Sự tỉ mỉ nơi vùng nguy hiểm của tủy sống

Phẫu thuật cột sống là chuyên ngành đặt người thầy thuốc trước những thử thách chuyên môn khắt khe. Ở vùng cột sống cổ hay bản lề chẩm cổ, nơi có tủy sống và nhiều mạch máu quan trọng, một tổn thương dù nhỏ cũng có thể để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh.

Gắn bó với những ca phẫu thuật cột sống phức tạp tại Bệnh viện Bạch Mai, TS.BS. Nguyễn Văn Trung cùng các đồng nghiệp đã trở thành điểm tựa cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý khó. Từ những trường hợp thoái hóa gây hẹp ống sống cổ nhiều tầng, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ kèm phù tủy đến các ca chấn thương trật C1-C2 hay dị tật vùng bản lề chẩm cổ, ông luôn lựa chọn cách tiếp cận thận trọng.

Sự cẩn trọng ấy không xuất phát từ tâm lý e ngại, mà từ nhận thức sâu sắc về những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật.

Bác sĩ Trung chia sẻ:“Tôi nghĩ một phẫu thuật viên càng hiểu rõ giải phẫu và hậu quả của sai sót thì càng không được chủ quan. Áp lực là có, nhưng phải chuyển áp lực thành sự chuẩn bị. Trước ca mổ khó, tôi xem lại hình ảnh nhiều lần, xác định mục tiêu của cuộc mổ, dự kiến các tình huống có thể gặp, phương án thay thế và trao đổi kỹ trước với ê-kíp. Khi đã bắt đầu, tôi làm từng bước, không vội và không cố chứng minh mình bằng một thao tác khó. Sự điềm tĩnh trong phòng mổ không phải là không biết sợ rủi ro, mà là biết rủi ro nằm ở đâu và đã chuẩn bị sẵn sàng các phương án để xử trí”.

Với ông, mỗi ca mổ khó không chỉ đòi hỏi trình độ chuyên môn mà còn cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng phối hợp của cả ê-kíp và ý thức trách nhiệm đối với từng người bệnh.

Tìm giải pháp từ đòi hỏi của thực tiễn

Song hành với những giờ làm việc căng thẳng trong phòng mổ, TS.BS. Nguyễn Văn Trung luôn kiên trì cập nhật tri thức, tìm hiểu và ứng dụng những tiến bộ của y học hiện đại.

Ông là một trong những bác sĩ trẻ tại Bệnh viện Bạch Mai ứng dụng hiệu quả hệ thống O-arm kết hợp định vị không gian ba chiều trong phẫu thuật bắt vít qua cuống cột sống cổ. Đây là kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao nhằm hạn chế nguy cơ tổn thương tủy sống và động mạch đốt sống.

Các phương pháp phẫu thuật đường trước như ACDF, ACCF, thay đĩa đệm nhân tạo, hàn xương liên thân đốt và phẫu thuật nội soi cũng được ông cùng ê-kíp từng bước nghiên cứu, triển khai và chuẩn hóa.

Những nỗ lực trong nghiên cứu khoa học của bác sĩ Trung được ghi nhận qua Giải Nhất tại Hội nghị Khoa học Nghiên cứu sinh toàn quốc lần thứ XXVII do Trường Đại học Y Hà Nội tổ chức, việc bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ y học và hơn 20 công trình nghiên cứu do ông là tác giả hoặc đồng tác giả, công bố trên các tạp chí y học uy tín trong nước và quốc tế thuộc danh mục Scopus/ISI.

Tuy nhiên, phía sau những giải thưởng và công trình khoa học, điều ông hướng đến vẫn là giá trị ứng dụng trong thực tiễn điều trị.

Mỗi đề tài nghiên cứu đều bắt nguồn từ những trăn trở bên giường bệnh, hướng tới tìm kiếm giải pháp can thiệp tối ưu, giảm tổn thương và giúp người bệnh sớm hồi phục sức khỏe.

Với ông, những tiến bộ khoa học chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần nâng cao chất lượng điều trị và mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh.

Điều còn lại không phải phim chụp đẹp, mà là những bước chân

Đằng sau sự quyết đoán trên bàn mổ và những công trình nghiên cứu khoa học, TS.BS. Nguyễn Văn Trung luôn trăn trở về giá trị đích thực của y học: Phẫu thuật để làm gì nếu không giúp người bệnh tìm lại cuộc sống trọn vẹn hơn?

Khi nhớ về khoảnh khắc mang lại niềm hạnh phúc sâu sắc trong sự nghiệp, bác sĩ Trung không nhắc đến một kỹ thuật phức tạp hay một ca mổ đặc biệt. Ông kể về một bệnh nhân nam khoảng 70 tuổi, đã phải ngồi xe lăn gần một năm.

“Khi đến viện, ông bị hẹp ống sống cổ nhiều tầng, chèn ép tủy cổ nặng kèm phù tủy, trên nền bệnh lý tăng huyết áp và đái tháo đường. Trước mổ, chúng tôi phải tập trung tối ưu các bệnh lý nội khoa và đánh giá kỹ từng rủi ro. Cuộc phẫu thuật phối hợp cả hai đường trước - sau của cột sống cổ kéo dài suốt 5 giờ đồng hồ căng thẳng.

