Câu chuyện của người bệnh là minh chứng cho những tiến bộ của ngoại khoa hiện đại. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê hồi sức, điều dưỡng, chuyên gia dinh dưỡng cùng chương trình tăng cường hồi phục sau phẫu thuật (ERAS), nhiều người bệnh rất cao tuổi vẫn có thể được điều trị ung thư an toàn nếu được đánh giá và lựa chọn đúng chỉ định.

Mới đây, các bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi hoàn toàn cắt bán phần dưới dạ dày kết hợp nạo vét hạch D2 cho nữ bệnh nhân 90 tuổi mắc ung thư dạ dày.

Khi tuổi cao không còn là rào cản của y học

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư đường tiêu hóa phổ biến. Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật, cắt dạ dày kết hợp nạo vét hạch vẫn là phương pháp điều trị quan trọng nhất nhằm loại bỏ triệt để khối u.

Tuy nhiên, với người rất cao tuổi, quyết định phẫu thuật luôn là một bài toán khó.

Ở tuổi 90, cơ thể đã trải qua nhiều thay đổi do quá trình lão hóa. Chức năng tim mạch, hô hấp và thận có thể suy giảm; nhiều người đồng thời mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các bệnh mạn tính khác. Tình trạng ăn uống kém kéo dài do ung thư cũng khiến không ít người rơi vào suy dinh dưỡng, làm tăng nguy cơ biến chứng trong và sau mổ.

Theo các bác sĩ, tuổi tác không phải là tiêu chí duy nhất để quyết định có phẫu thuật hay không.

Quan trọng hơn là đánh giá toàn diện tình trạng người bệnh, bao gồm giai đoạn ung thư, chức năng các cơ quan, thể trạng dinh dưỡng, khả năng chịu đựng cuộc mổ và kỳ vọng về chất lượng sống sau điều trị. Khi những yếu tố này được xem xét đầy đủ, nhiều người bệnh rất cao tuổi vẫn có thể được điều trị an toàn.

Ảnh 1. Người bệnh tự ngồi dậy trong ngày đầu sau phẫu thuật

Đại phẫu qua những đường rạch chỉ vài milimet

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi hoàn toàn.

Nếu như trước đây, điều trị ung thư dạ dày thường phải mổ mở với một đường rạch dài trên bụng thì hiện nay, nhiều trường hợp có thể được phẫu thuật nội soi. Chỉ qua vài đường rạch nhỏ từ 5-12mm, camera và các dụng cụ chuyên dụng được đưa vào ổ bụng. Hình ảnh phóng đại trên màn hình giúp phẫu thuật viên quan sát rõ các cấu trúc giải phẫu, bóc tách chính xác và hạn chế tối đa tổn thương mô lành.

Ở trường hợp này, toàn bộ quá trình cắt phần dạ dày chứa khối u, nạo vét hạch và tái lập lưu thông đường tiêu hóa đều được thực hiện trong ổ bụng. Phần dạ dày được lấy ra ngoài qua một đường rạch nhỏ.

Bên cạnh việc loại bỏ khối u, ê-kíp còn thực hiện nạo vét hạch D2 - phương pháp lấy bỏ các nhóm hạch có nguy cơ chứa tế bào ung thư theo đúng nguyên tắc điều trị ung thư dạ dày. Kỹ thuật này không chỉ giúp giảm nguy cơ tái phát mà còn hỗ trợ đánh giá chính xác giai đoạn bệnh để xây dựng kế hoạch điều trị tiếp theo nếu cần.

Nhờ giảm sang chấn thành bụng, phẫu thuật nội soi giúp người bệnh ít đau hơn, mất máu ít hơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng và phục hồi vận động sớm. Tuy nhiên, đây là kỹ thuật khó, đòi hỏi phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm cùng sự phối hợp đồng bộ của cả ê-kíp.

ERAS giúp người bệnh hồi phục nhanh

Nhiều người vẫn cho rằng sau một cuộc đại phẫu, người bệnh cần nằm bất động nhiều ngày và phải nhịn ăn kéo dài để "vết mổ liền lại". Quan niệm này đã thay đổi.

