Thông tin trên được đưa ra tại Hội thảo khoa học “Quản lý điều trị sốt xuất huyết Dengue và vắc-xin phòng bệnh” do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực truyền nhiễm, hồi sức và dịch tễ học.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS,TS Đỗ Duy Cường - Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), Chủ tọa chương trình bày tỏ kỳ vọng hội thảo sẽ cung cấp nhiều thông tin thiết thực, hữu ích cho đội ngũ cán bộ y tế và các đồng nghiệp trong lĩnh vực chuyên môn.

Sốt xuất huyết Dengue - bệnh truyền nhiễm có tốc độ gia tăng nhanh

Theo các chuyên gia, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi Aedes. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống cúm nặng như sốt cao, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, phát ban… Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng.

Các biến chứng nặng thường gặp bao gồm sốc do thoát huyết tương; xuất huyết nặng (tiêu hóa, phổi, não); suy hô hấp cấp; suy gan, suy thận; tổn thương thần kinh. Ngay cả sau khi khỏi bệnh, nhiều di chứng như rụng tóc, giảm khả năng tập trung, khó ngủ… vẫn có thể kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Trên thế giới, sốt xuất huyết được đánh giá là bệnh do virus lây truyền phát triển nhanh nhất hiện nay. Mỗi năm ước tính có khoảng 390 triệu ca nhiễm Dengue, trong đó khoảng 500.000 trường hợp phải nhập viện và hơn 40.000 ca tử vong.

Tại Việt Nam, tình hình bệnh vẫn đáng lo ngại. Năm 2025 ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong cho thấy sốt xuất huyết vẫn là thách thức lớn đối với hệ thống y tế. PGS,TS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương cho biết, các yếu tố như biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh, gia tăng di chuyển và du lịch quốc tế đang khiến bệnh có xu hướng lan rộng và khó kiểm soát hơn.

Nhiều ca bệnh diễn tiến nặng dù được theo dõi sát

Tại hội thảo, TS,BS Bùi Văn Cường, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai đã trình bày nhiều trường hợp lâm sàng cho thấy mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết.

Có trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện khi còn tỉnh táo, nhưng sau đó nhanh chóng diễn tiến sang sốc, suy hô hấp và rối loạn đông máu. Trên thực tế, ngay cả khi người bệnh được theo dõi và điều trị tích cực, bệnh vẫn có thể tiến triển nặng với các biến chứng như thoát dịch gây suy hô hấp, rối loạn chuyển hóa, xuất huyết nặng và suy đa cơ quan.

Theo TS.BS Bùi Văn Cường, việc phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo và theo dõi sát diễn biến lâm sàng giữ vai trò then chốt trong điều trị sốt xuất huyết nặng.

Đồng quan điểm, T.BS Đoàn Thu Trà, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho rằng sốt xuất huyết là bệnh có diễn biến rất khó dự đoán. “Chẩn đoán bệnh cần dựa trên sự kết hợp giữa yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng và các xét nghiệm. Ngay cả khi xét nghiệm NS1 âm tính cũng chưa thể loại trừ bệnh, vì vậy người bệnh cần tiếp tục được theo dõi và làm xét nghiệm bổ sung”, bà cho biết.

TS.BS Đoàn Thu Trà cũng cho biết thêm, nếu phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, tỷ lệ tử vong do sốt xuất huyết có thể dưới 1%. Tuy nhiên, con số này có thể tăng lên trên 20% nếu người bệnh đến cơ sở y tế muộn.

Vắc xin - công cụ quan trọng trong chiến lược phòng bệnh

Một nội dung quan trọng được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội thảo là vai trò của vắc-xin trong phòng, chống sốt xuất huyết Dengue. PGS,TS,BS Dương Thị Hồng cho biết Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến cáo tiêm chủng là một phần trong chiến lược toàn diện kiểm soát sốt xuất huyết, bên cạnh các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông nâng cao nhận thức và điều trị theo y học chứng cứ.

Các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn tại nhiều quốc gia cho thấy vắc-xin phòng sốt xuất huyết có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh và nhập viện. Đến nay, vắc-xin đã được chấp thuận sử dụng tại hơn 41 quốc gia và nhận được sự đồng thuận của nhiều tổ chức, hiệp hội y tế trên thế giới. Vắc-xin phòng sốt xuất huyết có thể tiêm cho nhiều nhóm đối tượng, kể cả người có bệnh lý nền.

Hiện nay, sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi như diệt lăng quăng, bọ gậy; loại bỏ nơi muỗi sinh sản; ngủ màn và sử dụng các biện pháp chống muỗi.

Bên cạnh đó, khi có triệu chứng sốt cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe, không chủ quan ngay cả khi đã giảm sốt, và đến cơ sở y tế kịp thời khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo. Việc kết hợp giữa phòng chống muỗi và tiêm vắc-xin được kỳ vọng sẽ tạo hiệu quả cộng hưởng trong kiểm soát bệnh, góp phần giảm số ca bệnh nặng và tử vong, giảm gánh nặng bệnh tật cho xã hội.

Hội thảo được tổ chức theo hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, đồng thời cấp chứng chỉ CME cho người tham dự. Tại chương trình, nhiều thông tin cập nhật về sốt xuất huyết Dengue đã được chia sẻ, cùng với việc giải đáp cụ thể các vấn đề chuyên môn mà các bác sĩ gặp phải trong quá trình chăm sóc và điều trị người bệnh.