Đắp lá ớt chữa vết thương, người phụ nữ 65 tuổi đối mặt nguy cơ mất chân

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận một nữ người bệnh 65 tuổi, trú tại Hải Phòng, trong tình trạng chân phải sưng nề, đau rát dữ dội, xuất hiện nhiều bọng nước và tổn thương phần mềm lan rộng.

Theo lời kể, khoảng 6 giờ sáng, khi xỏ dép để đi chợ, bà bất ngờ cảm thấy đau nhói ở chân như bị con gì đó đốt. Chỉ một giờ sau, chân bắt đầu sưng, kèm sốt..

Gia đình đưa bà đến một bác sĩ tư quen biết gần nhà để điều trị. Sau khi được tiêm thuốc, tình trạng sốt có cải thiện. Tuy nhiên không chỉ tiêm thuốc, vị bác sĩ tư nhân này còn giã lá ớt đắp vết thương cho người bệnh. 

Nữ người bệnh cũng cho biết, được giới thiệu cách làm này đã được thực hiện, chữa khỏi cho nhiều người. Tuy nhiên, đắp được khoảng 1 giờ bà thấy đau, nóng, cảm giác bỏng rát khó chịu nên đã tháo bỏ. Đến tối, chân phải đau nhiều, kèm theo nổi nhiều bọng nước, gia đình mới đưa người bệnh tới Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai. 

Tại thời điểm nhập viện, chân phải người bệnh sưng nề, da đổi màu thâm đen trên diện rộng, nhiều bọng nước chứa dịch sẫm màu. Các bác sĩ chẩn đoán tình trạng tổn thương hoại tử và nhiễm trùng phần mềm cẳng bàn chân phải. Khai thác bệnh sử, người bệnh còn có tình trạng viêm khớp dạng thấp nhiều năm, thường xuyên dùng thuốc giảm đau. Bàn, ngón tay chân hai bên biến dạng, xuất huyết từng mảng cẳng chân 2 bên. 

Chân phải bị tổn thương của người bệnh

BSNT Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đây là tình trạng cấp cứu vô cùng khẩn cấp và khó khăn, tổn thương, hoại tử có xu hướng lan rộng, gây nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, nguy cơ tử vong rất cao.

Trung tâm Chống độc cũng từng tiếp nhận người bệnh do đến muộn và bệnh tiến triển rất nhanh nên dù cấp cứu, hồi sức, phẫu thuật khẩn cấp, nhưng người bệnh không qua khỏi. Đáng sợ hơn, nhiều trường hợp đến viện tình trạng lúc quá nặng, độc tố và vi trùng đã vào sâu và ảnh hưởng toàn bộ các cơ quan, hoại tử lan đến phần ngực bụng, phần đầu mặt cổ, khiến các bác sỹ không thể phẫu thuật cắt bỏ hết để cứu người bệnh, đành bất lực nhìn người bệnh ra đi mà không thể làm gì hơn. Mặt khác, ngay cả khi người bệnh đến sớm, nguy cơ phải cắt cụt phần cơ thể cũng rất cao, để lại di chứng nặng nề. 

Do đó, trước một trường hợp nhiễm trùng mô mềm hoại tử, Trung tâm Chống độc luôn ngay lập tức khởi động dây truyền cấp cứu hồi sức khẩn cấp và phối hợp đa chuyên khoa, có thể nói toàn bệnh viện, đòi hỏi nguồn lực và độ sẵn sàng, quyết tâm rất cao mới có thể mong cứu sống người bệnh.

Trường hợp này lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen tự chữa bệnh theo kinh nghiệm truyền miệng. Đặc biệt, khi nghi ngờ bị động vật có nọc độc cắn, việc đắp lá và chậm trễ đến bệnh viện có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, khiến quá trình điều trị thêm phức tạp.

Đừng để một nắm lá trở thành nguyên nhân của những cuộc phẫu thuật

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, tâm lý cho rằng lá cây tự nhiên lành tính, dễ kiếm, ít tốn kém khiến không ít người tin tưởng sử dụng mà không lường hết nguy cơ.

Thực tế, lá cây hái ngoài môi trường có thể mang theo bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh. Khi được giã nát, đắp trực tiếp lên vùng da trầy xước, phồng rộp hoặc vết thương hở, chúng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Một số loại cây còn chứa chất gây kích ứng, viêm da tiếp xúc, tổn thương mô mềm khiến tổn thương tại chỗ nặng thêm.

BSNT Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho người bệnh

Nguy hiểm hơn, việc tin vào các bài thuốc truyền miệng có thể khiến người bệnh biến một tổn thương rất nhỏ thành việc làm phần cơ thể bị hoại tử, tổn thương thêm hoặc bỏ lỡ giai đoạn còn sớm để điều trị hiệu quả. Tổn thương ban đầu có thể nhanh chóng tiến triển thành nặng và phức tạp như đã đề cập ở trên.

Nghi bị rắn cắn, tuyệt đối không tự ý đắp lá

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo, người dân không nên tự ý đắp lá cây, thuốc nam, cao dán hay các hỗn hợp không rõ thành phần lên vùng da tổn thương; không chích, rạch, bóp nặn hoặc tự can thiệp vào vết thương mà không có hướng dẫn của nhân viên y tế..

Với vết thương nhỏ, có thể rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, che phủ bằng gạc sạch. Nếu vết thương lớn hơn hoặc vết thương không lớn nhưng ở vùng nhạy cảm, quan trọng như đầu mặt cổ, nách, bẹn, hoặc có diễn biến sưng đau tăng nhanh, đỏ lan rộng, nổi bọng nước, da chuyển màu tái, nhợt, thâm, hoặc tím, đen hoặc kèm sốt, cần đến ngay cơ sở y tế.

Đặc biệt, khi nghi bị rắn độc cắn, cần hạn chế vận động, bất động chi bị cắn, tháo bỏ vật trang sức và nhanh chóng đến cơ sở y tế. Tuyệt đối không đắp lá, rạch vết cắn, hút nọc hay garô chặt.

Việc điều trị các tổn thương phần mềm không chỉ đơn thuần là làm lành một vết thương ngoài da. Trong những trường hợp nặng, các bác sĩ còn phải nỗ lực kiểm soát nhiễm trùng, bảo tồn cấu trúc giải phẫu, chức năng vận động, thẩm mỹ và khả năng sinh hoạt của người bệnh.

Một nắm lá đắp lên vết thương có thể là lựa chọn rất dễ dàng. Nhưng hậu quả của một quyết định điều trị sai lầm đôi khi phải trả giá bằng nhiều cuộc phẫu thuật, thời gian nằm viện kéo dài, thậm chí bằng chính một phần cơ thể cũng như tính mạng.