Vừa qua, các bác sĩ Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu cùng nhiều đơn vị phối hợp tại Bệnh viện Bạch Mai đã lập nên một kỳ tích: Cứu sống một nữ sinh 17 tuổi từ lằn ranh sinh tử nhờ giải mã thành công một căn bệnh hiếm gặp bậc nhất thế giới.

Những giờ phút nghẹt thở: Khi mọi hy vọng dần khép lại

Bệnh nhân T.N.H nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Chỉ trong vòng 24 giờ, từ một người khỏe mạnh, cơ thể cô gái trẻ rơi vào “cơn bão” bệnh lý dữ dội: Giảm albumin máu (23 g/l), thiếu máu nặng (Hb 72 g/l), tiểu cầu giảm xuống ngưỡng “tử thần” (<10 G/l).

Thời điểm mới vào viện, bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch, tiên lượng xấu!

Phổi của bệnh nhân tràn ngập máu do xuất huyết phế nang lan tỏa, SpO₂ tụt xuống dưới 80% dù đã thở oxy liều cao. Đồng thời, bệnh nhân rơi vào suy tim cấp, huyết áp tụt dưới 70/40 mmHg, xuất hiện cơn nhịp nhanh kịch phát lên tới 180 chu kỳ/phút. Hai quả thận hoàn toàn “đình công”, bệnh nhân vô niệu.

Chưa dừng lại ở đó, bệnh nhân còn bị nhồi máu lách và viêm phổi do vi khuẩn Klebsiella aerogenes đa kháng thuốc. Trên nền bệnh lupus ban đỏ hệ thống (SLE) mới được phát hiện trong chính đợt nhập viện này, bệnh cảnh suy đa tạng diễn tiến rầm rộ khiến mọi chỉ số sinh tồn gần như chạm ngưỡng vô vọng.

Thế nhưng giữa tiếng máy thở và máy lọc máu, các bác sĩ Bạch Mai vẫn kiên cường giành giật sự sống cho bệnh nhân, với quyết tâm không để cô bé “mãi mãi tuổi 17”.

Bước ngoặt y khoa: Quyết định “ngược dòng” đầy bản lĩnh

TS.BS Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu chia sẻ: “Thông thường, khi một bệnh nhân lupus bị suy thận nặng, người ta sẽ nghĩ ngay đến viêm thận lupus, thường là class IV, có thể kèm tổn thương hình liềm và sẽ tiến hành điều trị gần như ngay lập tức bằng phác đồ ức chế miễn dịch mạnh, thậm chí rất mạnh.

Tuy nhiên, điều này sẽ đẩy bệnh nhân vào nguy cơ nhiễm trùng cao hơn, trong khi bệnh nhân đã đang bị viêm phổi nặng do Klebsiella đa kháng thuốc. Nếu chúng tôi đi theo lối mòn tư duy đó, có lẽ số phận của cháu đã rất khác.”

Sau khi phân tích sâu dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng cùng kinh nghiệm chuyên môn, các bác sĩ đã bác bỏ những chẩn đoán thông thường để đi đến một kết luận mang tính bước ngoặt: Bệnh nhân mắc hội chứng kháng phospholipid thảm họa (Catastrophic Antiphospholipid Syndrome - CAPS) thứ phát do lupus ban đỏ hệ thống.

Đây là một biến thể cực hiếm của hội chứng kháng phospholipid (APS). Trên thế giới mới ghi nhận hơn 600 trường hợp do mọi nguyên nhân với tỷ lệ tử vong rất cao trên 50%. Khác với tổn thương thận lupus thông thường, căn bệnh này tạo ra hàng triệu cục máu đông li ti làm tắc nghẽn hệ mạch, khiến các cơ quan rơi vào tình trạng “chết đói” vì thiếu oxy.

Kết quả mô bệnh học thận sau đó cho thấy bệnh nhân chỉ bị viêm thận lupus class II - mức độ tổn thương rất nhẹ, hoàn toàn không cần đến phác đồ ức chế miễn dịch mạnh, đặc biệt trong bối cảnh bệnh nhân đang nhiễm trùng nghiêm trọng.

Cuộc hội chẩn căng thẳng nhưng không kém phần say mê giữa các bác sĩ lâm sàng và bác sĩ giải phẫu bệnh

Quyết định quan trọng lật ngược thế cờ

Việc xác định đúng cơ chế bệnh sinh đã giúp ê-kíp điều trị đưa ra quyết định sinh tử: Thay huyết tương (Plasma Exchange) khẩn cấp nhằm loại bỏ các kháng thể gây bệnh khỏi tuần hoàn.

