Người bệnh là bà N.T.P. (70 tuổi, Ninh Bình) nhập viện trong tình trạng ho nhiều, đau tức ngực phải, khó thở và được chẩn đoán viêm phổi, tràn dịch màng phổi phải.

Trước đó khoảng một tuần, bà xuất hiện chóng mặt, đau đầu, đau hốc mắt, đỏ mắt, chảy dịch mắt kèm ho, khạc đờm đục. Hai năm trước, người bệnh từng được chẩn đoán tràn dịch màng phổi phải và điều trị tại bệnh viện tuyến dưới. Sau điều trị, bà vẫn thường xuyên tái phát ho, khạc đờm và phải sử dụng kháng sinh nhiều đợt. Lần này, dù đã điều trị tại tuyến dưới nhưng triệu chứng không cải thiện nên người bệnh đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình thăm khám.

Qua khám lâm sàng, kết hợp các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ Khoa Hô hấp phát hiện tổn thương ở phổi phải cùng hình ảnh cản quang bất thường trong đường thở, nghi ngờ có dị vật mắc tại phế quản trung gian.

Nội soi phế quản ống mềm cho thấy một dị vật lớn cắm sâu vào thành phế quản. Tuy nhiên, do dị vật bám chắc nên không thể lấy bằng ống soi mềm. Nếu cố gắng can thiệp bằng phương pháp này, người bệnh có nguy cơ chảy máu nặng, khó kiểm soát, thậm chí phải mổ cấp cứu và đe dọa tính mạng.

Trong trường hợp không thể lấy dị vật qua nội soi, người bệnh có nguy cơ phải phẫu thuật cắt phổi - một cuộc mổ lớn với nhiều rủi ro và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Đồng thời, dị vật tiếp tục tồn tại sẽ gây nhiễm trùng tái diễn, viêm phổi, áp xe phổi hoặc ho ra máu.

Sau khi hội chẩn với PGS.TS. Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp, cùng ê-kíp nội soi can thiệp của Viện Hô hấp, các bác sĩ quyết định thực hiện kỹ thuật nội soi phế quản ống cứng để lấy dị vật.

Ca can thiệp do ThS.BS. Nguyễn Ngọc Dư cùng ê-kíp nội soi can thiệp Viện Hô hấp phối hợp với Trung tâm Gây mê hồi sức thực hiện. PGS.TS. Phan Thu Phương và TS. Đoàn Thị Phương Lan trực tiếp giám sát, chỉ đạo chuyên môn trong suốt quá trình can thiệp.

Dưới gây mê toàn thân, ê-kíp sử dụng ống soi phế quản cứng tiếp cận chính xác vị trí dị vật, khéo léo gắp dị vật ra ngoài an toàn, không gây tổn thương đường thở. Ca can thiệp diễn ra thuận lợi, dị vật được lấy thành công, không xảy ra biến chứng.

Sau thủ thuật, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt, giảm ho, giảm khó thở, hô hấp ổn định và tiếp tục được theo dõi, điều trị tại Khoa Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.

Theo TS. Đoàn Thị Phương Lan, dị vật đường thở ngày càng được phát hiện nhiều hơn nhờ kỹ thuật nội soi phế quản được triển khai rộng rãi. Phần lớn người bệnh có hội chứng xâm nhập và được phát hiện ngay sau khi sặc. Tuy nhiên, không ít trường hợp không nhớ mình từng bị hóc hoặc hít phải dị vật.

Khi đó, người bệnh chỉ có các biểu hiện như ho kéo dài, viêm phổi tái đi tái lại, đau ngực hoặc khó thở nên rất dễ bị nhầm với các bệnh lý hô hấp thông thường. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, dị vật có thể gây tắc nghẽn đường thở, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi kéo dài, áp xe phổi, ho ra máu, thậm chí ho máu sét đánh đe dọa tính mạng.

PGS.TS. Phan Thu Phương khuyến cáo, người dân cần ăn chậm, nhai kỹ, không vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa hoặc làm việc khác để hạn chế nguy cơ sặc thức ăn vào đường thở.

Đặc biệt, người cao tuổi, người mắc bệnh lý thần kinh, rối loạn phản xạ nuốt hoặc sau tai biến mạch máu não cần có người thân hỗ trợ trong bữa ăn nhằm giảm nguy cơ hít phải dị vật.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như ho sặc sau ăn, ho kéo dài không rõ nguyên nhân, đau tức ngực, khó thở hoặc viêm phổi tái diễn nhiều lần, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp để được thăm khám, nội soi khi cần thiết, tránh bỏ sót dị vật và những biến chứng nguy hiểm.

Việc triển khai thành công kỹ thuật nội soi phế quản ống cứng lấy dị vật tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, đồng thời cho thấy hiệu quả phối hợp liên chuyên khoa, giúp người dân Ninh Bình và các tỉnh lân cận được tiếp cận kỹ thuật hiện đại ngay tại địa phương, giảm thời gian, chi phí chuyển tuyến và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.