Theo các chuyên gia Da liễu, rạn da có thể mờ dần theo thời gian và cải thiện bằng nhiều phương pháp điều trị. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào tuổi của vết rạn, mức độ tổn thương và đặc điểm làn da. Với phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, việc lựa chọn phương pháp càng cần thận trọng.

Rạn da sau sinh là gì?

Rạn da (striae distensae), trong đó rạn xuất hiện liên quan đến thai kỳ thường được gọi là striae gravidarum, là những tổn thương dạng sẹo ở da, hình thành khi da bị kéo giãn nhanh trong thời gian ngắn.

Trong thai kỳ, sự gia tăng kích thước cơ thể, đặc biệt ở vùng bụng, ngực, hông và đùi, có thể làm tổn thương các sợi collagen và elastin ở lớp trung bì. Từ đó hình thành những đường rạn trên bề mặt da.

Rạn da thường gặp ở vùng bụng, ngực, đùi, hông, mông và thắt lưng. Mức độ rạn ở mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tốc độ tăng cân, thay đổi kích thước cơ thể, yếu tố di truyền và đặc điểm của da.

Rạn da có tự hết sau sinh?

Rạn da thường không biến mất hoàn toàn sau sinh nhưng có xu hướng thay đổi màu sắc và mờ dần theo thời gian.

Ở giai đoạn rạn đỏ (striae rubrae), các vết rạn có thể có màu đỏ, hồng, tím hoặc nâu tùy màu da. Một số trường hợp có thể kèm ngứa. Đây là giai đoạn sớm và thường đáp ứng điều trị tốt hơn.

Khi chuyển sang giai đoạn rạn trắng (striae albae), vết rạn trở nên trắng, bạc hoặc nhạt hơn màu da xung quanh. Bề mặt có thể hơi lõm do những thay đổi cấu trúc ở lớp trung bì. Ở giai đoạn này, điều trị thường khó khăn hơn, mục tiêu chủ yếu là cải thiện màu sắc, độ lõm và cấu trúc vùng da bị rạn.

Điều trị rạn da sau sinh như thế nào?

Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả trường hợp. Bác sĩ cần đánh giá tuổi của vết rạn, mức độ tổn thương, vị trí, loại da và tình trạng sức khỏe trước khi lựa chọn phương pháp.

Rạn mới có thể điều trị bằng sản phẩm bôi ngoài da

Một số hoạt chất bôi ngoài da đã được nghiên cứu trong điều trị rạn da giai đoạn sớm, trong đó có hyaluronic acid và một số dẫn xuất vitamin A.

Tuy nhiên, hiệu quả của các sản phẩm không giống nhau và phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Đặc biệt, retinoid bôi ngoài da như tretinoin không được sử dụng trong thai kỳ. Với phụ nữ đang cho con bú, việc sử dụng retinoid cần được bác sĩ đánh giá cụ thể. Người bệnh không nên tự ý sử dụng các sản phẩm chứa retinoid trong giai đoạn này.

Vì vậy, phụ nữ sau sinh, đặc biệt người đang cho con bú, cần thông báo rõ tình trạng của mình với bác sĩ trước khi sử dụng thuốc hoặc hoạt chất điều trị rạn da.

Rạn trắng có thể cần các phương pháp công nghệ

Khi vết rạn đã chuyển sang màu trắng, các sản phẩm bôi ngoài da thường mang lại hiệu quả hạn chế. Bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị bằng thiết bị tùy đặc điểm tổn thương.

Laser: Một số loại laser có thể được sử dụng để cải thiện màu sắc và cấu trúc vùng da bị rạn. Laser màu xung (Pulsed Dye Laser) thường được sử dụng trong một số trường hợp rạn còn đỏ, trong khi laser fractional có thể kích thích tái tạo collagen, góp phần cải thiện bề mặt da.

Vi kim kết hợp sóng vô tuyến RF: Phương pháp sử dụng các vi kim đưa năng lượng RF vào những độ sâu nhất định trong da, tạo tổn thương nhiệt có kiểm soát, kích thích quá trình tái cấu trúc collagen và elastin. Đây là một trong những phương pháp có thể được cân nhắc khi rạn da kèm thay đổi cấu trúc, lõm da.

Ngoài ra, tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định peel da hóa học hoặc vi mài mòn da. Việc lựa chọn và phối hợp phương pháp cần được thực hiện sau khi thăm khám, bởi hiệu quả và nguy cơ tác dụng phụ khác nhau ở mỗi người.

Không nên tự điều trị rạn da

Rạn da là tổn thương lành tính và không bắt buộc phải điều trị nếu không gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc tâm lý. Nếu có nhu cầu cải thiện, người bệnh nên được bác sĩ Da liễu thăm khám trước khi lựa chọn phương pháp.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai và đang cho con bú không nên tự ý sử dụng thuốc, kem điều trị hoặc các hoạt chất có nguy cơ ảnh hưởng đến mẹ và trẻ.

Người dân cũng cần thận trọng với những quảng cáo cam kết "xóa rạn hoàn toàn" hoặc "điều trị dứt điểm sau một liệu trình". Trên thực tế, mục tiêu của điều trị chủ yếu là làm mờ, cải thiện màu sắc, độ lõm và cấu trúc của vết rạn, khó đưa vùng da trở lại hoàn toàn như trước khi bị rạn.

Rạn da là một thay đổi thường gặp sau thai kỳ và không phải dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm. Vì vậy, phụ nữ sau sinh không nên quá lo lắng hay mặc cảm về những dấu vết trên cơ thể.

Nếu các vết rạn ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ hoặc tâm lý, người bệnh có thể đến Khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.