Chiến thắng ung thư, liệu còn cơ hội làm cha, làm mẹ?

Ở tuổi đôi mươi, khi những dự định về tình yêu, hôn nhân và gia đình còn ở phía trước, một chẩn đoán ung thư có thể khiến cuộc sống bất ngờ rẽ sang hướng khác.

Giữa những lo lắng về bệnh tật, không ít người trẻ mang trong mình nỗi băn khoăn khó nói: Sau hóa trị, xạ trị, liệu mình còn có thể sinh con? Câu hỏi ấy ngày càng được quan tâm khi những tiến bộ của y học giúp nhiều người bệnh ung thư có cơ hội sống lâu dài, trở lại học tập, làm việc và xây dựng gia đình.

TS.BS. Nguyễn Thị Thu Phương, Quyền Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, cùng các bác sĩ lấy mẫu để bảo tồn tinh trùng cho người bệnh ung thư

Tuy nhiên, một số phương pháp điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản. Ở nữ giới, hóa trị, xạ trị có thể làm suy giảm dự trữ buồng trứng, gây rối loạn kinh nguyệt hoặc suy buồng trứng sớm. Ở nam giới, quá trình sinh tinh có thể bị ảnh hưởng, làm suy giảm chất lượng tinh trùng, thậm chí dẫn đến vô sinh.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại ung thư, phác đồ điều trị, độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Những tổn thương có thể chỉ tạm thời, kéo dài hoặc không hồi phục. Điều đáng nói là nếu không được tư vấn kịp thời, người bệnh có thể bỏ lỡ cơ hội bảo tồn khả năng sinh sản trước khi bắt đầu điều trị.

Những tiến bộ y học giúp gìn giữ cơ hội sinh con

Sự phát triển của y học sinh sản đang mang đến nhiều lựa chọn giúp người bệnh ung thư lưu giữ tiềm năng sinh sản cho tương lai.

Ở nữ giới, đông lạnh noãn cho phép thu nhận và bảo quản noãn để sử dụng trong hỗ trợ sinh sản sau này, đặc biệt có ý nghĩa với phụ nữ trẻ chưa lập gia đình. Đông lạnh phôi là phương pháp tạo phôi và lưu trữ để sử dụng khi điều kiện sức khỏe cho phép.

Với những trường hợp cần điều trị ung thư sớm hoặc không phù hợp để kích thích buồng trứng, đông lạnh mô buồng trứng có thể được cân nhắc. Một số người bệnh cũng có thể được xem xét phẫu thuật bảo tồn cơ quan sinh sản hoặc di chuyển buồng trứng ra khỏi vùng chiếu xạ.

Ở nam giới, đông lạnh tinh trùng trước điều trị là giải pháp phổ biến, giúp lưu giữ tinh trùng để phục vụ kế hoạch sinh con trong tương lai.

Tuy nhiên, không có phương pháp nào phù hợp với tất cả người bệnh. Việc lựa chọn phải căn cứ vào tình trạng ung thư, kế hoạch điều trị, thời gian cho phép và nguyện vọng cá nhân.

“Bảo tồn khả năng sinh sản không đồng nghĩa với việc chắc chắn có con sau điều trị. Mọi quyết định cần đặt an toàn và hiệu quả điều trị ung thư lên hàng đầu”, TS.BS. Nguyễn Thị Thu Phương, Quyền Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ.

Tư vấn sớm để không bỏ lỡ cơ hội làm cha, làm mẹ

Trong điều trị ung thư, thời điểm tư vấn có thể quyết định khả năng tiếp cận các biện pháp bảo tồn sinh sản.

Theo khuyến cáo cập nhật năm 2025 của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Hoa Kỳ (ASCO), người bệnh cần được trao đổi sớm về nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và các lựa chọn bảo tồn, lý tưởng nhất là trước khi bắt đầu điều trị.

Việc tư vấn không chỉ dành cho người đã lập gia đình hoặc đang có kế hoạch sinh con. Người trẻ chưa kết hôn cũng cần được cung cấp thông tin để chủ động trước những lựa chọn trong tương lai.

Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa. Bác sĩ ung bướu đánh giá nguy cơ và mức độ cấp thiết của việc điều trị; bác sĩ hỗ trợ sinh sản tư vấn các phương án phù hợp với tình trạng sức khỏe và nguyện vọng của người bệnh.

Mục tiêu không phải là trì hoãn điều trị ung thư để bảo tồn sinh sản, mà là giúp người bệnh tiếp cận giải pháp an toàn, phù hợp vào đúng thời điểm.

Bạch Mai mở rộng cơ hội chăm sóc sức khỏe sinh sản toàn diện

Tại Bệnh viện Bạch Mai, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Viện Y học Hạt nhân và Ung bướu thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt khoa học, trao đổi chuyên môn về bảo tồn khả năng sinh sản cho người bệnh ung thư.

TS.BS. Nguyễn Thị Thu Phương, Quyền Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và PGS.TS.BS. Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học Hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, trong một chương trình tư vấn bảo tồn sinh sản cho người bệnh ung thư

Thông qua các hoạt động này, bác sĩ của hai chuyên ngành cùng chia sẻ kiến thức, thảo luận về việc nhận diện nguy cơ suy giảm chức năng sinh sản, thời điểm tư vấn và lựa chọn giải pháp phù hợp, hướng tới nâng cao chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.

Đặc biệt, ngày 5/11/2026, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Bạch Mai sẽ chính thức ra mắt với diện mạo mới, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư cùng định hướng phát triển chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Được phát triển trên nền tảng gần 50 năm của Khoa Phụ sản và hơn 13 năm hoạt động của Đơn vị Hỗ trợ sinh sản, Trung tâm kỳ vọng tiếp tục phát huy thế mạnh chuyên môn, tăng cường kết nối liên chuyên khoa, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản ngày càng đa dạng của người dân.

Sự phát triển này cũng mở ra triển vọng tăng cường tư vấn, phối hợp chăm sóc đối với những người bệnh có nguy cơ suy giảm khả năng sinh sản do điều trị ung thư.

Bởi phía sau mỗi quyết định điều trị không chỉ là những chỉ số y khoa, mà còn là cuộc sống và những ước mơ riêng. Với nhiều người trẻ, đó có thể là ước mơ một ngày được nghe tiếng con gọi “mẹ ơi”, “bố ơi”.

Chủ đề bảo tồn sinh sản cho người bệnh ung thư cũng là một trong những nội dung thiết thực, ý nghĩa thuộc Phiên 28: Hỗ trợ sinh sản, trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Quốc tế Bệnh viện Bạch Mai lần thứ 34, diễn ra từ ngày 5 đến 7/11/2026.

Hội nghị quy tụ hàng trăm nhà khoa học, chuyên gia và đội ngũ thầy thuốc trong nước, quốc tế cùng chia sẻ tri thức, cập nhật tiến bộ và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào thực tiễn khám, chữa bệnh.

Đặc biệt, hội nghị diễn ra trong dịp kỷ niệm 115 năm thành lập Bệnh viện Bạch Mai (1911-2026), tiếp nối hành trình đổi mới, phát triển khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế, hướng tới nền y học hiện đại, hiệu quả và nhân văn.