Với chủ đề “Từ yếu tố nguy cơ đến dự phòng chính xác: Kỷ nguyên mới trong quản lý bệnh lý xơ vữa động mạch”, VAS 2026 quy tụ gần 1.000 đại biểu, 186 báo cáo khoa học và 40 phiên chuyên môn. Nội dung hội nghị trải rộng từ các yếu tố nguy cơ truyền thống, dấu ấn sinh học mới, rối loạn lipid máu, tim-thận-chuyển hóa đến điều trị tích cực và quản lý lâu dài người bệnh.

Không chờ biến cố xảy ra mới bắt đầu dự phòng

Tại hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hoài - Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai tham gia chủ tọa phiên CME “Tối ưu quản lý bệnh tim mạch do xơ vữa”, đồng thời trình bày chuyên đề về triển vọng mới của thuốc ức chế SGLT2 trong kỷ nguyên can thiệp sớm dự phòng biến cố xơ vữa động mạch. Thông điệp nổi bật là xơ vữa không hình thành từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả tích lũy của tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, thừa cân-béo phì, hút thuốc, yếu tố di truyền và nhiều rối loạn chuyển hóa trong thời gian dài. Vì vậy, quản lý hiện đại phải đi từ phát hiện sớm, phân tầng đúng nguy cơ đến can thiệp đúng thời điểm, thay vì chờ tổn thương cơ quan hoặc biến cố tim mạch xuất hiện.

Cách tiếp cận này cũng mở rộng từ từng bệnh riêng lẻ sang chuỗi liên tục tim mạch-thận-chuyển hóa, trong đó mục tiêu không chỉ là cải thiện một con số xét nghiệm mà là bảo vệ cơ quan đích và giảm nguy cơ biến cố trong suốt hành trình sống của người bệnh.

Sau nhồi máu cơ tim: điều trị thành công không kết thúc ở thủ thuật

Là một trong các báo cáo viên của VAS 2026, TS.BS. Hoàng Việt Anh - Trưởng khoa Tim mạch thể thao và Phục hồi chức năng tim mạch, Viện Tim mạch - Bệnh viện Bạch Mai tập trung vào những câu hỏi rất gần với thực hành: Làm thế nào để người bệnh sau nhồi máu cơ tim tiếp tục được bảo vệ khi đã rời bệnh viện? Làm sao duy trì LDL-C đúng mục tiêu? Và phải làm gì khi nguy cơ tim mạch vẫn còn dù LDL-C đã được kiểm soát?

Các báo cáo nhấn mạnh ba trụ cột song hành sau biến cố mạch vành: Kiểm soát triệu chứng, phòng ngừa biến cố tái phát và duy trì tuân thủ điều trị lâu dài. Đơn giản hóa phác đồ ở những trường hợp phù hợp có thể giúp người bệnh dễ nhớ thuốc, dễ duy trì điều trị và hạn chế tình trạng tự ý ngừng thuốc khi thấy sức khỏe đã ổn định.

Với rối loạn lipid máu, “LDL-C đã giảm” chưa đồng nghĩa với “đã đạt đích”. Ở người bệnh nguy cơ rất cao sau hội chứng vành cấp, điều trị cần hướng tới hạ LDL-C đủ sâu, đủ sớm và duy trì bền vững; khi statin cường độ cao chưa đạt mục tiêu, cần đánh giá tăng cường điều trị thay vì trì hoãn. Một thách thức khác là “quán tính điều trị” - khi mục tiêu chưa đạt nhưng việc điều chỉnh phác đồ vẫn chậm trễ.

LDL-C đạt đích nhưng nguy cơ tim mạch có thể vẫn còn

VAS 2026 cũng dành nhiều thảo luận cho khái niệm “Nguy cơ tim mạch tồn dư”. Ngay cả khi LDL-C đã được kiểm soát, người bệnh vẫn có thể còn nguy cơ liên quan đến triglyceride và các lipoprotein giàu triglyceride/remnant, Lp(a), viêm, đái tháo đường, béo phì, bệnh thận, hút thuốc hoặc ít vận động. Vì vậy, nguy cơ tồn dư cần được nhìn như một “hệ sinh thái” thay vì một chỉ số xét nghiệm đơn lẻ.

Trong báo cáo về tăng triglyceride, TS.BS. Hoàng Việt Anh lưu ý nền tảng điều trị vẫn là thay đổi lối sống, xử lý nguyên nhân thứ phát và tối ưu statin. Ở những nhóm bệnh nhân được lựa chọn phù hợp, bằng chứng từ REDUCE-IT cho thấy icosapent ethyl có thể giúp giảm thêm biến cố tim mạch; tuy nhiên lợi ích này không thể ngoại suy cho mọi loại omega-3 hay “dầu cá” thông thường. Điều trị phải đúng người bệnh, đúng chế phẩm, đúng liều và đi kèm theo dõi an toàn lâu dài.

Từ quản lý xơ vữa đến mô hình chăm sóc bệnh mạn tính

Từ các phiên khoa học tại VAS 2026, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hoài nhấn mạnh quản lý xơ vữa động mạch cần được xem là một quá trình liên tục: sàng lọc - phát hiện sớm - phân tầng nguy cơ - kiểm soát đa yếu tố - điều trị đúng đích - theo dõi và quản lý lâu dài. Đây cũng chính là tư duy cốt lõi trong chăm sóc bệnh mạn tính hiện đại: không chờ biến chứng mới can thiệp mà chủ động nhận diện nguy cơ, dự phòng sớm và đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình điều trị.

Với vai trò đầu mối chuyên môn trong chương trình quốc gia về quản lý các bệnh mạn tính, Viện Tim mạch - Bệnh viện Bạch Mai không chỉ đảm nhiệm điều trị các bệnh tim mạch phức tạp ở tuyến cuối mà còn có vị trí quan trọng trong xây dựng mô hình quản lý, đào tạo và chuyển giao chuyên môn, kết nối mạng lưới các tuyến, chuẩn hóa dự phòng, điều trị, phục hồi chức năng và theo dõi người bệnh lâu dài. Quản lý xơ vữa động mạch vì thế không chỉ là nhiệm vụ của chuyên ngành tim mạch mà còn là một mắt xích quan trọng trong chiến lược quản lý bệnh không lây nhiễm và bệnh mạn tính nói chung.

Sự hiện diện của Viện Tim mạch - Bệnh viện Bạch Mai tại VAS 2026 tiếp tục khẳng định định hướng kết nối khoa học với thực hành và lấy người bệnh làm trung tâm. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là cứu người bệnh khi biến cố xảy ra, mà là giúp mỗi người được phát hiện nguy cơ sớm hơn, kiểm soát bệnh tốt hơn, sống khỏe hơn và giảm tối đa những biến cố có thể phòng ngừa.