Nhưng cuộc mổ cũng mới chỉ là một nửa chặng đường. Sau đó là cả một quá trình điều trị nội khoa và tập phục hồi chức năng kiên trì. Khoảng ba tháng sau, người bệnh ấy có thể tự đứng lên và bước đi bằng chính đôi chân của mình. Điều làm tôi nhớ mãi không phải là một hình ảnh phim chụp hậu phẫu đẹp, mà là những bước chân đầu tiên của bác. Nó nhắc tôi rằng: Kết quả cuối cùng của điều trị là chức năng và cuộc sống của người bệnh, chứ không phải sự phức tạp của kỹ thuật mà chúng tôi đã thực hiện”.

Năm giờ trong phòng mổ là một chặng đường đầy áp lực, nhưng hành trình giúp người bệnh hồi phục chưa dừng lại ở đó. Điều trị sau phẫu thuật và phục hồi chức năng đòi hỏi sự kiên trì của cả thầy thuốc lẫn người bệnh.

Và sau khoảng ba tháng, người đàn ông từng phải gắn bó với chiếc xe lăn đã có thể tự đứng lên, bước đi bằng đôi chân của mình.

Với bác sĩ Trung, đó là niềm vui đặc biệt. Bởi điều đáng nhớ nhất không phải hình ảnh phim chụp sau phẫu thuật, mà là khoảnh khắc người bệnh từng mất đi khả năng vận động có thể tự bước đi trở lại.

Phía sau mỗi ca mổ là cuộc đời của một con người

Quan niệm ấy cũng định hình phong cách làm nghề và quản lý của TS.BS. Nguyễn Văn Trung. Trên cương vị Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình và Cột sống, Bệnh viện Bạch Mai, ông dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo thế hệ bác sĩ trẻ.

Từ những trải nghiệm thực tế và áp lực trong phòng mổ, ông luôn nhắc nhở học trò về sự cẩn trọng, tinh thần học hỏi và trách nhiệm trong từng quyết định chuyên môn.

“Phẫu thuật cột sống không có chỗ cho sự vội vàng. Muốn mổ tốt, trước hết phải khám tốt, đọc phim tốt, hiểu bệnh và hiểu mục tiêu của cuộc mổ. Kỹ thuật có thể học trong vài năm, nhưng chỉ định đúng, nhận ra giới hạn của mình, biết khi nào cần nhờ đồng nghiệp và biết khi nào không nên mổ là những điều phải rèn luyện rất lâu. Hãy đọc, nghiên cứu, đặt câu hỏi và sẵn sàng thay đổi nếu có bằng chứng tốt hơn. Người thầy không cần học trò giống mình; điều đáng mừng nhất là một ngày nào đó học trò có thể làm tốt hơn mình”.

Với ông, đào tạo không chỉ là truyền đạt kỹ thuật mà còn là giúp các bác sĩ trẻ hình thành tư duy lâm sàng, biết đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh, nhận diện giới hạn của bản thân và đưa ra quyết định phù hợp.

“Người thầy không cần học trò giống mình; điều đáng mừng nhất là một ngày nào đó học trò có thể làm tốt hơn mình”, TS.BS. Nguyễn Văn Trung chia sẻ.

Nối dài tinh thần “Mái nhà Bạch Mai”

Hướng tới kỷ niệm 115 năm thành lập Bệnh viện Bạch Mai (1911-2026), hành trình cống hiến của TS.BS. Nguyễn Văn Trung là một nét đẹp trong bức tranh chung về những người thầy thuốc đang ngày ngày làm việc tại bệnh viện tuyến cuối. Ở ông, sự chín chắn về chuyên môn luôn song hành với thái độ trân trọng nghề nghiệp và tinh thần không ngừng học hỏi.

Chia sẻ về quãng thời gian gắn bó với Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Trung cho biết: “Ở một bệnh viện tuyến cuối như Bạch Mai, mình học được cách làm việc trong một hệ thống, tôn trọng vai trò của đồng nghiệp và nhìn người bệnh toàn diện hơn. Còn chiếc áo blouse trắng, càng mặc lâu tôi càng thấy đó không phải là một danh xưng, mà là lời nhắc về trách nhiệm. Khi một người bệnh đồng ý để mình phẫu thuật, họ đang trao cho mình sức khỏe, khả năng vận động và niềm tin của cả gia đình. Có những giai đoạn rất mệt, nhưng khi gặp lại một người từng phải nằm hoặc ngồi xe lăn mà nay có thể tự đi vào phòng khám, mình có thêm lý do để tiếp tục. Với tôi, Bạch Mai là mái nhà cho tôi làm nghề, nhưng cũng là nơi nhắc mình rằng vẫn còn rất nhiều điều phải học để hoàn thiện hơn”.

Với TS.BS. Nguyễn Văn Trung, mỗi ca phẫu thuật thành công là kết quả của kiến thức, sự chuẩn bị, tinh thần phối hợp và trách nhiệm của cả ê-kíp. Nhưng hơn tất cả, đó còn là cơ hội để người bệnh tìm lại khả năng vận động, trở về với gia đình và tiếp tục cuộc sống của mình.

Sự cẩn trọng trong chỉ định, chính xác trong từng thao tác và tấm lòng luôn hướng về cuộc đời phía sau mỗi ca mổ đã tạo nên hình ảnh một người thầy thuốc điềm tĩnh, tận tâm và đáng tin cậy.

Lặng lẽ sau cánh cửa phòng mổ, TS.BS. Nguyễn Văn Trung vẫn ngày ngày cùng đồng nghiệp gìn giữ những “trục sống”, nâng đỡ từng bước đi và trao thêm hy vọng cho người bệnh tại mái nhà Bạch Mai.