Không để khoảng cách trở thành rào cản

Khoảng 19h30 ngày 29/6/2026, cụ bà 79 tuổi, trú tại Đại Xuyên, ra mở cổng thì bất ngờ bị chó nhà hàng xóm đối diện lao sang tấn công. Con chó cắn vào vùng mặt và tay, kéo cụ đi một đoạn trên đường.

Khi được người nhà đưa đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong đêm, người bệnh có nhiều vết thương sâu vùng mặt và cánh tay bên phải, trong đó có vị trí tổn thương mất mô. 

Với gia đình, đó là những phút giây hoảng loạn khi người mẹ tuổi cao vừa đau đớn vì chấn thương, vừa đối diện nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại.

Vết chó cắn sâu và nguy hiểm vùng mặt và tay người bệnh

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình nhanh chóng cầm máu, xử trí vết thương cho người bệnh. Đồng thời, kích hoạt hội chẩn trực tuyến liên chuyên khoa ngoại tổng hợp và các bác sĩ Viện Y học nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai. Các bác sĩ nhận định đây là vết thương loại III - vết thương xuyên thấu, nguy cơ cao, đòi hỏi phải tiêm vắc-xin dại và tiêm huyết thanh kháng dại (RIG) càng sớm càng tốt, đặc biệt trong 24 giờ đầu. Việc tiến hành tiêm huyết thanh rất quan trọng, để tạo miễn dịch thụ động ngay lập tức tại vị trí vết thương, đặc biệt với các vết thương loại III ở vùng đầu mặt cổ.

Điều đáng nói, theo người nhà thông tin con vật gây thương tích có biểu hiện hung dữ bất thường. Tuy nhiên, sau khi cắn người, con chó đã bị chủ bán đi, khiến việc theo dõi tình trạng con vật theo khuyến cáo của y học dự phòng bị gián đoạn. Trước tình huống này, đội ngũ bác sĩ tại Bệnh viện Bạch Mai đã khẩn trương hướng dẫn người nhà người bệnh liên hệ lại với chủ nuôi để xác minh tình trạng con vật. Việc này cũng giúp các bác sĩ có cơ sở đánh giá chính xác hơn về nguy cơ phơi nhiễm, đảm bảo bệnh nhân được áp dụng phác đồ dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) một cách an toàn và triệt để nhất.

“Vi rút dại là tác nhân gây bệnh đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong 100% khi triệu chứng lâm sàng dại xuất hiện. Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh dại; do đó, tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại (RIG) là biện pháp duy nhất để cứu sống người bệnh. Để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu, việc xử lý vết thương và tiêm dự phòng cần được thực hiện càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ đầu sau khi bị động vật cắn/cào. Sự trì hoãn sẽ làm mất đi “thời gian vàng” để trung hòa vi rút trước khi chúng xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương, từ đó đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh”, BSNT Nguyễn Thị Thu Trang, phụ trách Đơn Tiêm chủng và Tư vấn Vắc xin, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai nhấn mạnh.

BSNT Nguyễn Thị Thu Trang vận chuyển và tiêm vắc xin, huyết thanh cho người bệnh 

Tại thời điểm đó, phòng tiêm chủng vắc xin cơ sở Ninh Bình chưa hoàn thiện. Các bác sĩ khuyến nghị người nhà liên hệ với các cơ sở vắc xin xung quanh để đảm bảo giờ vàng điều trị. Tuy nhiên, bài toán di chuyển người bệnh để có thể tiêm phòng cũng là thách thức đối với các bác sĩ. Người bệnh tuổi cao, có tổn thương nặng nếu phải tiếp tục di chuyển sẽ tăng thêm áp lực về sức khỏe và rất nhiều nguy cơ.

Sau hội chẩn, dưới sự chỉ đạo sát sao và kịp thời của ban lãnh đạo bệnh viện, việc điều phối vắc-xin, huyết thanh kháng dại từ cơ sở Hà Nội về Ninh Bình đã được quyết định thực hiện xuyên đêm.

Một chuyến xe trong đêm, nhiều tấm lòng vì người bệnh

“Vận chuyển vắc-xin, huyết thanh không đơn thuần là đưa thuốc từ Hà Nội về Ninh Bình. Đây là quá trình cần các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo quản, dây chuyền lạnh, bàn giao và kiểm soát chất lượng trước khi sử dụng. Đây là ca bệnh đặc biệt, một cuộc chạy đua với thời gian, nên tất cả các bác sĩ, cán bộ y tế đều nhất tâm chọn vận chuyển huyết thanh, vắc xin về ngay trong đêm, vì người bệnh”. TS. BS Đoàn Thu Trà, Q. Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai chia sẻ.

Theo đó, đội ngũ cán bộ tại Đơn vị Tư vấn và Tiêm chủng Vắc-xin, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Hà Nội đã khẩn trương có mặt, chuẩn bị đầy đủ huyết thanh kháng dại, vắc-xin phòng dại và vắc-xin phòng uốn ván, đồng thời thực hiện các bước bảo quản nghiêm ngặt để vận chuyển xuyên đêm về cơ sở Ninh Bình. Người bệnh sau đó đã được tiêm kịp thời, tiếp tục được theo dõi và hẹn tiêm phòng các mũi tiếp theo theo đúng chỉ định chuyên môn. Với gia đình cụ bà, chuyển vắc-xin về Ninh Bình trong đêm không chỉ là một bước xử trí y tế kịp thời mà còn là sự sẻ chia trong lúc khó khăn nhất.

“Lúc đưa mẹ vào viện, cả nhà rất hoang mang, lo lắng vì vết thương ở mặt và tay quá nặng. Khi biết các bác sĩ đã khẩn trương phối hợp hội chẩn, rồi đưa vắc-xin, huyết thành từ Hà Nội về để tiêm cho mẹ ngay trong đêm, chúng tôi thực sự xúc động và yên tâm hơn rất nhiều”, con gái người bệnh chia sẻ.

Sức khoẻ và tinh thần bệnh nhân đã ổn định

Đằng sau một mũi tiêm kịp thời là sự nỗ lực của nhiều con người trong đêm. Sự quyết liệt của đội ngũ y bác sĩ và chỉ đạo sát sao của ban lãnh đạo, bảo đảm người bệnh được tiếp cận với phác đồ điều trị dự phòng tối ưu ngay trong giai đoạn sớm nhất của phơi nhiễm, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao và năng lực quản lý cấp cứu linh hoạt của Bệnh viện Bạch Mai.

“Điều quan trọng nhất là không để khoảng cách giữa hai cơ sở trở thành rào cản trong chăm sóc người bệnh. Khi người dân cần, hệ thống phải vận hành nhanh, sát sao và thống nhất, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn cho người bệnh”, PGS. TS. Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai từng nhấn mạnh.