Viêm phổi tái phát cùng vị trí, dấu hiệu cần tìm nguyên nhân

Bệnh nhi 6 tuổi nhập viện Khoa Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng ho nhiều, ho đờm và sốt cao, nhiệt độ cao nhất khoảng 39 độ C.

Trước đó, trẻ đã được điều trị viêm phổi thùy phải gần 2 tuần tại Khoa Nhi. Tuy nhiên, chỉ 11 ngày sau khi ra viện, trẻ phải nhập viện trở lại vì viêm phổi tái phát.

Qua đánh giá, các bác sĩ nhận thấy tình trạng viêm phổi có tính chất khu trú và lặp lại tại cùng một thùy phổi phải. Đây là dấu hiệu cần lưu ý, bởi ngoài nguyên nhân nhiễm trùng thông thường, cần nghĩ đến các nguyên nhân tại chỗ gây cản trở thông khí hoặc dẫn lưu phế quản, trong đó có dị vật đường thở bị bỏ quên.

Kết quả chụp CT ngực cho thấy một dị vật cản quang nằm trong lòng phế quản phải và hình ảnh một phần răng sâu của trẻ được lấy ra sau nội soi

Trước tình huống này, BSCKII Phạm Công Khắc - Phó Giám đốc Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, phụ trách Khoa Nhi cơ sở Ninh Bình - tổ chức hội chẩn với các chuyên gia nội soi phế quản của Viện Hô hấp, Trung tâm Gây mê hồi sức và các chuyên khoa liên quan.

Hội đồng chuyên môn thống nhất nội soi phế quản để xác định và lấy dị vật, đồng thời lấy bệnh phẩm phục vụ xét nghiệm.

Theo các bác sĩ, nội soi lấy dị vật đường thở ở trẻ em đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp nội soi và gây mê hồi sức nhằm bảo đảm thông khí, kiểm soát đường thở trong suốt quá trình can thiệp.

Sau khi được giải thích về tình trạng bệnh, sự cần thiết của thủ thuật và các nguy cơ có thể xảy ra, gia đình đồng ý cho trẻ thực hiện can thiệp.

Ê-kíp gồm BSCKII Trịnh Thị Hương (Viện Hô hấp), ThS.BS Hoàng Văn Tuấn (Trung tâm Gây mê hồi sức) và ThS.BSNT Nguyễn Thế Dũng (Trung tâm Nhi khoa).

Sau khi gây mê và kiểm soát đường thở, các bác sĩ tiến hành nội soi phế quản, tiếp cận vị trí tổn thương và lấy dị vật ra thành công.

Điều bất ngờ, dị vật được xác định là một phần răng sâu của chính bệnh nhi.

Không sặc rõ ràng vẫn có thể có dị vật đường thở

Đáng chú ý, trẻ không có tiền sử sặc rõ ràng khiến gia đình nhận biết thời điểm phần răng lọt vào đường thở.

Theo BSCKII Phạm Công Khắc, dị vật nằm trong phế quản kéo dài có thể gây cản trở thông khí, ứ đọng dịch tiết, tạo điều kiện cho viêm nhiễm tại vùng phổi phía sau chỗ tắc kéo dài hoặc tái diễn.

Khi trẻ bị viêm phổi tái diễn nhiều lần, đặc biệt nếu tổn thương lặp lại tại cùng một vị trí, cần chủ động tìm nguyên nhân gây tắc nghẽn đường thở, trong đó có dị vật bị bỏ quên.

Một số dị vật có thể tồn tại trong phế quản thời gian dài mà không gây cơn hóc, sặc điển hình. Trẻ có thể chỉ biểu hiện bằng ho kéo dài, khò khè hoặc viêm phổi tái diễn.

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám khi trẻ có các biểu hiện như ho kéo dài hoặc tái diễn không rõ nguyên nhân; khò khè kéo dài, tái diễn hoặc khu trú; viêm phổi tái phát tại cùng một vị trí; viêm phổi kéo dài, đáp ứng điều trị không như mong đợi.

Đặc biệt, nếu trẻ từng đột ngột ho sặc, hóc, khó thở hoặc tím tái khi ăn, vui chơi, dù sự việc đã xảy ra từ lâu, gia đình cần thông báo cho bác sĩ. Tuy nhiên, không có tiền sử sặc rõ ràng cũng không thể loại trừ dị vật đường thở.

Ê kíp tham gia hội chẩn và nội soi lấy dị vật thành công cho trẻ

Để phòng ngừa, cha mẹ không nên để trẻ nhỏ chơi hoặc ngậm những vật có kích thước nhỏ. Khi ăn, cần để trẻ ngồi yên, ăn chậm, nhai kỹ, tránh vừa ăn vừa chạy nhảy, cười đùa và thận trọng với những thực phẩm có nguy cơ gây hóc.

Nếu trẻ đột ngột ho sặc dữ dội, khó thở, tím tái hoặc có biểu hiện bất thường sau khi ăn, vui chơi, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Trường hợp bệnh nhi 6 tuổi là lời nhắc rằng, đằng sau những đợt viêm phổi tái diễn tại cùng một vị trí có thể là một nguyên nhân tắc nghẽn đường thở cần được phát hiện và xử trí.

Ca bệnh cũng cho thấy hiệu quả của sự phối hợp liên chuyên khoa giữa Trung tâm Nhi khoa, Viện Hô hấp, Trung tâm Gây mê hồi sức và các đơn vị liên quan của Bệnh viện Bạch Mai, giúp người bệnh tiếp cận các kỹ thuật chuyên sâu ngay tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.