Đây là thông điệp được nhấn mạnh tại Phiên 25 chuyên ngành Huyết học và Truyền máu, diễn ra sáng 6/11/2026, trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Quốc tế Bệnh viện Bạch Mai lần thứ 34, hướng tới kỷ niệm 115 năm thành lập Bệnh viện (1911–2026).

Với 7 báo cáo khoa học, các chuyên gia trong nước và quốc tế đã cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị bệnh lý amyloid, đa u tủy xương, bệnh đái huyết sắc tố kịch phát ban đêm (PNH), giảm tiểu cầu huyết khối miễn dịch (iTTP) và dự phòng biến chứng ở người mắc bệnh máu ác tính.

Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường

Một nội dung đáng chú ý là bệnh cơ tim amyloid - bệnh lý có thể gây suy tim nhưng dễ bị bỏ sót do triệu chứng không đặc hiệu.

Theo ThS.BS. Phạm Tuấn Việt, Quyền Trưởng khoa Thăm dò chức năng và Chẩn đoán hình ảnh tim mạch (Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai), những người có biểu hiện dày thành tim, suy tim, hội chứng ống cổ tay hai bên hoặc hạ huyết áp tư thế cần được đánh giá nguy cơ mắc bệnh amyloid.

Đáng lưu ý, suy tim không phải lúc nào cũng xuất phát từ bệnh lý tim mạch thông thường. Một số trường hợp có thể liên quan đến bệnh lý tương bào, gây lắng đọng protein bất thường trong tim và nhiều cơ quan khác.

BSCKII. Kiều Thị Vân Oanh (Viện Huyết học và Truyền máu Bạch Mai) cho biết, bệnh Amyloidosis chuỗi nhẹ (AL) có thể gây tổn thương nghiêm trọng ở tim, thận. Việc kết hợp các xét nghiệm huyết học chuyên sâu và sinh thiết mô giúp xác định chính xác bệnh, phân biệt các thể amyloid và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Theo chuyên gia, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp người bệnh có cơ hội được điều trị kịp thời, hạn chế tổn thương cơ quan không hồi phục.

Với bệnh đa u tủy xương, BS. Chao-Hung Wei (Trung tâm Ung thư, Đại học Quốc gia Đài Loan) cập nhật những tiến bộ điều trị bằng kháng thể đơn dòng và các liệu pháp miễn dịch thế hệ mới. Những phương pháp này giúp tăng khả năng đáp ứng, kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, mở thêm cơ hội cho cả người bệnh tái phát hoặc kháng trị.

Tuy nhiên, phác đồ điều trị cần được cá thể hóa theo đặc điểm bệnh, thể trạng và nguy cơ của từng người, không áp dụng một phương pháp chung cho tất cả bệnh nhân.

Một vấn đề khác người bệnh cần quan tâm là dự phòng zona. Theo ThS.BSNT. Phạm Phương Thảo (Viện Huyết học và Truyền máu Bạch Mai), người mắc bệnh máu ác tính thường suy giảm miễn dịch, có nguy cơ mắc zona và gặp biến chứng đau thần kinh kéo dài. Vắc xin zona tái tổ hợp không chứa virus sống là một giải pháp dự phòng quan trọng. Người bệnh cần trao đổi với bác sĩ về thời điểm tiêm phù hợp với tình trạng miễn dịch và phác đồ điều trị.

Chẩn đoán chính xác, không bỏ lỡ thời điểm cấp cứu

Bên cạnh các bệnh lý ác tính, phiên khoa học cũng cập nhật những bệnh máu hiếm gặp nhưng có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

BSCKII. Nguyễn Thị Thảo, Trưởng khoa Bệnh máu lành tính 2 (Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương), cho biết bệnh đái huyết sắc tố kịch phát ban đêm (PNH) là bệnh lý khiến các tế bào máu dễ bị phá hủy, dẫn đến thiếu máu, tan máu và tăng nguy cơ hình thành huyết khối.

Xét nghiệm tế bào dòng chảy giúp phát hiện chính xác những bất thường của tế bào máu. Các thuốc ức chế bổ thể hiện nay đã mở ra bước tiến lớn trong điều trị, giúp kiểm soát tan máu và giảm nguy cơ biến chứng. Tuy nhiên, người bệnh cần được theo dõi lâu dài và điều chỉnh điều trị theo diễn biến thực tế.

Từ một trường hợp PNH có biến chứng huyết khối nặng được theo dõi trong 3 năm, ThS.BSNT. Hà Hồng Quảng (Viện Huyết học và Truyền máu Bạch Mai) nhấn mạnh, khi xuất hiện những bất thường mới về xét nghiệm máu, người bệnh cần được đánh giá lại toàn diện. Chẩn đoán ban đầu không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ diễn biến bệnh trong suốt quá trình điều trị.

Đặc biệt, bệnh giảm tiểu cầu huyết khối miễn dịch (iTTP) là tình trạng cấp cứu huyết học có thể đe dọa tính mạng do hình thành các cục máu đông nhỏ trong lòng mạch, gây tổn thương nhiều cơ quan.

BSCKII. Bùi Thu Hương (Viện Huyết học và Truyền máu Bạch Mai) cho biết, bệnh cần được nhận diện và điều trị khẩn cấp bằng các phương pháp như thay huyết tương, thuốc điều hòa miễn dịch và các liệu pháp nhắm đích. Việc can thiệp đúng thời điểm giúp kiểm soát bệnh, hạn chế tổn thương cơ quan và giảm nguy cơ tử vong.

Thông qua các báo cáo khoa học, các chuyên gia khuyến cáo người dân không chủ quan với những biểu hiện bất thường kéo dài như suy tim không rõ nguyên nhân, thiếu máu, mệt mỏi, thay đổi bất thường về số lượng tế bào máu hoặc các dấu hiệu nghi ngờ rối loạn đông máu.

Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh huyết học, việc tuân thủ phác đồ, tái khám định kỳ, theo dõi xét nghiệm và chủ động dự phòng biến chứng có vai trò rất quan trọng.

Những tiến bộ về xét nghiệm chuyên sâu, thuốc nhắm đích và liệu pháp miễn dịch đang mở ra nhiều cơ hội điều trị cho người bệnh. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ được phát huy khi bệnh được phát hiện đúng, điều trị kịp thời và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa.