Rút ngắn khoảng cách, giành lại cơ hội sống

Thanh Hóa là tỉnh có diện tích lớn thứ 5 cả nước, với địa hình đa dạng từ miền núi, trung du đến đồng bằng và ven biển. Đặc điểm này đặt ra nhiều thách thức trong cấp cứu đột quỵ não, nhất là tại các địa bàn xa trung tâm.

Trước đây, khi phát hiện người thân có dấu hiệu đột quỵ, nhiều gia đình thường tìm cách đưa người bệnh đến BVĐK tỉnh Thanh Hóa. Quãng đường di chuyển có thể kéo dài từ 2 đến 4 giờ, chưa kể trở ngại giao thông miền núi. Khi đến bệnh viện, không ít người bệnh đã vượt quá khoảng thời gian 4,5 giờ đầu thường được xem là “cửa sổ vàng” để xem xét điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch.

Trao giấy khen của Giám đốc Sở y tế Thanh Hoá cho nhóm nghiên cứu đề tài "Nghiên cứu nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ não tại các bệnh viện cấp cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá"

“Nếu không đưa được kỹ thuật cấp cứu về gần dân, người bệnh ở vùng xa sẽ luôn chịu thiệt thòi”, GS.TS. Mai Duy Tôn - Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ.

Trước khi đề tài nghiên cứu được triển khai, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, đã đào tạo và hỗ trợ thành lập đơn nguyên đột quỵ tại một số cơ sở như Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực và Hợp Lực Nghi Sơn. Tuy nhiên, đây vẫn là những mô hình riêng lẻ.

Để xây dựng mạng lưới đồng bộ trên toàn tỉnh, đề tài khoa học cấp tỉnh “Nghiên cứu nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ não tại các bệnh viện cấp cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa” được triển khai, do BVĐK tỉnh Thanh Hóa chủ trì, với sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp của GS.TS. Mai Duy Tôn và các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.

Bên cạnh 10 bệnh viện cấp cơ bản trọng điểm thuộc đề tài, gồm Nghi Sơn, Hậu Lộc, Nga Sơn, Yên Định, Hoằng Hóa, Thiệu Hóa, Triệu Sơn, Hà Trung, Quảng Xương và Nông Cống, mạng lưới còn mở rộng đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật cho các bệnh viện miền núi như Bá Thước, Thạch Thành. Tổng số cơ sở có năng lực xử trí đột quỵ trên địa bàn tỉnh đạt 17 bệnh viện, không bao gồm BVĐK tỉnh Thanh Hóa.

Hội đồng tự đánh giá đề tài cấp tỉnh

Hiệu quả từ mạng lưới liên thông, đồng bộ

Theo GS.TS. Mai Duy Tôn, giá trị lớn nhất của mô hình là tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ trên phạm vi toàn tỉnh.

Ngay từ giai đoạn đầu, các bệnh viện tuyến cơ sở đã thành lập đơn vị đột quỵ, đào tạo nhân lực và kích hoạt hệ thống hội chẩn từ xa (Telemedicine), mạng lưới Code Stroke trực tuyến hoạt động 24/7.

Khi tiếp nhận người bệnh có dấu hiệu méo miệng, yếu tay chân hoặc nói khó, bác sĩ tuyến cơ sở lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu Code Stroke. Người bệnh được chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner); hình ảnh chẩn đoán và các chỉ số sinh hiệu được chia sẻ trên hệ thống để chuyên gia tuyến trên cùng đánh giá, thống nhất hướng xử trí.

“Có những trường hợp người bệnh nhập viện tuyến cơ sở trong tình trạng liệt nửa người, nói khó nặng. Nhưng nhờ hình ảnh CT được đọc ngay qua hệ thống và có sự đồng thuận của chuyên gia tuyến trên, bác sĩ tuyến dưới đã tự tin chỉ định tiêm thuốc làm tan cục máu đông ngay tại chỗ. Chỉ sau khi kết thúc liều thuốc, người bệnh đã có thể cử động lại tay chân”, ThS.BS. Đoàn Thị Bích, Trưởng khoa Thần kinh - Đột quỵ, BVĐK tỉnh Thanh Hóa cho biết.

Đề tài trao tặng thuốc Actylise cho 10 BV cấp cơ bản tham gia đề tài

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ người bệnh đột quỵ cấp được điều trị tái thông mạch máu, gồm tiêu sợi huyết và can thiệp lấy huyết khối cơ học, tại BVĐK tỉnh Thanh Hóa tăng từ mức bình quân khoảng 10% trong những năm trước lên 15-20%.

Kết quả này cho thấy vai trò của mạng lưới chẩn đoán, hội chẩn và chuyển tuyến kịp thời trong việc mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh, đặc biệt tại các khu vực xa trung tâm.

Khi các bệnh viện cấp cơ bản được cấp phép thực hiện kỹ thuật tiêu sợi huyết tại chỗ, hiệu quả của mô hình tiếp tục được thể hiện qua các chỉ số điều trị. Thời gian từ khi người bệnh nhập viện đến khi tiêm thuốc (Door-to-Needle) có giá trị trung vị 53,5 phút. Theo số liệu của đề tài, 81,2% người bệnh được điều trị có cải thiện thần kinh sớm; 75% đạt mức phục hồi chức năng tốt (mRS 0-2) khi xuất viện.

