Phát biểu khai mạc hội nghị, TS.BS Nguyễn Quang Bảy - Trưởng khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, chuỗi hội nghị khoa học chuyên sâu về đái tháo đường được khởi xướng từ năm 1998. Sau gần 3 thập kỷ, chương trình không chỉ là diễn đàn cập nhật các tiến bộ học thuật mà còn gắn chặt với thực hành lâm sàng, giúp nhiều bác sĩ thay đổi tư duy điều trị và nâng cao năng lực chuyên môn.

Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, y học hiện đại đang chuyển mạnh từ mục tiêu kiểm soát đường huyết đơn thuần sang chiến lược điều trị toàn diện, cá thể hóa cho từng bệnh nhân. Điều này đòi hỏi người thầy thuốc không chỉ kiểm soát glucose máu mà còn đồng thời bảo vệ tim mạch, chức năng thận và ngăn ngừa nguy cơ tàn phế lâu dài cho người bệnh.

Thay đổi chiến lược điều trị đái tháo đường typ 2

Các báo cáo khoa học tại hội nghị cho thấy xu hướng điều trị đái tháo đường typ 2 hiện nay không còn đặt chỉ số HbA1c là mục tiêu duy nhất mà chuyển sang tiếp cận đa chiều, cá thể hóa sâu hơn cho từng người bệnh. Mục tiêu kiểm soát đường huyết được điều chỉnh linh hoạt dựa trên thời gian mắc bệnh, kỳ vọng sống, biến chứng đã có, bệnh đồng mắc và nguy cơ hạ đường huyết.

Đối với nhóm bệnh nhân có nguy cơ cao hoặc đã mắc bệnh tim mạch xơ vữa, suy tim hay bệnh thận mạn, việc lựa chọn thuốc điều trị không chỉ nhằm hạ đường huyết mà còn phải mang lại lợi ích bảo vệ tim và thận. Theo BSCKII Bùi Phương Thảo, các nhóm thuốc mới như SGLT2i và GLP-1 RA đang cho thấy nhiều ưu thế vượt trội. Trong đó, SGLT2i giúp giảm nguy cơ nhập viện do suy tim và bảo tồn chức năng thận, còn GLP-1 RA có hiệu quả trong giảm biến cố tim mạch lớn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng ở người bệnh đái tháo đường kèm béo phì.

Liên quan đến kiểm soát huyết áp và lipid máu, TS.BS Nguyễn Quang Bảy nhấn mạnh việc điều trị cần được cá thể hóa theo từng bệnh nhân. Mục tiêu huyết áp chung nên dưới 130/80 mmHg, song với người bệnh đã có biến chứng tim - thận, việc kiểm soát cần tích cực hơn và nhiều trường hợp phải phối hợp từ hai loại thuốc trở lên mới đạt hiệu quả.

Đối với lipid máu, kiểm soát LDL-C bằng statin theo phân tầng nguy cơ tim mạch đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ biến cố và tử vong tim mạch. Khi chưa đạt mục tiêu LDL-C, cần phối hợp thêm Ezetimibe hoặc PCSK9i để tăng hiệu quả điều trị.

Nhận diện sớm biến chứng thần kinh - “kẻ sát thủ thầm lặng”

Bên cạnh điều trị hạ đường huyết, hội nghị dành nhiều thời gian thảo luận về biến chứng thần kinh do đái tháo đường - một biến chứng mạn tính thường xuất hiện sớm nhưng dễ bị bỏ sót do triệu chứng nghèo nàn. Theo BS Nguyễn Đình Đức, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với loét bàn chân, hoại tử và nguy cơ cắt cụt chi.

Các bác sĩ cần đặc biệt lưu ý tới bệnh đa dây thần kinh đối xứng ngoại biên với biểu hiện tê bì, châm chích, bỏng rát hoặc mất cảm giác ở bàn tay, bàn chân theo kiểu “đi găng, đi tất”. Để giảm nguy cơ tàn phế, BS Nguyễn Đình Đức khuyến cáo cần tầm soát định kỳ ít nhất mỗi năm một lần cho tất cả bệnh nhân đái tháo đường ngay từ thời điểm chẩn đoán bằng các nghiệm pháp đơn giản như test monofilament 10g, âm thoa 128Hz và khám phản xạ gân gót.

Theo các chuyên gia, khi tổn thương thần kinh ngoại biên tiến triển gây đau, việc kiểm soát tốt glucose máu vẫn là nền tảng quan trọng nhất nhằm ngăn chặn quá trình hủy hoại thần kinh. Đối với điều trị giảm đau triệu chứng, hướng dẫn y khoa năm 2026 khuyến cáo sử dụng linh hoạt các nhóm thuốc chống động kinh, chống trầm cảm ba vòng… theo nguyên tắc khởi đầu liều thấp, tăng dần và cá thể hóa dựa trên chức năng thận của từng bệnh nhân.

Hội nghị Khoa học Đái tháo đường Bạch Mai 2026 cũng đưa ra thông điệp hành động mạnh mẽ: đã đến lúc cộng đồng y khoa chuyển từ tư duy điều trị từng bước sang chiến lược chủ động tấn công kết hợp phòng ngừa biến chứng. Đối với bác sĩ nội tiết, việc áp dụng sớm các phác đồ phối hợp thuốc sẽ giúp mang lại lợi ích lâu dài cho tim và thận. Với các bác sĩ đa khoa và chuyên khoa khác, thói quen khám bàn chân thường quy cho người bệnh đái tháo đường có thể trở thành “ranh giới” giúp ngăn ngừa nguy cơ tàn phế.