Ăn uống ngày Tết: Đừng quá kiêng khem, đừng quá buông thả

Người Việt mình thường có tâm lý "Tết mà, ăn một chút chắc không sao" hoặc ngược lại là kiêng khem khổ sở vì sợ "nuôi khối u". Cả hai cực đoan này đều nguy hiểm.

Đừng để cơ thể "đói" năng lượng: PGS.TS. Phạm Cẩm Phương khuyên người bệnh cần ăn đủ chất để có sức chống chọi với bệnh. Hãy ưu tiên đồ tươi sống, nấu chín kỹ. Nếu mệt, hãy chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ngày thay vì cố ăn 3 bữa lớn cùng gia đình.

Cẩn thận với thực phẩm "nhạy cảm": Hạn chế các món muối chua (dưa hành, cà pháo) vì chúng nhiều muối và dễ gây đầy bụng. Các loại thực phẩm chế biến sẵn như giò chả, lạp xưởng thường có chất bảo quản, người bệnh đang truyền hóa chất nên hạn chế để bảo vệ gan và hệ tiêu hóa.

Nói không với rượu bia: Một ly rượu chúc Tết có thể là niềm vui, nhưng với người bệnh ung thư đang điều trị, nó là tác nhân gây hại trực tiếp, làm giảm tác dụng của thuốc và tăng gánh nặng cho cơ thể.

PGS.TS Phạm Cẩm Phương thăm khám cho người bệnh

"Gác" lại thói quen kiêng đi bệnh viện đầu năm

Nhiều gia đình vẫn giữ quan niệm cũ là kiêng đi viện hay kiêng uống thuốc ngày mùng 1, mùng 2. Đây là sai lầm có thể trả giá đắt. Bác sĩ Cẩm Phương nhắn nhủ:

Duy trì lịch trình: Ung thư không có khái niệm nghỉ Tết. Việc tự ý bỏ thuốc hoặc lùi lịch truyền hóa chất quá lâu sẽ làm mất đi "thời cơ vàng" khống chế tế bào ác tính.

Chuẩn bị "túi thuốc dự phòng": Trước khi nghỉ Tết, hãy nhờ bác sĩ tư vấn sẵn các loại thuốc xử lý tại nhà khi có tác dụng phụ nhẹ (như thuốc chống nôn, thuốc tiêu hóa, thuốc giảm đau). Hãy giữ số điện thoại của khoa/phòng điều trị để liên hệ khi cần.

Di chuyển và Chúc Tết: Biết sức mình là quan trọng nhất

Tết là thời điểm thời tiết thay đổi, đi kèm với việc di chuyển nhiều nơi, thăm hỏi họ hàng. Để có sức khỏe tốt nhất trong những ngày Tết nguyên đán, người bệnh nên:

Lắng nghe cơ thể: Nếu cảm thấy mệt, hãy xin phép được nghỉ ngơi. Người thân nên thấu hiểu, tránh việc ép người bệnh phải đi chúc Tết quá nhiều nơi. Một giấc ngủ ngon quan trọng hơn một buổi tiệc tùng xã giao.

Giữ ấm và đeo khẩu trang: Hệ miễn dịch của người bệnh ung thư thường yếu hơn bình thường. Việc đến chỗ đông người ngày Tết tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp. Hãy luôn mang theo khẩu trang và giữ ấm cổ, ngực.

Cảnh giác với "Bẫy" chữa bệnh bằng niềm tin

Hiện nay, lợi dụng kỳ nghỉ Tết, nhiều trang mạng mạo danh Bệnh viện Bạch Mai quảng cáo các loại "Thần dược thảo mộc", "Thải độc ung thư bằng thực phẩm chức năng" để ăn Tết ngon lành. PGS.TS. Phạm Cẩm Phương đặc biệt lưu ý:

"Mọi phương pháp điều trị ung thư hiện nay đều phải dựa trên cơ sở khoa học. Việc tin theo các bài thuốc truyền miệng, không rõ nguồn gốc trong dịp Tết không chỉ gây tốn kém mà còn dễ dẫn đến suy gan, suy thận cấp, khiến quá trình điều trị chính thống bị đổ vỡ."

Quản lý tác dụng phụ: "Bình tĩnh ứng phó - Vui đón xuân sang"

Kỳ nghỉ Tết kéo dài thường khiến tâm lý người bệnh lo ngại khi gặp các phản ứng phụ mà không có bác sĩ bên cạnh. PGS.TS. Phạm Cẩm Phương hướng dẫn cách xử trí nhanh một số tình huống thường gặp:

Nếu bị nôn, buồn nôn: Đừng cố ép mình ăn những món nhiều dầu mỡ trên mâm cỗ. Hãy nhấp một chút trà gừng ấm, ăn các món thanh đạm như cháo trắng, súp nhẹ và dùng thuốc chống nôn theo đơn bác sĩ đã kê trước đó.

Nếu bị tiêu chảy/táo bón: Do chế độ ăn ngày Tết thay đổi, nếu bị tiêu chảy, hãy uống bù nước (Oresol) và ăn đồ nấu chín. Nếu táo bón, hãy tăng cường uống nước lọc và ăn các loại quả mềm như thanh long, đu đủ.

Nếu mệt mỏi, suy nhược: Hãy cho phép mình "lười" một chút. Việc nghỉ ngơi hoàn toàn trong 1-2 ngày đầu năm không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là cách để cơ thể tích lũy năng lượng cho hành trình dài.

Bảng kiểm "Tết An Lành" dành cho người bệnh và người thân

Để thuận tiện cho việc theo dõi, quý vị có thể ghi nhớ hoặc dán bảng này tại góc bếp trong những ngày nghỉ lễ:

Tết là để yêu thương và đoàn viên. Thay vì lo lắng về bệnh tật, hãy dành thời gian tận hưởng những niềm vui nhỏ bé bên gia đình. Một tinh thần lạc quan, yêu đời chính là "liều thuốc" quý giá nhất hỗ trợ đắc lực cho phác đồ điều trị của bác sĩ.

"Món quà ý nghĩa nhất quý vị dành tặng người thân dịp năm mới không phải là gồng mình để đón một cái Tết thật linh đình, mà là giữ gìn sức khỏe thật tốt để thong dong cùng gia đình đi tiếp chặng đường dài phía trước."