Hoàn thiện cơ chế, thúc đẩy chuyển đổi số

Triển khai kỹ thuật chuyên sâu tại tuyến cơ sở đòi hỏi sự phối hợp giữa năng lực chuyên môn, cơ chế quản lý và ứng dụng công nghệ. Với kỹ thuật tiêu sợi huyết, quy trình chỉ định và theo dõi nghiêm ngặt, hành lang pháp lý rõ ràng cùng cơ chế hỗ trợ chuyên môn là những điều kiện quan trọng để bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Hội thảo lần thứ 2 về nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ não tại các bệnh viện cấp cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá 

BSCKII. Phùng Đức Toàn, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y Dược, Sở Y tế Thanh Hóa nhấn mạnh: “Việc Bộ Y tế thống nhất cho phép 12 bệnh viện đa khoa cấp cơ bản triển khai kỹ thuật tiêu sợi huyết trong điều trị nhồi máu não cấp mà không cần thí điểm là dấu mốc quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ trên địa bàn tỉnh”.

Theo ông Phùng Đức Toàn, phát triển kỹ thuật tại tuyến cơ sở sẽ tạo thêm cơ hội để người bệnh được điều trị kịp thời ngay tại địa phương, nhất là ở khu vực miền núi, vùng xa trung tâm. Đây cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Sở Y tế Thanh Hóa sẽ tiếp tục hướng dẫn, theo dõi, giám sát quá trình triển khai; chú trọng đào tạo nhân lực, tăng cường phối hợp chuyên môn và hội chẩn khi cần thiết, hướng tới mục tiêu giảm tử vong, hạn chế di chứng và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Việc kết nối chuyên môn từ xa, chia sẻ hình ảnh chẩn đoán và hội chẩn giữa các tuyến góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời phát huy vai trò của chuyển đổi số trong cấp cứu đột quỵ.

Trong hai ngày 10-11/10/2026, Đoàn thẩm định của Bộ Y tế do TS. Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh làm Trưởng đoàn đã tiến hành thẩm định điều kiện triển khai kỹ thuật loại đặc biệt “Khai thông mạch não bằng điều trị thuốc tiêu sợi huyết trong nhồi máu não cấp” tại 12 bệnh viện đa khoa cấp cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa với sự tham gia của GS Mai Duy Tôn chủ nhiệm đề tài

Mô hình điểm để nhân rộng trên toàn quốc

GS.TS. Mai Duy Tôn đánh giá mạng lưới cấp cứu đột quỵ ba tuyến Trung ương - tỉnh - cơ sở tại Thanh Hóa là mô hình điểm có quy mô rộng, được triển khai trên địa bàn có đầy đủ địa hình miền núi, trung du, đồng bằng và ven biển.

Thực tiễn cho thấy, với đào tạo bài bản, hướng dẫn thực hành trực tiếp và kết nối qua hệ thống Telemedicine, Code Stroke, các bệnh viện cấp cơ bản có thể từng bước làm chủ kỹ thuật tiêu sợi huyết, nâng cao hiệu quả điều trị đột quỵ cấp.

Thời gian tới, Bệnh viện Bạch Mai sẽ tiếp tục đồng hành cùng ngành y tế Thanh Hóa thông qua các chương trình đào tạo, diễn tập mô phỏng và kiểm tra định kỳ. Bệnh viện cũng duy trì chính sách hỗ trợ 50% kinh phí đào tạo cho bác sĩ, điều dưỡng tuyến tỉnh và tuyến cơ sở đến học tập chuyên ngành đột quỵ.

GS.TS Mai Duy Tôn - Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai và TS.BS. Lê Văn Cường - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại Hội đồng nghiệm thu Đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh: “Nghiên cứu nâng cao năng lực cấp cứu đột quỵ não tại các bệnh viện công lập cấp cơ bản trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá” ngày 14/10/2026

Kinh nghiệm tại Thanh Hóa cùng thực tiễn triển khai ở tỉnh miền núi Hà Giang đang tạo tiền đề để Bệnh viện Bạch Mai và các chuyên gia đầu ngành nghiên cứu xây dựng “Bản đồ cấp cứu đột quỵ toàn quốc”, giúp người dân, kể cả ở vùng sâu, vùng xa, tra cứu và tìm đến cơ sở cấp cứu đột quỵ gần nhất trong “thời gian vàng”.

Từ việc đưa kỹ thuật chuyên sâu về gần dân đến xây dựng mạng lưới cấp cứu liên thông, mô hình tại Thanh Hóa cho thấy vai trò quan trọng của y tế cơ sở. Khi khoảng cách địa lý được rút ngắn, năng lực chuyên môn được củng cố và các tuyến y tế được kết nối chặt chẽ, cơ hội sống và phục hồi của người bệnh đột quỵ sẽ được nâng cao.