Gọi tổng đàiĐặt lịch khám
Bệnh viện Bạch MaiNgày đăng: 24/03/2026Tác giả: TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh, Khoa Da liễu và bỏng

Nhận diện và phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục

24/03/2026
31 lượt xem
Bài viết chuyên môn

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (Sexually Transmitted Infections - STIs) là nhóm bệnh lây nhiễm chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Đây là vấn đề y tế công cộng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản, tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

STIs có thể gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính, không phân biệt nghề nghiệp hay trình độ học vấn. Tuy nhiên, do tâm lý e ngại, sợ kỳ thị, nhiều người không đi khám sớm, khiến bệnh kéo dài, dễ biến chứng và làm tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Đáng lưu ý, nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh chủ quan và vô tình lây nhiễm cho bạn tình.

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục thường gặp

Bệnh lậu: do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, với các biểu hiện thường gặp như tiểu buốt, tiểu rắt; chảy mủ niệu đạo ở nam giới; khí hư bất thường, đau bụng dưới ở nữ giới. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến viêm nhiễm sinh dục kéo dài, vô sinh, hiếm muộn và lây nhiễm cho trẻ sơ sinh.

Bệnh giang mai: do vi khuẩn Treponema pallidum gây ra, tiến triển qua nhiều giai đoạn. Giai đoạn đầu thường xuất hiện vết loét nông, không đau ở vùng sinh dục; giai đoạn sau có thể có phát ban toàn thân, tổn thương niêm mạc; giai đoạn muộn gây tổn thương tim mạch, thần kinh và nội tạng. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể để lại hậu quả nghiêm trọng, khó hồi phục.

Sùi mào gà: do virus HPV gây ra, biểu hiện bằng các mụn sùi mềm, màu hồng, dạng súp lơ ở vùng sinh dục - hậu môn. Bệnh thường không gây đau nhưng dễ chảy máu khi cọ xát. Một số chủng HPV nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, dương vật và hầu họng.

Herpes sinh dục: do virus HSV gây ra với biểu hiện là các mụn nước, vết loét gây đau rát ở vùng sinh dục. Bệnh có xu hướng tái phát nhiều lần. Dù chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn, herpes có thể được kiểm soát hiệu quả bằng thuốc kháng virus.

Nhiễm Chlamydia: Đây là bệnh nhiễm khuẩn sinh dục phổ biến, đặc biệt ở người trẻ. Đáng chú ý, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, nhất là ở nữ giới, nhưng có thể gây viêm vùng chậu và vô sinh nếu không được điều trị kịp thời.

HIV/AIDS: HIV là virus gây suy giảm miễn dịch, lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn, qua đường máu và từ mẹ sang con. Hiện nay, với điều trị kháng virus (ARV), người nhiễm HIV có thể sống khỏe mạnh, lâu dài và giảm nguy cơ lây truyền nếu tuân thủ điều trị.

Biểu hiện chung và khó khăn trong chẩn đoán sớm

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể biểu hiện bằng ngứa, đau, chảy dịch bất thường ở vùng sinh dục; xuất hiện mụn, vết loét hoặc sẩn sùi; tiểu buốt, tiểu rắt… Tuy nhiên, không ít trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng rõ ràng.

Chính sự đa dạng và kín đáo này khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng.

Biến chứng và hậu quả nếu không điều trị kịp thời

Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, STIs có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng như viêm nhiễm sinh dục mạn tính, vô sinh - hiếm muộn ở cả nam và nữ, tăng nguy cơ ung thư sinh dục, lây truyền cho bạn tình và thai nhi, đồng thời ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.

Nguyên tắc phòng ngừa

Phòng ngừa vẫn là biện pháp hiệu quả nhất, với các khuyến cáo: quan hệ tình dục an toàn, chung thủy, sử dụng bao cao su đúng cách; không quan hệ khi có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ ở vùng sinh dục; khám sức khỏe sinh sản và xét nghiệm định kỳ; tiêm phòng HPV theo khuyến cáo; không tự ý sử dụng thuốc khi chưa được chẩn đoán.

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục không hiếm gặp và không phải là điều đáng xấu hổ nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu chủ quan. Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị đúng cách là chìa khóa bảo vệ sức khỏe sinh sản, hạnh phúc gia đình và sức khỏe cộng đồng.


Banner 1Banner 2