Ngày đăng: 13/10/2026Tác giả: Ths. Nguyễn Thị Tuyết MaiTự sử dụng thuốc tránh thai trong nhiều tháng, kết hợp thừa cân và ít vận động, người phụ nữ 36 tuổi xuất hiện huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân, sau đó biến chứng thuyên tắc phổi. Các bác sĩ cảnh báo, chị em cần được tư vấn trước khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết để hạn chế nguy cơ.
Sưng đau chân, đột ngột khó thở
Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh nữ 36 tuổi có tiền sử tự sử dụng thuốc tránh thai trong khoảng 10 tháng. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, chị xuất hiện sưng đau bắp chân phải, đau tức khi đi lại nhưng tự xoa dầu nóng và mát-xa tại nhà.
Ba ngày trước khi nhập viện, người bệnh đột ngột khó thở, đau ngực, tim đập nhanh nên được gia đình đưa đi cấp cứu.
Qua khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh làm việc văn phòng, ít vận động và thừa cân, với chỉ số BMI 26. Tại bệnh viện, chị được chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi do cục máu đông di chuyển lên phổi. Sau 3 ngày điều trị, tình trạng người bệnh dần ổn định.
Theo các chuyên gia, việc tự sử dụng thuốc tránh thai không có chỉ định, kết hợp với thừa cân và ít vận động, là những yếu tố cần lưu ý khi đánh giá nguy cơ huyết khối ở trường hợp này.

Vì sao thuốc tránh thai có thể làm tăng nguy cơ huyết khối?
Một số loại thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen và progestin có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông do ảnh hưởng đến hệ thống đông máu của cơ thể. Nguy cơ này nhìn chung vẫn thấp ở phần lớn phụ nữ khỏe mạnh, nhưng có thể tăng khi đi kèm các yếu tố nguy cơ khác.
Những yếu tố cần lưu ý gồm hút thuốc lá, thừa cân hoặc béo phì, ít vận động kéo dài, tiền sử huyết khối cá nhân hoặc gia đình, một số rối loạn đông máu, đau nửa đầu có tiền triệu và giai đoạn sau sinh.
Vì vậy, trước khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, phụ nữ cần được nhân viên y tế tư vấn, đánh giá tiền sử bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp. Không nên tự mua thuốc theo quảng cáo, lời mách bảo hoặc dùng chung đơn thuốc với người khác.
Nhận biết dấu hiệu huyết khối, tránh biến chứng nguy hiểm
Huyết khối tĩnh mạch sâu thường xuất hiện ở chân. Người bệnh có thể thấy một bên chân sưng, đau, căng tức, nóng đỏ hoặc đổi màu da. Nếu cục máu đông di chuyển đến phổi, tình trạng thuyên tắc phổi có thể gây khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, choáng hoặc ho ra máu.
Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Đặc biệt, nếu đột ngột khó thở hoặc đau ngực, cần gọi cấp cứu ngay. Không xoa bóp, mát-xa hay chườm nóng lên chân đang sưng đau nghi do huyết khối.
Chủ động phòng ngừa khi sử dụng thuốc tránh thai
Để giảm nguy cơ, các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ cần lưu ý:
o Thăm khám trước khi dùng thuốc: Thông báo với bác sĩ về tiền sử huyết khối, bệnh tim mạch, đột quỵ, đau nửa đầu và bệnh lý của người thân trong gia đình.
o Không tự ý mua thuốc: Lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp theo tư vấn chuyên môn.
o Không hút thuốc lá: Đặc biệt cần trao đổi với bác sĩ nếu trên 35 tuổi và đang sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen.
o Tăng vận động: Khi làm việc lâu, nên thường xuyên đứng dậy đi lại, co duỗi chân; trong hành trình dài bằng ô tô hoặc máy bay, cần vận động chân phù hợp và uống đủ nước.
o Thông báo khi khám chữa bệnh: Cho bác sĩ biết về thuốc tránh thai đang sử dụng nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc phải nằm bất động kéo dài.
o Không tự ý thay đổi thuốc: Nếu lo ngại tác dụng phụ, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phương pháp thay thế an toàn.
|
Thuốc tránh thai là biện pháp hiệu quả khi được lựa chọn và sử dụng phù hợp. Điều quan trọng là phụ nữ cần được đánh giá nguy cơ trước khi dùng, tuân thủ hướng dẫn và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường. Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Huyết khối (13/10), việc nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động thăm khám là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe phụ nữ. |