Viện Thần Kinh

1. Lịch sử hình thành

• Viện Thần kinh – Bệnh viện Bạch Mai, tiền thân là Trung tâm và khoa Tâm thần kinh, được thành lập từ ngày 02 tháng 12 năm 1956, cùng với bộ môn Tâm thần kinh Trường Đại học Y Dược Hà Nội. Đến năm 1969, hai chuyên ngành Thần kinh và Tâm thần chính thức tách ra và hoạt động độc lập, đánh dấu bước phát triển chuyên sâu. Trải qua một thời gian dài, khoa Thần kinh – Bệnh viện Bạch Mai đã không ngừng lớn mạnh, khẳng định vị thế vững chắc trong lĩnh vực thần kinh học không chỉ tại Việt Nam mà còn trong khu vực.
• Năm 1964, khoa Thần kinh là một trong những khoa đầu tiên trong Bệnh viện được Đảng và nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 3. Ngoài ra Trung tâm còn nhận được bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế và Giám đốc Bệnh viện về các thành tích thi đua trong nhiều năm qua.
• Sự phát triển của Trung tâm được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ quan hệ hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng. Trung tâm đã tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu qua các mối quan hệ hợp tác với Hoa Kỳ, Pháp, Úc, Nhật, Israel và các nước ASEAN, cũng như cử các bác sĩ đi học và đào tạo tại các quốc gia như Malaysia, Đài Loan, Vương quốc Anh, Bỉ. Đây là trung tâm hoạt động của Hội Thần kinh học Việt Nam và Hội Thần kinh học Hà Nội, đồng thời là thành viên của Hội Thần kinh học ASEAN. Nhiều cán bộ của Trung tâm còn là hội viên của các tổ chức quốc tế uy tín như Hội Thần kinh học Hoa Kỳ, Pháp, Hội nghiên cứu não quốc tế.
• Các thế hệ lãnh đạo và y bác sĩ tại Trung tâm đã và đang đóng góp to lớn vào sự phát triển liên tục của chuyên ngành Thần kinh học Việt Nam. Ngày 06 tháng 5 năm 2021, Trung tâm Thần kinh chính thức được thành lập theo Quyết định số 1389/QĐ-BVBM, trên cơ sở khoa Thần kinh, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển chuyên khoa. Trong kỷ nguyên mới, Trung tâm chú trọng hợp tác phát triển đa ngành, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán và điều trị bệnh theo xu thế chung của thế giới. Đồng thời, các bác sĩ thần kinh tiếp tục học chuyên khoa sâu, mỗi người một lĩnh vực, nhằm tạo ra môi trường công tác có tính bền vững và chuyên môn cao, mang lại chất lượng chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho người bệnh.

2. Cơ cấu tổ chức

• Hiện tại, trung tâm Thần kinh bao gồm 7 đơn vị lâm sàng trực thuộc, bao gồm:
  • Khoa Hồi sức tích cực Thần kinh
  • Phòng Cấp cứu Thần kinh
  • Đơn vị Bệnh lý mạch máu não
  • Phòng Thần kinh chung
  • Phòng Thần kinh nhiễm khuẩn
  • Phòng Động kinh và Thần kinh trẻ em
  • Phòng Tái khám và tư vấn bệnh thần kinh
• Các bác sĩ của Trung tâm Thần kinh đồng thời tham gia khám chữa bệnh tại 6 phòng khám bệnh theo yêu cầu và 3 phòng khám bảo hiểm tại Trung tâm Khám bệnh và điều trị trong ngày.
• Tối ưu hoá điều trị đột quỵ não vẫn luôn là thế mạnh của Trung tâm. Với lợi thế có khoa Hồi sức tích cực Thần kinh, phòng Cấp cứu thần kinh, đơn vị Đột quỵ não và phòng chụp cắt lớp vi tính đặt tại Trung tâm cùng đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, Trung tâm Thần kinh luôn là lựa chọn hàng đầu cho người bệnh đột quỵ não cấp tính. Ngoài ra, do phát triển song song nhiều đơn vị lâm sàng, người bệnh đột quỵ não nếu xuất hiện các biến chứng như viêm phổi, huyết khối tĩnh mạch, động kinh… sẽ nhanh chóng được chẩn đoán và điều trị.
• Bên cạnh các đơn vị lâm sàng, Trung tâm Thần kinh cũng chú trọng đến phát triển cận lâm sàng bao gồm các phòng:
  • Phòng chụp cắt lớp vi tính.
  • Phòng điện cơ
  • Phòng điện não.
  • Phòng siêu âm Doppler xuyên sọ và ngoài sọ.
  • Phòng tiêm Botolinum Toxin điều trị bệnh lý rối loạn vận động.

