Ngày đăng: 18/11/2026Tác giả: Kim LongHưởng ứng Tuần lễ Thế giới Nâng cao nhận thức về Kháng kháng sinh (18-24/11/2026) với chủ đề “Một sức khỏe, một hành động: Phòng, chống kháng thuốc ngay hôm nay”, Bệnh viện Bạch Mai kêu gọi người dân, người bệnh và cán bộ y tế nâng cao nhận thức, sử dụng kháng sinh hợp lý, góp phần ngăn chặn hiểm họa kháng thuốc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Kháng thuốc - Mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng
Kháng thuốc (AMR) xảy ra khi vi sinh vật như vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng biến đổi, khiến các loại thuốc điều trị trước đây không còn phát huy hiệu quả như mong muốn. Tình trạng này khiến bệnh nhiễm trùng khó điều trị hơn, kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí y tế và nguy cơ tử vong.
Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh nhiễm khuẩn liên quan đến tình trạng kháng thuốc gây ra gánh nặng tử vong rất lớn trên toàn cầu. Nếu không có giải pháp kiểm soát hiệu quả, kháng thuốc sẽ tiếp tục đe dọa thành quả của y học hiện đại, làm giảm hiệu quả của nhiều phương pháp điều trị.
Tại Việt Nam, tình trạng kháng kháng sinh đang là thách thức lớn đối với hệ thống y tế. Một trong những nguyên nhân phổ biến là thói quen tự ý mua kháng sinh không cần đơn, sử dụng lại đơn thuốc cũ, dùng thuốc không đúng chỉ định hoặc tự ý ngừng điều trị khi thấy triệu chứng thuyên giảm.

“Một sức khỏe, một hành động” - Cần sự chung tay của toàn xã hội
Chủ đề năm 2026 nhấn mạnh cách tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), khẳng định mối liên hệ chặt chẽ giữa sức khỏe con người, động vật, thực vật và môi trường.
Việc sử dụng kháng sinh không hợp lý trong khám chữa bệnh, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản có thể thúc đẩy sự xuất hiện, phát triển và lan truyền các vi sinh vật kháng thuốc. Những tác nhân này có thể phát tán qua thực phẩm, nguồn nước và môi trường, cuối cùng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.
Vì vậy, phòng, chống kháng thuốc không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự phối hợp của nhiều lĩnh vực, từ y tế, thú y, nông nghiệp đến môi trường và cộng đồng.
5 nguyên tắc sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý
Tại Bệnh viện Bạch Mai, công tác quản lý sử dụng kháng sinh và kiểm soát nhiễm khuẩn luôn được chú trọng, với sự phối hợp giữa bác sĩ lâm sàng, dược sĩ lâm sàng và các chuyên gia vi sinh. Tuy nhiên, để cuộc chiến chống kháng thuốc đạt hiệu quả, mỗi người dân cần chủ động thay đổi thói quen sử dụng thuốc.
Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân thực hiện 5 nguyên tắc sau:
1. Chỉ sử dụng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ: Không tự ý mua kháng sinh tại nhà thuốc để điều trị bệnh. Việc lựa chọn thuốc cần căn cứ vào tình trạng nhiễm khuẩn và đánh giá chuyên môn.
2. Không sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh do virus: Kháng sinh có tác dụng điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn, không có tác dụng với các bệnh do virus như cảm cúm, cảm lạnh thông thường hay sốt xuất huyết.
3. Tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị: Sử dụng đúng loại thuốc, liều lượng, khoảng cách giữa các lần uống và thời gian điều trị theo chỉ định. Không tự ý tăng, giảm liều, đổi thuốc hoặc ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ.
4. Không dùng chung hoặc sử dụng lại đơn thuốc: Không chia sẻ kháng sinh cho người khác, không tự ý dùng lại đơn thuốc cũ. Mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe và nguyên nhân bệnh khác nhau, cần được thăm khám và chỉ định phù hợp.
5. Chủ động phòng ngừa nhiễm khuẩn: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, bảo đảm vệ sinh ăn uống, giữ môi trường sống sạch sẽ và tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo.
Kháng thuốc là thách thức không của riêng ai. Mỗi người sử dụng kháng sinh đúng cách, mỗi cán bộ y tế thực hành kê đơn hợp lý và mỗi cộng đồng chủ động phòng ngừa nhiễm khuẩn sẽ góp phần làm chậm quá trình gia tăng kháng thuốc.
Một sức khỏe - Một hành động - Chung tay bảo vệ hiệu quả của kháng sinh hôm nay và cho các thế hệ mai sau!