Đây chính là quyết định “vàng”, giúp chặn đứng cơn bão suy đa tạng, cứu sống cô gái trẻ trong gang tấc. Đồng thời, việc không áp dụng ngay phác đồ ức chế miễn dịch mạnh đã giúp cơ thể bệnh nhân có khả năng chống chọi tốt hơn với vi khuẩn đa kháng thuốc đang trực tiếp đe dọa tính mạng.

Thành công của ca bệnh là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình phối hợp đa chuyên khoa (Multidisciplinary Team - MDT) tại Bệnh viện Bạch Mai. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa Thận tiết niệu và Lọc máu, Hồi sức tích cực, Huyết học cùng các đơn vị cận lâm sàng đã tạo nên một chu trình điều trị khép kín.

Nhiều kỹ thuật chuyên sâu được triển khai đồng thời như:

Lọc máu liên tục (CRRT)

Thay huyết tương (PLEX)

Điều trị ức chế miễn dịch liều hợp lý

Kiểm soát nhiễm khuẩn bằng kháng sinh đối với các vi khuẩn đa kháng thuốc

Sau quá trình điều trị tích cực, các chỉ số của bệnh nhân hồi phục ngoạn mục. Hiện nay, bệnh nhân đã trở lại cuộc sống khỏe mạnh với phác đồ ức chế miễn dịch tối thiểu, gần như không ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Sau 12 tuần, các xét nghiệm được thực hiện lại để khẳng định chẩn đoán hội chứng kháng phospholipid. Bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và điều trị chống đông theo khuyến cáo nhằm đảm bảo tiên lượng lâu dài, bao gồm cả các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản trong tương lai.

Khi y học và lòng nhân ái tạo nên kỳ tích

Song hành với nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ là một câu chuyện đầy xúc động. Người mẹ kế của H. đã túc trực bên con không rời nửa bước, chăm sóc con bằng tất cả sự tận tụy và yêu thương, vượt qua nhiều khó khăn kinh tế.

Cô gái 17 tuổi năm nào, nay đã tròn 18 như được hồi sinh từ ranh giới mong manh của sự sống để tiếp tục viết tiếp câu chuyện cuộc đời còn dang dở.

Giọt nước mắt và lời khẩn cầu “còn nước còn tát, mong các bác sĩ cứu con em” của bà đã trở thành liều thuốc tinh thần vô giá, tiếp thêm nghị lực cho cô gái trẻ vượt qua nghịch cảnh. Chính tình cảm mẹ con đặc biệt ấy cũng trở thành nguồn động viên lớn lao đối với đội ngũ y bác sĩ trong suốt hành trình điều trị.

Chứng kiến sự hồi phục kỳ diệu của cô gái trẻ sau ba tháng điều trị tích cực, PGS.TS Đào Xuân Cơ - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai xúc động chia sẻ: Kỳ tích này không chỉ là minh chứng cho trình độ chuyên môn tiệm cận thế giới của đội ngũ y bác sĩ Bạch Mai, mà còn khẳng định giá trị cốt lõi của chúng tôi “lấy người bệnh làm trung tâm, lấy sự tận tâm làm nền tảng”.

“Tại Bạch Mai, chúng tôi xây dựng một môi trường mà ở đó trí tuệ tập thể của các chuyên gia đầu ngành được phát huy tối đa để chinh phục những ca bệnh khó nhất. Nhưng trên hết, chúng tôi trân trọng sức mạnh của tình người”, PGS. Đào Xuân Cơ chia sẻ.

Ba tháng sau ngày nhập viện trong tình trạng nguy kịch, cô gái 17 tuổi đã có thể nở nụ cười rạng rỡ khi bước qua cánh cổng bệnh viện để trở về với tuổi trẻ và tương lai phía trước. Kỳ tích ấy không chỉ được viết nên bởi những phác đồ y khoa chính xác hay những cuộc hội chẩn căng thẳng, mà còn được nuôi dưỡng bởi niềm tin không bỏ cuộc của người thầy thuốc và tình yêu thương vô hạn của người mẹ.

Tại Bệnh viện Bạch Mai - nơi tri thức đi cùng lòng nhân ái, mỗi sự sống hồi sinh không chỉ là một thành công y học mà còn là minh chứng cho giá trị của sự tử tế!