4. Chức năng, nhiệm vụ

Viện Thần kinh có chức năng điều trị các bệnh lý thần kinh nói chung. Trong đó, mỗi đơn vị sẽ đảm nhận chức năng và nhiệm vụ riêng biệt:

• Phòng Cấp cứu thần kinh:
  • Khám và sàng lọc các bệnh lý thần kinh, phân loại vào các đơn vị trực thuộc trung tâm
  • Thực hiện các kỹ thuật cấp cứu trên người bệnh: ví dụ tiêu sợi huyết trên người bệnh nhồi máu não cấp.
  • Điều trị các người bệnh nặng: nhồi máu não diện rộng, chảy máu não kích thước lớn, trạng thái động kinh,… yêu cầu thở oxy hoặc thông khí nhân tạo không xâm nhập hoặc có xâm nhập.
  • Hỗ trợ các đơn vị khác trong Bệnh viện (như: Viện sức khoẻ Tâm Thần, Viện y học nhiệt đới,…) cấp cứu người bệnh trong các trường hợp khẩn cấp
• Khoa Hồi sức tích cực thần kinh
  • Điều trị các bệnh lý thần kinh nặng, yêu cầu thông khí nhân tạo có hoặc không có xâm nhập
  • Thực hiện các kỹ thuật như thay huyết tương, lọc máu hấp phụ trong điều trị bệnh thần kinh tự miễn như hội chứng Guillian-Barre, nhược cơ, xơ cứng rải rác, phổ bệnh viêm tuỷ thị thần kinh, viêm não tự miễn…
  • Thực hiện các kỹ thuật điều trị bệnh lý thần kinh kết hợp bệnh lý nội khoa nặng như lọc máu liên tục, lọc máu hấp phụ, hạ thân nhiệt, nội soi khí phế quản tại giường.
  • Siêu âm tim, siêu âm ổ bụng, siêu âm màng phổi trong đánh giá người bệnh nặng.
  • Thực hiện kỹ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu trên người bệnh chảy máu não – não thất
  • Hỗ trợ các đơn vị khác trong Bệnh viện (ví dụ: Viện sức khoẻ tâm thần, Viện y học nhiệt đới,…) cấp cứu người bệnh trong các trường hợp khẩn cấp
• Đơn vị Bệnh lý mạch máu não
  • Chẩn đoán và điều trị các bệnh mạch máu não: nhồi máu não, chảy máu não, chảy máu dưới nhện, huyết khối tĩnh mạch não
  • Quản lý các yếu tố nguy cơ đột quỵ, phục hồi chức năng sớm cho người bệnh sau đột quỵ và tư vấn phòng ngừa thứ phát.
• Phòng Động kinh và thần kinh trẻ em
  • Chẩn đoán, điều trị và quản lý toàn diện các thể bệnh động kinh ở mọi lứa tuổi.
  • Thực hiện điện não đồ (EEG) thường quy và video-EEG, tư vấn phác đồ điều trị thuốc kháng động kinh, xem xét chỉ định phẫu thuật động kinh
• Phòng Thần kinh chung
  • Điều trị các bệnh như đau đầu (migraine, đau đầu căng thẳng), chóng mặt, đau thần kinh tọa, bệnh Parkinson, bệnh Alzheimer giai đoạn sớm, các bệnh thần kinh ngoại biên, rối loạn giấc ngủ, bệnh mất myelin của hệ thần kinh trung ương.
  • Theo dõi định kỳ và tư vấn lối sống cho người bệnh.
• Phòng Thần kinh nhiễm khuẩn
  • Tiếp nhận và điều trị các trường hợp viêm não, viêm màng não, áp xe não, viêm tủy cấp, bệnh thần kinh do virus.
• Phòng Tái khám và Tư vấn bệnh thần kinh
  • Đảm bảo theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe thần kinh của người bệnh sau điều trị nội trú hoặc người bệnh mạn tính. Cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên sâu về bệnh lý, cách phòng ngừa, quản lý bệnh tại nhà và các vấn đề liên quan đến chất lượng cuộc sống.
