Câu chuyện không phải để nhắc lại một cuộc chia ly. Mà để nói về một sự cho đi lớn hơn mất mát. Một người mẹ, trong thời khắc đau đớn nhất của cuộc đời đã đồng ý trao những phần cơ thể của đứa con mình yêu thương cho những người hoàn toàn xa lạ. Và một người con, dù đã rời khỏi cõi đời, vẫn tiếp tục giúp những cuộc đời khác được sống.

Phút tri ân trước nghĩa cử cao đẹp của anh và gia đình

Trở về vì mẹ, rồi mãi mãi không thể đi xa

Anh sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội. Biến cố đã nhiều lần đi qua mái nhà nhỏ khi bố và em gái lần lượt mất sớm. Nhiều năm qua, hai mẹ con sống nương tựa vào nhau. Trong ký ức của mẹ, anh là người con khỏe mạnh, hiền hậu, sống tình cảm và luôn biết yêu thương, sẻ chia.

Khoảng hai năm nay, anh học tập tại Nhật Bản. Nghe tin mẹ ốm, anh trở về để ở bên chăm sóc. Không ai nghĩ chuyến về ấy lại trở thành những ngày cuối cùng của hai mẹ con bên nhau.

Một cơn đau đầu dữ dội kèm đau vùng cổ, vai gáy khiến anh phải nhập viện. Các bác sĩ phát hiện anh bị chảy máu dưới nhện do vỡ phình động mạch đốt sống trái. Dù được tích cực điều trị, tổn thương não quá nặng nề không thể đảo ngược. Anh rơi vào hôn mê sâu, phù não lan tỏa hai bán cầu, huyết áp tụt và mất dần các phản xạ.

Một người khỏe mạnh vừa từ nước ngoài trở về chăm mẹ, chỉ trong một thời gian ngắn đã đứng bên ranh giới không thể trở lại. Với người mẹ từng mất chồng, mất con gái, nỗi đau ấy gần như không thể gọi thành lời. Nhưng cũng chính trong những giờ phút khắc nghiệt nhất, gia đình đã đưa ra một quyết định vô cùng khó khăn: hiến mô, tạng của anh để cứu những người bệnh khác.

Người mẹ kể rằng bà từng xem những phóng sự về hiến, ghép tạng. Xúc động trước những câu chuyện người mất trao sự sống cho người ở lại nhưng chưa bao giờ bà nghĩ điều đó lại đến với chính gia đình mình.

“Chúng tôi rất đau buồn khi con mình không may mắn, ra đi quá đột ngột. Từ khi còn bé, gia đình luôn dạy con trở thành một người tử tế, một người tốt. Đây là việc tốt cuối cùng cháu được làm ở cõi trần gian này, giúp những người có bệnh hiểm nghèo có lại sức khỏe, cơ hội được sống”.

“Tôi chỉ mong những người nhận tạng luôn bình an, mạnh khỏe, gặp nhiều may mắn. Để con tôi được thanh thản ở cõi vĩnh hằng”. Một người mẹ vừa mất đi điều quý giá nhất của mình, lại mong những người xa lạ được sống khỏe mạnh. Có lẽ, đó cũng là ý nghĩa sâu sắc nhất của hai chữ hiến tặng.

Một người ra đi, sự sống tìm đến nhiều người khác

Ngay khi gia đình đồng ý hiến mô, tạng, một cuộc chạy đua với thời gian bắt đầu. Hội đồng chuyên môn cùng các đầu cầu trong mạng lưới hiến, ghép tạng quốc gia được huy động khẩn cấp trong đêm để thực hiện các quy trình đánh giá chết não, đánh giá chất lượng mô tạng và phân loại người nhận phù hợp.

PGS.TS Nguyễn Văn Chi - Chuyên gia Trung tâm Cấp cứu A9 cho biết, để bảo đảm chất lượng cho quá trình lấy và ghép tạng, mọi quy trình tại Bệnh viện Bạch Mai đều được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định; các ê-kíp chuẩn bị đầy đủ, kỹ lưỡng từng khâu.

Hội đồng chuyên môn hội chẩn nhanh trong quá trình thực hiện lấy, ghép mô tạng

Theo TS.BS Nguyễn Ngọc Hùng - Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa, lấy ghép mô tạng đã và đang trở thành thường quy tại Bệnh viện Bạch Mai. Với đặc thù là bệnh viện đa chuyên khoa, các lực lượng chuyên môn luôn có thể huy động bất kể ngày đêm ngay khi gia đình người hiến đưa ra quyết định. Từng ê-kíp luôn được phối hợp chính xác và nhịp nhàng bởi phía sau mỗi phút trôi qua là cơ hội sống của những người đang chờ ghép.