Người bệnh trong ca mổ được chăm sóc theo chương trình ERAS (Enhanced Recovery After Surgery - Tăng cường hồi phục sau phẫu thuật).

Có thể hiểu đơn giản, ERAS là một "lộ trình hồi phục" dựa trên các bằng chứng khoa học, tối ưu hóa toàn bộ quá trình trước, trong và sau phẫu thuật nhằm giúp người bệnh hồi phục nhanh và giảm biến chứng.

Ngay từ trước mổ, người bệnh được đánh giá, cải thiện dinh dưỡng, kiểm soát bệnh lý nền và chuẩn bị thể trạng tốt nhất. Sau mổ, các phương pháp giảm đau hiện đại được áp dụng để người bệnh có thể ngồi dậy, tập thở và vận động ngay từ ngày đầu. Khi đủ điều kiện, người bệnh được tập ăn trở lại từng bước dưới sự theo dõi của bác sĩ và điều dưỡng.

Những biện pháp này đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ viêm phổi, nhiễm trùng, huyết khối tĩnh mạch và rút ngắn thời gian nằm viện, đặc biệt ở người cao tuổi.

Ảnh 2. Người bệnh đi lại thuận lợi trong ngày xuất viện

Kết quả, người bệnh hồi phục thuận lợi:

o   Không sốt sau phẫu thuật.

o   Chức năng tiêu hóa phục hồi sớm.

o   Tự ngồi dậy ngay trong ngày đầu sau mổ.

o   Đi lại nhẹ nhàng trước khi xuất viện.

o   Xuất viện sau 6 ngày điều trị hậu phẫu.

Thành công đến từ sự phối hợp của nhiều chuyên khoa

Theo các bác sĩ, một ca phẫu thuật ung thư ở người bệnh 90 tuổi không phải là thành quả của riêng phẫu thuật viên.

Đó là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa gồm ngoại tiêu hóa, gây mê hồi sức, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và đội ngũ điều dưỡng.

Mỗi mắt xích đều giữ vai trò quan trọng, từ đánh giá nguy cơ trước mổ, bảo đảm an toàn trong mổ đến chăm sóc, theo dõi sát sau phẫu thuật. Chính sự phối hợp đồng bộ này đã giúp người bệnh hồi phục nhanh và đạt kết quả điều trị tốt.

Ảnh 3. Các vết mổ nội soi nhỏ sau phẫu thuật

TS Nguyễn Ngọc Hùng, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết: "Tuổi cao không đồng nghĩa với việc mất đi cơ hội điều trị. Điều quan trọng là đánh giá đúng khả năng chịu đựng phẫu thuật, lựa chọn phương pháp phù hợp và xây dựng kế hoạch chăm sóc toàn diện cho từng người bệnh. Khi thực hiện được điều đó, nhiều người bệnh rất cao tuổi vẫn có thể vượt qua cuộc phẫu thuật an toàn và có chất lượng sống tốt sau điều trị."

Những dấu hiệu không nên bỏ qua

Ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Người dân nên khám chuyên khoa tiêu hóa nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

o   Đau hoặc tức vùng thượng vị kéo dài.

o   Ăn nhanh no, đầy bụng, chán ăn.

o   Sụt cân không rõ nguyên nhân.

o   Thiếu máu kéo dài.

o   Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

Theo các chuyên gia, nội soi tiêu hóa khi có triệu chứng hoặc theo khuyến cáo đối với nhóm nguy cơ cao sẽ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, tăng cơ hội điều trị triệt căn và cải thiện tiên lượng.

Ca bệnh không chỉ là thành công của một cuộc phẫu thuật mà còn phản ánh xu hướng điều trị hiện đại: không chỉ hướng tới loại bỏ khối u mà còn giúp người bệnh hồi phục nhanh, giảm biến chứng và sớm trở lại cuộc sống thường ngày.