Ngày đăng: 31/03/2026Tác giả: BS. Khổng Thị Chiến - Trung tâm Tiêu hóa Gan mậtSiêu âm nội soi đường tiêu hóa trên (EUS - Endoscopic Ultrasound) là kỹ thuật kết hợp giữa nội soi và siêu âm để quan sát chi tiết các cơ quan trong hệ tiêu hóa như thực quản, dạ dày và tá tràng.
Bác sĩ sẽ sử dụng một ống nội soi mềm, có gắn đầu dò siêu âm, đưa qua đường miệng xuống hệ tiêu hóa. Nhờ đó, hình ảnh thu được không chỉ là bề mặt niêm mạc mà còn cả cấu trúc bên trong thành ống tiêu hóa và các cơ quan lân cận như tụy, gan, hạch.
Khi nào cần siêu âm nội soi đường tiêu hóa trên?
Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm nội soi trong các trường hợp:
• Phát hiện và đánh giá u, polyp hoặc khối bất thường trong dạ dày, thực quản
• Chẩn đoán các bệnh lý tụy (viêm tụy, u tụy)
• Đánh giá hạch vùng ổ bụng
• Xác định nguyên nhân đau bụng kéo dài chưa rõ nguyên nhân
• Hỗ trợ sinh thiết (lấy mẫu mô) để xét nghiệm
Lợi ích của siêu âm nội soi
So với nội soi thông thường hoặc siêu âm bên ngoài, EUS mang lại nhiều ưu điểm:
Hình ảnh rõ nét, chi tiết cao: Quan sát được cả lớp sâu của thành tiêu hóa
Phát hiện sớm tổn thương nhỏ: Đặc biệt là ung thư giai đoạn sớm Hỗ trợ sinh thiết chính xác: Lấy mẫu mô đúng vị trí nghi ngờ Ít xâm lấn, an toàn

Quy trình thực hiện như thế nào?
Quy trình siêu âm nội soi đường tiêu hóa trên thường gồm các bước:
Trước khi thực hiện:
• Nhịn ăn ít nhất 6-8 giờ
• Thông báo cho bác sĩ về bệnh lý nền và thuốc đang sử dụng
• Có thể được gây mê nhẹ để giảm khó chịu
Trong khi thực hiện:
• Người bệnh nằm nghiêng trái
• Bác sĩ đưa ống nội soi qua miệng
• Thiết bị siêu âm sẽ ghi lại hình ảnh bên trong
Sau khi thực hiện:
• Nghỉ ngơi đến khi hết tác dụng thuốc gây mê
• Có thể hơi đau họng hoặc đầy bụng nhẹ (thường tự hết)
Siêu âm nội soi có đau không?
Đa số người bệnh không cảm thấy đau vì thường được gây mê hoặc gây tê. Một số người có thể cảm thấy:
• Khó chịu nhẹ ở cổ họng
• Cảm giác đầy bụng tạm thời
Những triệu chứng này thường biến mất nhanh chóng sau vài giờ.
Người bệnh cần lưu ý gì?
Để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn, người bệnh nên:
• Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn
• Không tự ý dùng thuốc trước khi nội soi
• Đi cùng người thân nếu có gây mê
• Theo dõi dấu hiệu bất thường sau khi thực hiện (đau nhiều, sốt, nôn ra máu…)
Kết luận
Siêu âm nội soi đường tiêu hóa trên là phương pháp hiện đại, giúp chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý quan trọng, đặc biệt là các tổn thương sâu mà nội soi thường khó phát hiện.
Nếu bạn được bác sĩ chỉ định, hãy yên tâm thực hiện và tuân thủ đúng hướng dẫn để đảm bảo an toàn và hiệu quả tốt nhất.