Responsive Image

DetailController

Y học thường thức

Kỳ 2: Bác sĩ chỉ cách thụt tháo, giảm cân an toàn

Lời tòa soạn: Ở Kỳ 1, chúng tôi đã chia sẻ về trường hợp bệnh nhân bị thủng trực tràng do thụt tháo bằng cà phê. Vậy cơ chế đào thải tự nhiên của cơ thể như thế nào? Khi nào cần can thiệp (thụt tháo) và thế nào là thụt tháo an toàn? Bác sĩ của Khoa Phẫu thuật Tiêu hóa Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc trên.

Chức năng của ruột già (đại trực tràng) là gì?

Hệ thống tiêu hóa hoặc đường tiêu hóa giúp phân hủy và hấp thụ thức ăn để cung cấp năng lượng cho cơ thể. Đường tiêu hóa bắt đầu từ miệng, đi qua thực quản đến dạ dày rồi đến ruột non và ruột già. Hệ thống tiêu hóa giúp đào thải các chất cặn bã từ thức ăn, đồ uống. Quá trình đào thải liên quan đến ruột già, còn được gọi là đại tràng, ruột kết, kết thúc ở trực tràng.

Ruột già dài gần 2 mét là nơi có hàng nghìn tỷ vi khuẩn sống tạo thành hệ vi sinh vật với chức năng chính là phân hủy thức ăn. Ngoài ra ruột già cũng hấp thụ chất điện giải, nước và một số chất dinh dưỡng, bao gồm vitamin K và các vitamin tan trong chất béo khác.

Thức ăn sau khi đã được “vắt kiệt” chất dinh dưỡng và nước chỉ còn phần cặn bã (phân) di chuyển qua ruột già đến đoạn ruột tận cùng gọi là trực tràng - nơi có các cảm biến đặc biệt với sức căng sẽ cung cấp tín hiệu để đi ngoài khi khối lượng phân đủ lớn.

Hệ vi sinh vật trong hệ thống tiêu hóa cũng là một phần thiết yếu của hệ thống miễn dịch và sức khỏe tổng thể, ảnh hưởng đến cách cơ thể phản ứng với chế độ ăn uống và có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của các rối loạn từ rối loạn tiêu hóa như táo bón mãn tính đến ung thư đại trực tràng. Thức ăn và phản ứng của cơ thể với stress có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật và sức khỏe hệ tiêu hóa.

z4493101501880 223c122c11703206a7b8d3df1c1509ee

 Dụng cụ và cà phê để thụt bán tràn lan trên mạng với giá rẻ, thậm chí nhái tên và logo của Bệnh viện Bạch Mai. Trên thực tế Bệnh viện Bạch Mai không khuyến cáo sử dụng biện pháp thụt cà phê cũng như không bán các sản phẩm phục vụ mục đích này. 

Sử dụng Thuốc nhuận tràng - Nguy cơ dẫn đến táo bón mãn tính

Đại tràng bình thường sẽ tự làm sạch một cách tự nhiên. Thông thường, quy trình để tiêu hóa và bài tiết hết thức ăn sẽ mất khoảng ba ngày. Hành trình này được gọi là thời gian lưu thông ruột. Nó cho phép thức ăn được tiêu hóa triệt để với tất cả protein, carbohydrate, chất béo, nước, vitamin và khoáng chất được chiết xuất, sử dụng hoặc dự trữ.

Khi thời gian lưu thông ruột bị ảnh hưởng, có thể gây ra một số tình trạng như: tiêu chảy; táo bón; buồn nôn và ói mửa hoặc đau bụng. Một số hội chứng có thể ảnh hưởng đến tốc độ thức ăn lưu thông qua đường tiêu hóa như: Hội chứng ruột kích thích hay bệnh ruột kích thích; Liệt dạ dày (dạ dày mất quá nhiều thời gian làm rỗng khỏi thức ăn); Chứng khó tiêu, đầy bụng…

Táo bón mãn tính là tình trạng không đi vệ sinh đủ thường xuyên (khoảng ba lần hoặc ít hơn mỗi tuần). Do nước được hấp thụ trong ruột già nên phân ở trong ruột già càng lâu thì nước càng được rút ra nhiều hơn, làm phân khô hơn, khiến đi ngoài khó hơn nên phải rặn khi đi tiêu, có thể gây ra bệnh trĩ và chảy máu.

Táo bón có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: không ăn đủ chất xơ, không uống đủ nước hoặc đang sử dụng một số loại thuốc. Một số người đã sử dụng thuốc nhuận tràng trong nhiều năm để giảm cân nên ruột già hoạt động chậm lại (vì đã quen với việc phụ thuộc vào thuốc nhuận tràng) dẫn đến táo bón.

ton thuong dai trang

Tổn thương viêm mức độ nặng ở đại trực tràng sau thụt cà phê

Thụt tháo được chỉ định khi nào?

Toàn bộ hệ thống ống tiêu hóa được nối thông từ miệng tới hậu môn. Làm sạch ruột già (thụt tháo) có thể qua uống thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ qua đường miệng hoặc thụt rửa trực tiếp qua hậu môn vào ruột già. Thụt tháo được chỉ định trong một số trường hợp sau:

  • Táo bón: trong một số trường hợp táo bón điều trị bằng các biện pháp khác không hiệu quả hoặc trong một số bệnh như phình giãn đại tràng (megacolon).
  • Thụt thuốc cản quang để chụp khung đại tràng.
  • Làm sạch trước khi nội soi, phẫu thuật giúp quan sát lòng ruột tốt hơn, thực hiện phẫu thuật trong điều kiện sạch và thuận lợi hơn.

Hiện nay, một số người quảng cáo thụt tháo, trong đó có phương pháp thụt cà phê như một cách để làm sạch ruột già khỏi tạp chất, vi khuẩn và chất thải tích tụ. Tuy nhiên, không có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh việc sử dụng thụt tháo vì lý do này. Đại tràng và các cấu trúc đường tiêu hóa khác đã có sẵn chức năng tự làm sạch một cách hiệu quả - đó là lý do tại sao quá trình tiêu hóa tạo ra chất thải (phân).

Thụt rửa ruột già còn đòi hỏi thực hiện trong môi trường, công cụ, dụng cụ và chất lỏng đưa vào phải đảm bảo vệ sinh, nhiệt độ, tính kích ứng... Các cơ sở y tế không được cấp phép hoặc không thực hiện đúng quy trình có thể đưa vi khuẩn có hại vào đường tiêu hóa của người bệnh. Đôi khi, lượng chất lỏng chảy ra từ quá trình thụt rửa đại tràng có thể cuốn trôi vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh ra khỏi ruột già.

Nguy cơ nguy hiểm nhất khi thụt tháo là chọc thủng ruột trong lúc đưa ống dẫn dịch rửa qua hậu môn vào trực tràng. Các triệu chứng sớm của thủng ruột bao gồm đau, sốt, ớn lạnh và buồn nôn. Thủng ruột là một trường hợp khẩn cấp và có thể gây tử vong.

Phương pháp giảm cân an toàn

Có nhiều cách tiếp cận tốt hơn để giảm cân bền vững và lành mạnh. Ăn nhiều trái cây và rau quả, tăng lượng chất xơ và nước, ngủ đủ 6-8 tiếng vào ban đêm và tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần. Một lối sống lành mạnh sẽ dẫn đến một hệ thống tiêu hóa khỏe mạnh hơn.   

BS. Nguyễn Thành Khiêm – BS. Lương Tuấn Hiệp

FeaturedNewsController

Responsive Image
Responsive Image