Ca bệnh thách thức

Bệnh nhân nam sinh năm 1963 nhập viện trong tình trạng nguy cấp do phình động mạch chủ ngực đoạn xuống. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối phình có đường kính tối đa lên tới 89mm - một con số báo động, tiềm ẩn nguy cơ vỡ động mạch chủ, tử vong đột ngột bất cứ lúc nào.

TS.BS. Phạm Minh Tuấn, người trực tiếp ca can thiệp cho biết: "Khối phình kích thước 89mm giống như một 'quả bóng phình to' trong lồng ngực, chịu áp lực dòng máu rất lớn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở kích thước mà ở hình thái giải phẫu: Đoạn mạch chủ bị vôi hóa, xoắn vặn và gập góc phức tạp. Để đưa được hệ thống ống thông cỡ lớn di chuyển qua các đoạn gấp khúc mà không làm rách thành mạch, không làm bong các mảng xơ vữa, cũng như thả stent graft chính xác từng milimét tại vị trí đích, đòi hỏi thao tác của ê-kíp phải đạt độ chuẩn xác tuyệt đối".

Theo TS. Minh Tuấn, tính toán stent graft trong can thiệp nội mạch đòi hỏi sự khắt khe như "đo may áo" cho từng đoạn mạch. Ê-kíp phải lựa chọn đường kính stent graft lớn hơn từ 10-20% so với kích thước mạch lành để tạo lực áp sát tối đa, ngăn chặn tình trạng dòng máu chảy ngược (endoleak) vào túi phình. Đồng thời, việc xác định "vùng neo" an toàn phải tuyệt đối chính xác để đảm bảo stent bám vững chắc mà không che lấp hay gây tổn thương các nhánh động mạch quan trọng.

Hình ảnh phình lớn động mạch chủ ngực, doạ vỡ, vôi hóa, xoắn vặn và gập góc

Sức mạnh từ mô hình “Heart Team”

Đối mặt với ca bệnh "ngàn cân treo sợi tóc", sự quyết định của Heart Team (đội ngũ hội chẩn đa chuyên khoa) đóng vai trò sống còn.

ThS.BSNT. Trần Ngọc Cầm chia sẻ: “Tại buổi hội chẩn, chúng tôi đã phân tích toàn diện. Mổ mở truyền thống có nguy cơ tử vong vô cùng cao do tuổi và thể trạng người bệnh, trong khi can thiệp nội mạch - dù giải phẫu rất khó - lại là phương án tối ưu nhất. Nếu mổ mở thì phải cưa xương kết hợp đường mổ dài, chạy máy tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian hồi sức kéo dài. Trong khi đó, nếu lựa chọn phương pháp đặt stent graft (TEVAR) chỉ cần tiếp cận qua đường bộc lộ mạch nhỏ ở vùng bẹn. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu, giúp giảm đau, hạn chế mất máu và nhiễm trùng, cho phép người bệnh hồi phục thể trạng nhanh chóng”.

Ê-kíp can thiệp của Viện Tim Mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai gồm TS.BS. Phạm Minh Tuấn và ThS. BSNT. Trần Ngọc Cầm còn có ThS. BSNT. Lê Ngọc Thiện. Với sự phối hợp nhịp nhàng, chính xác trong từng khâu kỹ thuật, ê-kíp đã đặt stent graft thành công, loại bỏ hoàn toàn khối phình, đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Ê-kíp thực hiện can thiệp đặt stent graft cho người bệnh phình lớn động mạch chủ ngực phức tạp.

Đánh giá về ý nghĩa chuyên môn của ca bệnh, PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hoài - Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: "Thành công của ca can thiệp này không chỉ đơn thuần là việc giải quyết một khối phình kích thước lớn, mà là minh chứng cho sự phối hợp nhuần nhuyễn của mô hình 'Heart Team' tại Viện Tim mạch. Việc lựa chọn phương pháp can thiệp nội mạch thay vì mổ mở truyền thống trong bối cảnh giải phẫu phức tạp đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hình ảnh học, sự quyết đoán trong chiến lược can thiệp và khả năng xử lý tình huống phát sinh của ê-kíp. Đây là định hướng ưu tiên của chúng tôi: không ngừng ứng dụng các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu để mang lại lợi ích tốt nhất, giảm sang chấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh".

Khuyến cáo từ các chuyên gia Viện Tim mạch Việt Nam

Thành công của ca bệnh tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai trong việc làm chủ các kỹ thuật can thiệp mạch máu và tim mạch cấu trúc phức tạp. Đây là kết quả của sự phối hợp đa chuyên khoa giữa can thiệp tim mạch, phẫu thuật tim mạch, gây mê hồi sức và chẩn đoán hình ảnh theo tiêu chuẩn quốc tế.

Các bác sĩ cũng đưa ra cảnh báo: Phình động mạch chủ được coi là "kẻ sát nhân thầm lặng" vì bệnh tiến triển âm thầm, hầu như không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi nứt hoặc vỡ - thời điểm mà tỷ lệ tử vong lên tới 80-90%.

Người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng trên 50 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc lá hoặc thường xuyên có cảm giác đau tức ngực, đau lưng dai dẳng, nên chủ động đi kiểm tra định kỳ. Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm thông qua siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT scan) sẽ giúp chiến lược điều trị trở nên chủ động, an toàn và hiệu quả hơn rất nhiều./.