1. Viêm da tiết bã là gì?

Viêm da tiết bã (Seborrheic dermatitis) là bệnh viêm da mạn tính, đặc trưng bởi các mảng đỏ kèm vảy trắng hoặc vàng nhờn, thường xuất hiện ở những vùng da có nhiều tuyến bã như da đầu, hai bên cánh mũi, lông mày, râu, ngực và lưng.

Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng tiến triển kéo dài, dễ tái phát, gây ngứa, bong vảy và ảnh hưởng đến thẩm mỹ, khiến người bệnh tự ti, giảm chất lượng cuộc sống.

2. Dấu hiệu nhận biết

Xuất hiện mảng đỏ, ranh giới không rõ, phủ vảy trắng hoặc vàng ẩm, dính.

Vị trí thường gặp: trán, rãnh mũi - má, lông mày, mí mắt, rãnh sau tai, ống tai ngoài, ngực.

Ngứa từ nhẹ đến nhiều.

Bệnh thường nặng hơn vào mùa đông - đầu xuân (khí hậu lạnh, độ ẩm thấp), cải thiện vào mùa hè.

Các yếu tố làm bệnh trầm trọng: stress, thiếu ngủ, thời tiết hanh khô, sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc một số thuốc.

3. Nguyên nhân

Cơ chế gây bệnh hiện chưa hoàn toàn rõ ràng, song nhiều nghiên cứu cho thấy viêm da tiết bã là kết quả của sự phối hợp nhiều yếu tố:

Tăng tiết bã nhờn.

Sự phát triển quá mức của nấm Malassezia.

Phản ứng miễn dịch da quá mức.

Liên quan một số bệnh lý thần kinh, nội tiết (đặc biệt là Parkinson), sử dụng thuốc.

Mệt mỏi, căng thẳng kéo dài.

Thời tiết lạnh, độ ẩm thấp.

Chăm sóc da chưa đúng cách (gội đầu quá ít, dùng mỹ phẩm gây bít tắc…).

4. Ai dễ mắc bệnh?

Người có da nhờn.

Nam giới (tỷ lệ cao hơn nữ).

Người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ.

Trẻ sơ sinh.

Người mắc bệnh nền như Parkinson, HIV, trầm cảm…

5. Bệnh có lây không?

Viêm da tiết bã là bệnh viêm da mạn tính và không lây từ người sang người.

6. Có xét nghiệm chẩn đoán không?

Hiện chưa có xét nghiệm đặc hiệu để chẩn đoán xác định viêm da tiết bã. Bác sĩ chủ yếu dựa vào biểu hiện lâm sàng.

Một số xét nghiệm có thể được chỉ định nhằm loại trừ hoặc tìm yếu tố liên quan như: xét nghiệm nấm, Demodex, soi da (dermoscopy), mô bệnh học…

7. Điều trị như thế nào?

Tùy mức độ bệnh, bác sĩ da liễu sẽ xây dựng phác đồ phù hợp.

Trên da đầu:

Trường hợp nhẹ (chỉ bong vảy, không viêm): dùng dầu gội chống nấm chứa ketoconazole hoặc ciclopirox.

Trường hợp trung bình – nặng (đỏ da, ngứa, bong vảy nhiều): kết hợp thuốc bôi corticoid dạng xịt, bọt hoặc dung dịch trong thời gian ngắn. Nếu sau 4 tuần không cải thiện, có thể cân nhắc thuốc chống nấm đường uống.

Trên da mặt và vùng da khác:

Kem chống nấm (ketoconazole, ciclopirox).

Thuốc giảm viêm ngắn ngày (hydrocortisone) hoặc thuốc điều hòa miễn dịch tại chỗ như pimecrolimus, tacrolimus.

Sản phẩm dưỡng ẩm phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Lưu ý:

Cần kiên trì điều trị 2-4 tuần.

Bệnh dễ tái phát theo từng đợt, do đó cần duy trì chăm sóc phù hợp.

8. Chăm sóc tại nhà

Sử dụng sữa rửa mặt, dầu gội dịu nhẹ.

Gội đầu 2-3 lần/tuần bằng dầu gội chứa ketoconazole 2% hoặc ciclopirox.

Hạn chế stress, ngủ đủ giấc, giảm rượu bia và chất kích thích.

Dùng sản phẩm dưỡng ẩm không gây bít tắc (non-comedogenic).

Có thể duy trì tacrolimus 2 lần/tuần theo hướng dẫn bác sĩ.

9. Khi nào cần đi khám?

Tổn thương lan rộng, ngứa nhiều.

Điều trị tại nhà 2 - 4 tuần không cải thiện.

Bệnh tái phát liên tục, ảnh hưởng sinh hoạt và tâm lý.

10. Điều trị ở đâu?

Khi nghi ngờ mắc bệnh hoặc bệnh tái phát nhiều lần, người dân nên đến khám chuyên khoa Da liễu để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Bệnh viện Bạch Mai là một trong những cơ sở y tế tuyến cuối uy tín. Khoa Da liễu và Bỏng của bệnh viện (78 Giải Phóng, phường Kim Liên, Hà Nội) có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, cung cấp dịch vụ khám và điều trị các bệnh lý da liễu nói chung, trong đó có viêm da tiết bã.

Viêm da tiết bã không thể điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Chẩn đoán đúng - điều trị đúng - duy trì chăm sóc đúng cách giúp 80-90% người bệnh kiểm soát triệu chứng hiệu quả, hạn chế tái phát và tự tin hơn trong cuộc sống.