Cơn đau đầu lúc nửa đêm

Anh Nguyễn Hoàng Phương (40 tuổi, quê Quảng Ninh) là giáo viên dạy tiếng Việt và phiên dịch tại Vientiane (Lào). Trước đó, anh đã được chẩn đoán tăng huyết áp nhưng vì nghĩ mình còn trẻ, sức khỏe tốt nên việc dùng thuốc không đều đặn.

Khoảng 0 giờ một ngày tháng 12/2025, anh đột ngột xuất hiện cơn đau đầu dữ dội kèm nôn liên tục. Chị Vân Anh, vợ anh, lập tức đưa chồng đến bệnh viện cấp cứu.

Hai bệnh viện tư nhân tại Lào lần lượt tiếp nhận người bệnh. Kết quả chụp cắt lớp cho thấy một ổ chảy máu lớn ở tiểu não - vùng nằm sát thân não, trong khoang sọ hẹp gọi là hố sau. Khối máu tụ chèn ép trực tiếp vào thân não và bít đường lưu thông dịch não tủy, gây giãn não thất cấp. Tri giác của anh Phương xấu đi từng giờ.

Chị Vân Anh xin chuyển chồng sang Bệnh viện Quân đội 103 (Lào). Sau hai ngày điều trị nội khoa, tình trạng của anh tiếp tục diễn biến nặng hơn, rơi vào hôn mê sâu.

Các bác sĩ khi đó đều đưa ra tiên lượng rất dè dặt. Quãng đường từ Lào về Việt Nam chủ yếu là đèo dốc, việc rung lắc và thay đổi độ cao có thể khiến huyết áp, áp lực nội sọ dao động mạnh, làm chảy máu tái phát hoặc gây tụt hạnh nhân tiểu não qua lỗ chẩm, đe dọa tính mạng. Người bệnh có nguy cơ không qua khỏi ngay trong quá trình vận chuyển.

Hình ảnh phim chụp CT sọ não cho thấy một ổ chảy máu lớn ở tiểu não, vùng nằm sát thân não và những ngày nguy kịch trên giường bệnh 

Chị Vân Anh lặng lẽ nghe tất cả. Rồi chị đưa ra quyết định lớn nhất đời mình: đưa chồng về Việt Nam bằng mọi giá.

Thủ tục thông quan khẩn được hoàn tất ngay trong đêm. Xe cấp cứu đưa anh Phương đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nghệ An để hồi sức ban đầu rồi tiếp tục hành trình ra Hà Nội.

Hơn 1.000 km, qua 5 bệnh viện, trên xe là một người đàn ông hôn mê sâu và người vợ trẻ chưa một lần buông tay chồng.

Cuộc chạy đua từng phút tại Trung tâm Đột quỵ

Anh Phương được đưa thẳng vào Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng hôn mê sâu, điểm Glasgow chỉ còn 8 điểm. Nếu không được giải ép kịp thời, nguy cơ tử vong gần như chắc chắn.

Ê-kíp lập tức kích hoạt quy trình hồi sức thần kinh khẩn cấp.

Một trong những yếu tố quyết định thành công của ca cấp cứu là Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai có phòng can thiệp đặt ngay trong trung tâm. Nhờ đó, người bệnh không phải di chuyển sang khu phẫu thuật khác, rút ngắn tối đa thời gian can thiệp trong bối cảnh từng phút đều quyết định khả năng sống còn.

Các bác sĩ tiến hành dẫn lưu não thất ra ngoài để giải quyết tình trạng giãn não thất cấp, nhanh chóng kiểm soát áp lực nội sọ và giải phóng thân não khỏi tình trạng chèn ép.

TS.BS Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết:

"Chảy máu tiểu não thể tích máu tụ lớn kèm hôn mê là một trong những thể đột quỵ nguy kịch nhất. Hố sau rất chật, chỉ cần vài mililít máu tăng thêm cũng đủ đẩy hạnh nhân tiểu não tụt qua lỗ chẩm, chèn ép trung khu hô hấp và tuần hoàn. Ranh giới giữa hồi phục và tử vong đôi khi chỉ tính bằng phút.

