi các loại thuốc phản ứng lẫn nhau, tác hại cụ thể là gì? Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào số lượng dược phẩm bạn dùng. Hai loại thuốc có 5% nguy cơ phản ứng trái ngược; 5 loại thì nguy cơ tăng lên 50% và 8 tám thì khả năng bạn gặp nguy hiểm là 100%.

Nhưng ai sẽ dùng 8 loại thuốc một lúc? Thực tế cho thấy, rất nhiều người làm như vậy. Phần lớn trong số họ đều là người cao tuổi và cơ thể có đủ các loại bệnh trên đời. Hai loại thuốc dùng cho bệnh huyết áp, hai loại khác chữa bệnh đái đường, một cho bệnh gout, một aspirin hàng ngày, thêm vào một loại kháng sinh. Rõ ràng tồn tại nguy cơ thuốc phản ứng lẫn nhau. Vấn đề chỉ là bạn có chú ý không mà thôi.

Vậy phải làm gì? Hãy lên danh sách các loại thuốc cần dùng và kiểm tra hai lần thật cẩn thận. Đưa danh sách đó cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe trước khi đơn thuốc được kê. Bạn cũng nên đưa cả danh sách này cho dược sĩ. Chắc chắn rằng danh sách này đã bao gồm các loại thảo dược và thuốc tự mua bởi chúng có thể phản ứng với các loại thuốc đã được bác sĩ kê đơn. Mạnh dạn vứt bỏ những loại thuốc cũ và luôn giữ thuốc trong bao bì nguyên gốc như khi bạn mua. Sống tốt hơn bằng các loại dược phẩm là một việc làm tốt và bạn chỉ cần nỗ lực thêm một chút mà thôi.

 Theo Medicinenet