Hết triệu chứng chưa có nghĩa hết bệnh

Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính đường thở, có thể gây ho, khò khè và khó thở tái diễn. Khi gặp các yếu tố kích thích như khói thuốc, bụi, virus hô hấp hoặc thời tiết thay đổi, đường thở có thể co thắt, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, khiến trẻ khó thở.

Đáng chú ý, nhiều phụ huynh chỉ đưa con đến bệnh viện khi trẻ khó thở nặng, nhưng lại chủ quan khi triệu chứng thuyên giảm, tự ý ngừng thuốc dự phòng hoặc bỏ lịch tái khám.

TS.BS Nguyễn Thành Nam cho biết, triệu chứng giảm không đồng nghĩa tình trạng viêm đường thở đã được kiểm soát hoàn toàn. Nếu không điều trị theo chỉ định, trẻ có nguy cơ tái phát các cơn hen cấp, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng kiểm soát bệnh lâu dài.

Ở trẻ dưới 2 tuổi có biểu hiện ho, khò khè, khó thở tái diễn, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá nguyên nhân và hướng dẫn theo dõi phù hợp.

Phân biệt thuốc cắt cơn và thuốc dự phòng

Một sai lầm thường gặp trong điều trị hen là nhầm lẫn giữa thuốc cắt cơn và thuốc dự phòng.

Thuốc cắt cơn giúp giãn phế quản, cải thiện nhanh tình trạng co thắt và khó thở. Tuy nhiên, thuốc không thay thế được vai trò kiểm soát viêm mạn tính đường thở.

Trong khi đó, thuốc dự phòng, trong đó có corticoid dạng hít (ICS), giúp kiểm soát tình trạng viêm, giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ xuất hiện các đợt hen cấp khi được sử dụng đúng chỉ định.

Phụ huynh không nên tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều hoặc chỉ cho trẻ dùng thuốc khi xuất hiện khò khè. Việc điều chỉnh điều trị cần có hướng dẫn của bác sĩ.

Kỹ thuật hít thuốc cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị. Trẻ nhỏ sử dụng bình xịt định liều thường cần buồng đệm; trẻ chưa thể ngậm kín đầu ngậm có thể cần thêm mặt nạ phù hợp với lứa tuổi. Cha mẹ nên được nhân viên y tế hướng dẫn và kiểm tra kỹ thuật sử dụng.

Kiểm soát môi trường, phòng ngừa tái phát

Bên cạnh việc tuân thủ điều trị, gia đình cần giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng; tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, khói hương, khói bếp than và các chất tẩy rửa có mùi nồng. Chăn, ga, gối và điều hòa cần được vệ sinh thường xuyên; hạn chế các vật dụng dễ tích tụ bụi nếu chúng khiến trẻ xuất hiện triệu chứng.

Với trẻ có cơ địa dị ứng, cha mẹ cần xác định và hạn chế tiếp xúc với các yếu tố thực sự gây khởi phát triệu chứng.

Đặc biệt, trẻ cần được tái khám đúng hẹn, sử dụng thuốc dự phòng theo chỉ định và có kế hoạch xử trí hen tại nhà do bác sĩ hướng dẫn.

Hen phế quản có thể được kiểm soát tốt nếu trẻ được điều trị và theo dõi đúng cách. Hết khò khè không đồng nghĩa với hết bệnh; sự chủ động của gia đình là yếu tố quan trọng giúp trẻ hạn chế cơn hen cấp, duy trì sinh hoạt và học tập bình thường.