  • Đánh giá hiệu quả điều trị, điều chỉnh phác đồ thuốc, phát hiện sớm các biến chứng hoặc tái phát. Tư vấn về phục hồi chức năng, dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh và gia đình. Xây dựng kế hoạch quản lý bệnh lâu dài, nâng cao hiểu biết của cộng đồng về các bệnh thần kinh.
• Bên cạnh đó, các phòng cận lâm sàng có các chức năng như sau: 
  • Điện cơ
    • Đo dẫn truyền vận động và cảm giác xác định các bệnh lý viêm đa đây (do ĐTĐ type 2, thiếu vitamin B1,…), viêm đa rễ và dây thần kinh (hội chứng Guillain Barre, CIDP, bệnh thần kinh vận động đa ổ,…), tổn thương đơn dây thần kinh (hội chứng ống cổ tay, liệt đơn dây thần kinh)
    • Test kích thích lặp lại, điện thế sợi đơn độc chẩn đoán các bệnh lý synap thần kinh cơ.
    • Điện cơ kim trong hỗ trợ chẩn đoán tổn thương neuron vận động dưới (xơ cột bên teo cơ…).
    • Hỗ trợ chẩn đoán phân biệt các bệnh lý nguồn gốc từ thần kinh hay từ cơ.
  • Điện não
    • Chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh động kinh.
    • Hỗ trợ chẩn đoán các nhóm bệnh lý khác như bệnh chuyển hoá (hội chứng não gan,…), bệnh thoái hoá thần kinh (Creutzfeldt-Jakob), tự miễn (viêm não NMDA,…).
    • Test đánh giá trạng thái động kinh
    • Chẩn đoán chết não.
  • Siêu âm Doppler xuyên sọ
    • Hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi co thắt mạch não sau chảy máu dưới nhện do chấn thương, vỡ phình mạch,…
    • Hỗ trợ sàng lọc các người bệnh hẹp mạch máu não, dị dạng mạch máu não, bệnh hồng cầu liềm,…
    • Hỗ trợ phát hiện còn lỗ bầu dục (PFO) trên người bệnh nhồi máu não nghịch thường, đau đầu Migraine,…
    • Siêu âm Doppler động mạch cảnh, động mạch thân nền, động mạch đốt sống, đánh giá xơ vữa động mạch.
    • Đánh giá chết não, đóng vai trò quan trọng trong công tác vận động hiến tạng của bệnh viện.
• Phòng tiêm Botolinum Toxin
  • • Điều trị các bệnh lý rối loạn vận động như co thắt mi mắt, co thắt nửa mặt, loạn trương lực cơ cổ, loạn trương lực cơ đoạn, loạn trương lực tay người viết,…
    • Điều trị co cứng cơ sau tai biến mạch máu não, sau tổn thương tuỷ,…
    • Điều trị đau sau zona, đau đầu Migraine,…
    • Điều trị chứng ra mồ hôi tay, tăng tiết nước bọt,…
• Định hướng trong tương lai
  • Kế hoạch thực hiện đo điện não 24h, đo đa ký giấc ngủ hỗ trợ chẩn đoán các nhóm bệnh như Parkinson, Teo đa hệ thống, Hội chứng chân không yên,…
  • Phát triển các kỹ thuật điện cơ chuyên sâu như test hạ calci huyết, test thần kinh thực vật, đo điện cơ trong chẩn đoán run, xác định giật cơ nguồn gốc vỏ não,…
  • Ứng dụng siêu âm hội tụ dưới hướng dẫn của MRI trong điều trị bệnh Parkinson và các rối loạn vận động khác.

5. Một số hình ảnh