Điều giúp chúng tôi giành lại cơ hội sống cho người bệnh là mô hình điều trị khép kín, từ chẩn đoán, dẫn lưu não thất đến hồi sức thần kinh đều được triển khai ngay trong Trung tâm Đột quỵ, không mất thời gian vận chuyển. Với chúng tôi, không từ bỏ người bệnh, kể cả khi cơ hội chỉ còn 1%."

Sau can thiệp, tổn thương não ngừng tiến triển. Anh Phương đáp ứng tốt với hồi sức, dần tỉnh lại, cai được máy thở rồi phục hồi từng chức năng thần kinh trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.

Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, việc đầu tư các chuyên khoa sâu và mô hình điều trị đa chuyên khoa tích hợp là định hướng chiến lược của Bệnh viện.

"Việc bố trí phòng can thiệp ngay tại Trung tâm Đột quỵ giúp rút ngắn tối đa thời gian từ lúc tiếp nhận đến lúc can thiệp. Với đột quỵ, thời gian chính là não. Bệnh viện sẽ tiếp tục đầu tư các kỹ thuật hiện đại để người bệnh nguy kịch được tiếp cận điều trị nhanh nhất, hiệu quả nhất."

Sáu tháng sau ngày vượt qua ranh giới sinh tử

Khi chồng qua cơn nguy kịch, chị Vân Anh đã gửi một lá thư đến Bệnh viện Bạch Mai:

"Gia đình chúng tôi xin gửi lời tri ân chân thành nhất tới Đảng ủy, Ban Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, GS.TS.BS Mai Duy Tôn, ThS.BSNT Bùi Quốc Việt, BS Phạm Thùy Dung cùng toàn thể y bác sĩ Trung tâm Đột quỵ. Sự tận tình, tài năng và tâm huyết của các bác sĩ đã tạo nên một kỳ tích nhiệm màu, sinh ra chồng tôi thêm một lần nữa và giữ lại người cha vẹn toàn cho các con tôi."

Sáu tháng sau ngày vượt qua ranh giới sinh tử, anh Phương đã trở lại Lào, tiếp tục đứng trên bục giảng dạy tiếng Việt và làm công việc phiên dịch, chăm sóc gia đình thân yêu

Mới đây, anh còn tự lái xe đưa vợ đi sinh em bé thứ ba rồi tự tay chăm sóc vợ con trong những ngày đầu sau sinh.

Một gia đình tưởng như có thể tan vỡ đã được giữ lại từ quyết định không buông bỏ của người vợ và nỗ lực giành giật sự sống của các y bác sĩ Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.

Sáu tháng sau ngày vượt qua ranh giới sinh tử, anh Phương đã trở lại Lào, tiếp tục đứng trên bục giảng dạy tiếng Việt và làm công việc phiên dịch.

Mới đây, anh còn tự lái xe đưa vợ đi sinh em bé thứ ba rồi tự tay chăm sóc vợ con trong những ngày đầu sau sinh.

Một gia đình tưởng như có thể tan vỡ đã được giữ lại từ quyết định không buông bỏ của người vợ và nỗ lực giành giật sự sống của các y bác sĩ Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.

Ba khuyến cáo của chuyên gia để phòng ngừa đột quỵ

1. Không tự ý bỏ thuốc điều trị tăng huyết áp

Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây vỡ mạch máu não dẫn đến chảy máu não và chảy máu tiểu não. Huyết áp trở về bình thường là nhờ thuốc, không phải dấu hiệu bệnh đã khỏi. Tự ý ngừng thuốc là sai lầm rất thường gặp, nhất là ở người trẻ.

2. Đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa

Đột quỵ không còn là bệnh của riêng người cao tuổi. Những người từ 30-45 tuổi, làm việc căng thẳng, ít vận động, hút thuốc lá hoặc uống nhiều rượu bia đều có nguy cơ mắc bệnh. Việc đo huyết áp định kỳ và tầm soát các yếu tố nguy cơ là rất cần thiết.

3. Nhận biết đột quỵ bằng quy tắc BE FAST

• B (Balance): Mất thăng bằng, đi lảo đảo.
• E (Eyes): Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột.
• F (Face): Méo miệng, lệch mặt.
• A (Arms): Yếu hoặc tê một bên tay chân.
• S (Speech): Nói khó, nói ngọng, không hiểu lời nói.
• T (Time): Gọi ngay 115 và ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có trung tâm hoặc đơn vị đột quỵ.