Món quà anh để lại gồm trái tim, hai quả thận, gan và hai giác mạc. Việc lấy, ghép và điều phối các mô, tạng được thực hiện với sự phối hợp giữa Bệnh viện Bạch Mai, Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Nhi Trung ương. 

Trái tim của anh được ghép cho một phụ nữ 37 tuổi mắc bệnh cơ tim giãn, suy tim nặng. Trong gia đình chị, nhiều người đã ra đi khi còn rất trẻ vì bệnh tim. Bản thân chị liên tục phải nhập viện bởi những đợt suy tim cấp. Sau ca ghép, trái tim của người hiến đã đập trở lại trong lồng ngực người nhận, sức khỏe người phụ nữ tiến triển tích cực.

Hai quả thận được trao cho hai người bệnh suy thận giai đoạn cuối, những người đã phải sống phụ thuộc vào lọc máu và đối mặt với nhiều biến chứng nặng nề. Sau ghép, các chức năng ban đầu của thận ghép được ghi nhận tích cực.

Gan của anh tiếp tục mang cơ hội sống đến với những người bệnh nặng, trong đó có một em nhỏ 6 tuổi mắc teo đường mật bẩm sinh, đã phải phẫu thuật từ khi mới hai tháng rưỡi tuổi. Bệnh diễn biến thành suy gan kèm hội chứng gan - phổi nặng, cơ thể ngày một suy kiệt. Em đã chờ ghép gần một năm trong khi cha mẹ dù mong muốn hiến gan cho con nhưng không phù hợp.

Và những giác mạc của anh cũng được trao đi để mang cơ hội tìm lại ánh sáng cho những người đã mất thị lực. Một người phụ nữ ở Hà Tĩnh viêm loét giác mạc trái nặng. Chị đã điều trị nhiều năm nhưng mắt trái chỉ còn cảm nhận được ánh sáng. Sau ghép, ánh sáng dần trở lại, niềm vui, hạnh phúc và cả một thế giới được mở ra.

Mùa Vu Lan, một cách khác để người “ở lại”

Anh ra đi vào những ngày tháng Bảy âm lịch, khi mùa Vu Lan đang về. Đó là những ngày người ta thường nói nhiều hơn về chữ hiếu và những điều tốt đẹp dành cho đấng sinh thành. Anh cũng đã trở về từ Nhật Bản với mong muốn giản dị: Chăm sóc mẹ khi ốm. Nhưng số phận đã không cho anh có thêm nhiều thời gian để thực hiện điều ấy.

Không ai có thể đo đếm được nỗi đau của một người mẹ phải tiễn đứa con khỏe mạnh, hiền lành và đầy tương lai ra đi trước mình. Nhưng giữa tận cùng mất mát, bà vẫn chọn sự sống.

Bà để trái tim con mình đập tiếp trong lồng ngực một người phụ nữ đang khát khao được sống; để những quả thận đưa người bệnh ra khỏi những tháng ngày phụ thuộc lọc máu; để lá gan trao thêm cơ hội cho những cuộc đời đang mòn mỏi chờ ghép; để đôi giác mạc đưa ánh sáng trở lại với những người từng đứng trước bóng tối.

Ở đâu đó hôm nay, trái tim của anh vẫn đang đập. Những người bệnh từng tuyệt vọng đã có thêm cơ hội sống. Một đứa trẻ có thêm hy vọng lớn lên. Một người từng gần như không còn nhìn thấy đã lại được đón ánh sáng.

Họ có thể không bao giờ biết đầy đủ câu chuyện về người đã trao cho mình món quà ấy. Nhưng trong từng ngày được sống tiếp, nghĩa cử của anh và gia đình vẫn âm thầm hiện diện.

Hiến mô, tạng không thể làm vơi đi nỗi đau mất người thân. Nhưng từ một cuộc đời không thể giữ lại, nhiều cuộc đời khác có thể được tiếp nối. Và có lẽ, với người mẹ ấy, món quà báo hiếu cuối cùng của con không nằm trong bất kỳ vật chất nào. Đó là việc người con mà bà đã dành cả đời dạy dỗ đến phút cuối cùng vẫn được sống tử tế như những gì mẹ từng mong: Biết yêu thương. Biết sẻ chia. Và khi không thể tiếp tục cuộc đời mình, vẫn trao cơ hội sống cho những cuộc đời khác.