Cuộc chạy đua với thời gian khi cửa sổ điều trị thông thường đã qua

Ngày 4/11, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận người bệnh nam 39 tuổi trong tình trạng nặng, rối loạn ý thức, liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Thời điểm nhập viện đã hơn 12 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên, vượt quá cửa sổ 4,5 giờ của phương pháp điều trị tiêu sợi huyết thông thường.

Ở độ tuổi lao động, biến cố đột quỵ không chỉ đe dọa tính mạng mà còn tiềm ẩn nguy cơ để lại di chứng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống của người bệnh và gia đình.

Hình ảnh phim chụp cắt lớp vi tính sọ não 

Ngay khi tiếp nhận, quy trình cấp cứu đột quỵ khẩn cấp (Fast Track Stroke) được kích hoạt. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não và dựng hình mạch máu cho thấy người bệnh không bị tắc mạch máu lớn, do đó không có chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học. Trong khi đó, thời gian khởi phát đã vượt xa mốc 4,5 giờ của liệu pháp tiêu sợi huyết truyền thống.

Trước tình huống này, các phương pháp tái tưới máu thông thường dường như không còn phù hợp.

3 phút hội chẩn quyết định cơ hội điều trị

Không dừng lại trước giới hạn thời gian thông thường, GS.TS Mai Duy Tôn, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai trực tiếp chỉ đạo ê-kíp triển khai kỹ thuật chụp CT tưới máu não (CT Perfusion).

Kỹ thuật này giúp đánh giá vùng não đã tổn thương không thể hồi phục (lõi nhồi máu) và vùng nhu mô não đang thiếu máu nhưng vẫn còn khả năng cứu vãn (vùng tranh tối, tranh sáng - penumbra).

Kết quả chụp tưới máu cho thấy thể tích lõi nhồi máu khoảng 30 ml (CBF dưới 30%), trong khi vùng giảm tưới máu (Tmax trên 6 giây) lên tới 145 ml. Thể tích bất tương xứng giữa hai vùng (mismatch volume) là 115 ml, với tỷ lệ bất tương xứng 4,8.

Các chỉ số cho thấy người bệnh vẫn còn một vùng nhu mô não đáng kể đang thiếu máu nhưng chưa tổn thương không thể hồi phục. Nếu được tái tưới máu kịp thời, vùng não này có cơ hội được bảo tồn.

Ngay sau đó, hội chẩn chuyên môn khẩn cấp được tiến hành. Chỉ trong 3 phút kể từ khi có kết quả chụp tưới máu, các bác sĩ đã thống nhất phương án sử dụng Tenecteplase - thuốc tiêu sợi huyết thế hệ mới theo chiến lược mở rộng cửa sổ điều trị dựa trên tiêu chuẩn hình ảnh học tưới máu.

Sau khi được bác sĩ giải thích cụ thể về lợi ích và nguy cơ của phương pháp, gia đình người bệnh đã đồng thuận triển khai điều trị.

Mở rộng cơ hội điều trị nhưng không được chủ quan với đột quỵ

Thuốc tiêu sợi huyết Tenecteplase được sử dụng, mở ra cơ hội tái tưới máu cho người bệnh dù đã vượt quá thời gian điều trị thông thường.

Ngày 5/11, kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) kiểm tra sau điều trị mang lại tín hiệu tích cực. Hình ảnh cho thấy tổn thương nhồi máu thực tế tập trung ở vùng lõi khoảng 30 ml đã xác định ban đầu. Vùng giảm tưới máu 145 ml trước đó không chuyển thành vùng nhồi máu tương ứng.

Bác sĩ Trung tâm Đột quỵ thăm khám cho bệnh nhân sau can thiệp 

Đáng chú ý, trên giường bệnh, người đàn ông 39 tuổi đã bắt đầu chủ động giơ cao cánh tay trước đó bị liệt hoàn toàn. Đây là dấu hiệu cải thiện vận động bước đầu, mở ra triển vọng phục hồi chức năng cho người bệnh.

Theo các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, việc sử dụng Tenecteplase trong cửa sổ điều trị mở rộng dựa trên hình ảnh học tưới máu não là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong thực hành lâm sàng. Phương pháp này giúp mở thêm cơ hội điều trị cho một số người bệnh nhập viện muộn nhưng vẫn còn vùng nhu mô não có khả năng cứu vãn.

Tuy nhiên, điều trị tiêu sợi huyết trong cửa sổ mở rộng đòi hỏi hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại và đánh giá chuyên môn chặt chẽ. Không phải tất cả người bệnh đến viện muộn đều đáp ứng tiêu chuẩn để áp dụng phương pháp này.

Các bác sĩ khuyến cáo, dù y học có nhiều tiến bộ, nguyên tắc quan trọng trong cấp cứu đột quỵ vẫn là “Thời gian là não”. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có năng lực cấp cứu đột quỵ sớm nhất có thể.

Phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời vẫn là yếu tố quyết định giúp bảo vệ tính mạng, hạn chế tổn thương não và giảm nguy cơ di chứng cho người bệnh.