Nguy cơ thủng thực quản từ dị vật sắc nhọn

Hóc dị vật xương động vật là tình trạng khá thường gặp trong thực hành lâm sàng. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào kích thước, hình dạng dị vật, vị trí mắc và thời điểm can thiệp. Những dị vật sắc nhọn cắm ngang hoặc đâm chéo vào thành thực quản có nguy cơ gây thủng thực quản, áp xe quanh thực quản, viêm trung thất hoặc rò thực quản - khí quản.

Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa tiếp nhận bệnh nhân P.M.T. (55 tuổi, Vụ Bản) nhập viện sau khi xuất hiện đau nhói vùng cổ, nuốt đau và nuốt nghẹn sau bữa ăn.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) vùng cổ - ngực cho thấy dị vật cản quang là một xương cá dài khoảng 18mm, nằm ở thực quản đoạn cổ ngang mức đốt sống C5-C6. Dị vật cắm vuông góc với thành thực quản, hai đầu sắc nhọn găm sâu vào lớp niêm mạc và dưới niêm mạc.

Theo các bác sĩ, đây là trường hợp có mức độ khó cao bởi chỉ một thao tác không chính xác cũng có thể gây chảy máu hoặc làm tổn thương thực quản nặng hơn.

Hình ảnh dị vật xương cá to trên màn ảnh của máy nội soi

Hội chẩn đa chuyên khoa, ưu tiên nội soi can thiệp

Ngay sau khi tiếp nhận, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã kích hoạt hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các bác sĩ chuyên ngành Tiêu hóa, Phẫu thuật lồng ngực và Gây mê hồi sức để lựa chọn phương án điều trị tối ưu.

Các chuyên gia nhận định, phẫu thuật có thể lấy dị vật triệt để nhưng sẽ để lại sẹo, kéo dài thời gian hồi phục và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Trong khi đó, nội soi can thiệp ít xâm lấn hơn nhưng đòi hỏi kỹ thuật rất cao do phải lấy chiếc xương dài 18mm đang cắm ngang thành thực quản mà không làm rách thêm niêm mạc.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, hội đồng chuyên môn quyết định thực hiện nội soi can thiệp dưới gây mê ngay tại phòng mổ.

Trong quá trình can thiệp, bệnh nhân được gây mê để kiểm soát đường thở, loại bỏ phản xạ co thắt thực quản, tạo điều kiện thuận lợi cho thao tác nội soi.

Hình ảnh nội soi cho thấy hai đầu xương cá cắm chặt vào thành thực quản, vùng niêm mạc xung quanh đã phù nề và xung huyết.

Các bác sĩ sử dụng kẹp chuyên dụng, lần lượt giải phóng từng đầu dị vật khỏi thành thực quản, đồng thời khéo léo xoay trục chiếc xương từ tư thế vuông góc sang song song với lòng thực quản trước khi đưa ra ngoài nhằm hạn chế tối đa tổn thương niêm mạc.

Sau thời gian ngắn, dị vật được lấy ra an toàn. Nội soi kiểm tra lại chỉ ghi nhận vết trầy xước khu trú, không có dấu hiệu thủng thực quản hoặc chảy máu.

BS. Nguyễn Thế Phương cùng ê-kíp can thiệp thành công cho người bệnh

Không tự chữa mẹo khi bị hóc xương

Chia sẻ sau ca can thiệp, ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trưởng khoa Bệnh lý ống tiêu hóa trên, Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai - người trực tiếp thực hiện thủ thuật cho biết:

"Ranh giới giữa một ca nội soi thành công và một biến chứng thủng thực quản đôi khi chỉ cách nhau vài milimet thao tác. Với những dị vật cắm vuông góc ở đoạn thực quản cổ C5-C6, phía sau là cột sống, hai bên là bó mạch cảnh nên nguy cơ rất lớn nếu xử trí không đúng."

Theo bác sĩ Phương, việc tự chữa bằng cách nuốt cơm, nuốt thức ăn hoặc dùng tay móc họng có thể khiến dị vật cắm sâu hơn, làm tăng nguy cơ thủng thực quản và các biến chứng nguy hiểm.

Các bác sĩ khuyến cáo, khi bị hóc dị vật, người dân cần bình tĩnh, ngừng ăn uống ngay và đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được thăm khám, nội soi và xử trí kịp thời.

Thành công của ca can thiệp tiếp tục cho thấy hiệu quả của nội soi can thiệp trong cấp cứu tiêu hóa, đồng thời khẳng định năng lực phối hợp đa chuyên khoa tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Kỹ thuật này giúp giảm tỷ lệ phẫu thuật, rút ngắn thời gian nằm viện và hạn chế tối đa các biến chứng cho người bệnh.