Theo TS.BS Phan Thanh Thủy, Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, chuẩn bị đúng trước khi đo và hiểu rõ từng phương pháp sẽ giúp quá trình thăm dò diễn ra thuận lợi, đồng thời cho kết quả chính xác hơn.

Chuẩn bị gì trước khi đo đa ký giấc ngủ?

Kết quả đo đa ký giấc ngủ phụ thuộc nhiều vào tình trạng thực tế của người bệnh trong ngày thực hiện thăm dò. Vì vậy, người bệnh cần lưu ý:

o   Duy trì sinh hoạt bình thường: Không nên ngủ trưa hoặc chỉ chợp mắt dưới 30 phút trong ngày đo để cơ thể có nhu cầu ngủ tự nhiên vào buổi tối.

o   Tránh các chất kích thích: Trong vòng 24 giờ trước khi đo, không sử dụng rượu, bia, cà phê, trà đặc hoặc các chất kích thích khác. Rượu có thể làm thay đổi trương lực cơ vùng hầu họng, ảnh hưởng đến kết quả đánh giá mức độ bệnh.

o   Tắm gội sạch sẽ: Nên gội đầu và tắm trước khi đến bệnh viện nhưng không sử dụng dầu xả, kem dưỡng da hoặc gel vuốt tóc vì có thể làm giảm độ bám của các điện cực. Nam giới có râu quá dày nên cạo sạch để thuận lợi cho việc ghi nhận tín hiệu cơ vùng cằm.

o   Trang phục thoải mái: Nên mặc quần áo cotton rộng rãi, ưu tiên áo cài cúc phía trước để thuận tiện khi gắn thiết bị.

o   Thông báo các thuốc đang sử dụng: Người bệnh cần mang theo danh sách hoặc các loại thuốc đang dùng để bác sĩ đánh giá. Không tự ý sử dụng thuốc ngủ hoặc thuốc an thần trong đêm đo nếu chưa có chỉ định.

Đa ký giấc ngủ hay đa ký hô hấp?

Theo TS.BS Phan Thanh Thủy, mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng.

Đa ký giấc ngủ (Polysomnography - PSG) là phương pháp có độ chính xác cao nhất vì ghi nhận đồng thời hoạt động điện não, hô hấp, tim mạch, cử động cơ thể và các giai đoạn của giấc ngủ. Nhờ đó, bác sĩ có thể đánh giá toàn diện các rối loạn xảy ra trong khi ngủ.

Tuy nhiên, người bệnh cần ngủ lại bệnh viện một đêm, chi phí cao hơn và phải mang nhiều cảm biến trong quá trình ghi nhận.

Trong khi đó, đa ký hô hấp thuận tiện hơn vì người bệnh có thể mang thiết bị về nhà sử dụng, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Điểm hạn chế của phương pháp này là không ghi nhận điện não nên không xác định chính xác thời gian ngủ thực tế. Nếu người bệnh mất ngủ hoặc ngủ rất ít trong đêm, chỉ số ngưng thở - giảm thở (AHI) có thể bị đánh giá thấp hơn thực tế, dẫn đến bỏ sót hoặc đánh giá chưa đúng mức độ bệnh.

Vì vậy, bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng cụ thể để lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng người bệnh.

Quy trình đo đa ký giấc ngủ

Tại Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai, quy trình thăm dò được thực hiện theo các bước:

Người bệnh được khám chuyên khoa hô hấp, kết hợp nội soi tai mũi họng khi cần để đánh giá các nguyên nhân gây hẹp đường thở.

Khoảng 20h, người bệnh đến phòng đo giấc ngủ. Kỹ thuật viên sẽ gắn các cảm biến và hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện.

Sau một đêm theo dõi, khoảng 6h sáng hôm sau thiết bị được tháo bỏ và người bệnh có thể trở về sinh hoạt bình thường. Kết quả cùng hướng điều trị sẽ được bác sĩ tư vấn sau khi hoàn tất phân tích dữ liệu.

Thay đổi lối sống - nền tảng điều trị lâu dài

Theo TS.BS Phan Thanh Thủy, bên cạnh các phương pháp điều trị như thở máy áp lực dương liên tục (CPAP), liệu pháp tư thế, phẫu thuật hoặc các dụng cụ hỗ trợ, thay đổi lối sống vẫn là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh.

Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh:

o   Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì. Chỉ cần giảm khoảng 10% trọng lượng cơ thể, chỉ số ngưng thở - giảm thở (AHI) có thể cải thiện đáng kể.

o   Duy trì luyện tập thể dục đều đặn để tăng trương lực cơ vùng hầu họng và cải thiện chức năng hô hấp.

o   Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và không sử dụng đồ uống có cồn trong vòng 4-6 giờ trước khi đi ngủ.

o   Tuân thủ phác đồ điều trị và tái khám đúng hẹn. Khi gặp khó khăn trong quá trình sử dụng máy CPAP hoặc các phương pháp điều trị khác, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh kịp thời.

TS.BS Phan Thanh Thủy nhấn mạnh: "Ngáy to hay ngưng thở khi ngủ không phải là một tật xấu phải chấp nhận sống chung, mà là bệnh lý hoàn toàn có thể chẩn đoán và điều trị. Phát hiện sớm bằng đo đa ký giấc ngủ giúp giảm nguy cơ đột quỵ, suy tim và nhiều biến chứng tim mạch nghiêm trọng."