Theo TS.BS Nguyễn Bình Nguyên, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, sau khi nội soi gây mê, người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau:

Nghỉ ngơi và vận động trong 24 giờ đầu

Thuốc mê có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, giảm khả năng tập trung trong thời gian ngắn. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ:

Nghỉ ngơi tại cơ sở y tế: Sau khi tỉnh, người bệnh nên nằm nghỉ và được theo dõi ít nhất 30 phút cho đến khi thuốc mê hết tác dụng hoàn toàn.

Không tự lái xe, vận hành máy móc: Tuyệt đối không điều khiển phương tiện giao thông hay làm việc với máy móc nặng trong vòng 12–24 giờ sau nội soi.

Không ký kết giấy tờ quan trọng: Thuốc mê có thể ảnh hưởng đến khả năng phán đoán, do đó không nên thực hiện các giao dịch hay ký kết hợp đồng trong ngày làm thủ thuật.

Nên có người nhà đi cùng: Để hỗ trợ đưa người bệnh về nhà và theo dõi sức khỏe trong ngày đầu tiên.

Chế độ ăn uống sau nội soi: Nên ăn gì, kiêng gì?

Ăn uống hợp lý giúp bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa, hạn chế đầy hơi, chướng bụng sau nội soi.

Nên ăn:

Sau 1-2 giờ: Khi đã tỉnh táo, không buồn nôn, có thể uống một ít nước lọc hoặc sữa nguội/lạnh. Tránh đồ uống nóng vì có thể gây giãn mạch niêm mạc.

Sau 2-3 giờ: Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo loãng, súp, canh rau củ nấu nhừ, khoai tây nghiền.

Chia nhỏ bữa ăn: Trong ngày đầu sau nội soi, nên ăn nhiều bữa nhỏ, mỗi bữa cách nhau 3-4 giờ để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.

Những ngày sau: Bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu như trứng gà, sữa chua, chuối, đu đủ chín.

Cần kiêng:

Thực phẩm có tính axit cao: Chanh, xoài xanh, bưởi chua, dưa muối, cà muối… dễ kích ứng niêm mạc tiêu hóa.

Đồ cay nóng: Ớt, tiêu, mù tạt có thể gây tổn thương niêm mạc đang nhạy cảm.

Thức ăn nhiều dầu mỡ: Đồ chiên rán, thức ăn nhanh, xúc xích, lạp xưởng khiến dạ dày và đại tràng co bóp mạnh, dễ gây đau bụng.

Chất kích thích: Không uống rượu bia, cà phê, trà đặc và không hút thuốc lá trong ít nhất 24-48 giờ sau nội soi. Rượu bia có thể tương tác với thuốc mê và làm chậm quá trình lành tổn thương, đặc biệt khi có cắt polyp.

Nước có gas: Dễ gây chướng bụng, đầy hơi.

Một số thực phẩm dễ gây nhầm lẫn: Thanh long ruột đỏ, tiết canh… có thể làm phân đổi màu, dễ nhầm với xuất huyết tiêu hóa.

Theo dõi các dấu hiệu bất thường

Mặc dù nội soi gây mê tương đối an toàn, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng:

Đau bụng dữ dội, kéo dài, không giảm.

Đi ngoài phân đen hoặc phân có nhiều máu tươi.

Nôn ra máu hoặc nôn ói liên tục.

Sốt cao, rét run.

Khó thở, đau ngực.

Lưu ý với trường hợp có can thiệp (cắt polyp, sinh thiết)

Nếu trong quá trình nội soi có cắt polyp hoặc sinh thiết, người bệnh cần:

Tuân thủ chế độ ăn lỏng (cháo, súp) lâu hơn theo chỉ định của bác sĩ, thường từ 2-3 ngày.

Tránh vận động mạnh, lao động nặng trong 2-3 ngày để hạn chế nguy cơ chảy máu tại vị trí can thiệp.

Theo dõi sát tình trạng đau bụng, màu sắc phân; nếu có dấu hiệu bất thường cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá nguy cơ biến chứng.

TS.BS Nguyễn Bình Nguyên nhấn mạnh: “Tuân thủ đúng chế độ chăm sóc sau nội soi không chỉ giúp người bệnh nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường mà còn góp phần phát hiện sớm và phòng ngừa tối đa các biến chứng, đảm bảo hiệu quả thăm khám cao nhất.”