Đáng nói, quá trình này thường diễn ra âm thầm. Người bị loãng xương có thể chỉ xuất hiện đau lưng, mỏi lưng, giảm chiều cao hoặc gù lưng. Thậm chí, nhiều người hoàn toàn không nhận thấy bất thường cho đến khi một chấn thương nhẹ cũng gây gãy cổ xương đùi, đốt sống hoặc cổ tay.

Gãy xương do loãng xương không chỉ gây đau mà còn có thể khiến người bệnh giảm khả năng vận động, gặp khó khăn trong sinh hoạt, suy giảm chất lượng cuộc sống, thậm chí đối mặt với nguy cơ tàn phế và tử vong.

10-15 phút để "nhìn" sức khỏe của xương

Đo mật độ xương là kỹ thuật sử dụng tia X năng lượng thấp để xác định lượng khoáng chất, chủ yếu là canxi và phốt pho trong xương.

Hiện nay, DEXA (Dual-energy X-ray Absorptiometry) là phương pháp được sử dụng phổ biến để đánh giá mật độ xương và chẩn đoán loãng xương. Vị trí thường được đo là cột sống thắt lưng và cổ xương đùi; trong một số trường hợp có thể đo tại cổ tay.

Quy trình tương đối đơn giản. Người bệnh không cần tiêm thuốc, không đau và không phải thực hiện thủ thuật xâm lấn. Khi đo, người bệnh nằm ngửa trên bàn máy, thiết bị quét di chuyển phía trên cơ thể.

Toàn bộ quá trình thường kéo dài khoảng 10-15 phút, với lượng tia X sử dụng rất thấp.

Ai nên lưu ý tầm soát loãng xương?

Loãng xương không chỉ là vấn đề của tuổi già. Theo tài liệu chuyên môn của Viện Cơ Xương Khớp - Bệnh viện Bạch Mai, những nhóm cần lưu ý đánh giá mật độ xương gồm:

o   Phụ nữ từ 65 tuổi và nam giới từ 70 tuổi trở lên;

o   Phụ nữ mãn kinh sớm hoặc có nồng độ estrogen thấp;

o   Người từng bị gãy xương sau chấn thương nhẹ;

o   Người có bố hoặc mẹ từng bị loãng xương hoặc gãy xương;

o   Người sử dụng corticoid kéo dài;

o   Người có thể trạng gầy, BMI dưới 18;

o   Người mắc một số bệnh mạn tính như viêm khớp dạng thấp, bệnh thận mạn.

Việc nhận diện yếu tố nguy cơ giúp phát hiện sớm tình trạng suy giảm mật độ xương, từ đó chủ động phòng ngừa gãy xương.

Đo mật độ xương tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Hà Nội và Ninh Bình

Những con số nói gì về bộ xương?

Một chỉ số quan trọng trên kết quả đo mật độ xương là T-score, dùng để so sánh mật độ xương của người được đo với mật độ xương trung bình của người trưởng thành trẻ, khỏe mạnh cùng giới.

Theo phân loại thường được sử dụng:

o   T-score từ -1,0 trở lên: Mật độ xương bình thường.

o   T-score từ -1,0 đến -2,5: Thiếu xương (osteopenia).

o   T-score ≤ -2,5: Loãng xương.

Khi mật độ xương giảm, người bệnh cần được tư vấn về chế độ dinh dưỡng, vitamin D, canxi, vận động và các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Với trường hợp loãng xương, bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể để quyết định hướng điều trị.

Tuy nhiên, người bệnh không nên tự đọc kết quả rồi mua thuốc hoặc thực phẩm bổ sung. T-score cần được bác sĩ xem xét cùng tuổi, tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và các yếu tố nguy cơ để đưa ra đánh giá chính xác.

Những lưu ý trước khi đo mật độ xương

Người bệnh nên thông báo đầy đủ tình trạng sức khỏe và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh gần đây cho nhân viên y tế.

Phụ nữ đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai cần trao đổi với bác sĩ trước khi thực hiện. Người chuẩn bị đo thường được khuyến cáo ngừng bổ sung canxi trong khoảng 24-48 giờ trước khi đo theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Nếu vừa thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh có sử dụng thuốc cản quang, baryt, iod hoặc đồng vị phóng xạ, người bệnh cũng cần thông báo. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu chờ một khoảng thời gian trước khi đo mật độ xương để hạn chế ảnh hưởng đến kết quả.

Có thể đo mật độ xương tại Bệnh viện Bạch Mai ở đâu?

Tại Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh có thể đăng ký khám chuyên khoa Cơ xương khớp để được bác sĩ đánh giá và chỉ định đo mật độ xương khi cần thiết.

Tại cơ sở Hà Nội, người bệnh có thể đăng ký khám tại Trung tâm Khám chữa bệnh và điều trị trong ngày, Bệnh viện Bạch Mai, số 78 đường Giải Phóng, phường Kim Liên, Hà Nội. Sau khi thăm khám, người bệnh có thể được chỉ định đo mật độ xương bằng hệ thống DEXA.

Dịch vụ cũng được triển khai tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, Quốc lộ 21, phường Liêm Tuyền, tỉnh Ninh Bình, giúp người dân Ninh Bình và các tỉnh lân cận có thêm lựa chọn tiếp cận dịch vụ mà không phải di chuyển xa đến Hà Nội.

Loãng xương đáng lo không chỉ bởi nguy cơ gãy xương mà còn bởi bệnh có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài. Một người vẫn có thể sinh hoạt bình thường trong khi mật độ xương đã suy giảm đáng kể.

Với những người thuộc nhóm nguy cơ, chủ động trao đổi với bác sĩ về việc đánh giá sức khỏe xương và đo mật độ xương khi có chỉ định là bước quan trọng để phát hiện sớm, phòng ngừa gãy xương và bảo vệ khả năng vận động lâu dài.