Phương pháp giảm đau hiệu quả trong chuyển dạ

Gây tê ngoài màng cứng là kỹ thuật đưa thuốc tê nồng độ thấp vào khoang ngoài màng cứng vùng thắt lưng thông qua một ống thông (catheter) mềm, nhỏ. Thuốc sẽ ức chế dẫn truyền cảm giác đau từ tử cung và đường sinh dục, giúp sản phụ giảm đáng kể cảm giác đau trong khi vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

Thuốc tê được bơm truyền liên tục bằng bơm tiêm điện với liều lượng được bác sĩ tính toán phù hợp, duy trì hiệu quả giảm đau cho đến khi em bé chào đời.

Không chỉ giúp người mẹ dễ chịu hơn, phương pháp này còn góp phần giúp cuộc chuyển dạ diễn ra thuận lợi, hạn chế kiệt sức và tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, xử trí sản khoa khi cần thiết.

Quy trình thực hiện

Thông thường, gây tê ngoài màng cứng được tiến hành khi cổ tử cung mở khoảng 3-4cm hoặc ở bất kỳ thời điểm nào trong chuyển dạ nếu sản phụ có nhu cầu giảm đau và không có chống chỉ định.

Trước thủ thuật, sản phụ sẽ được hướng dẫn ngồi hoặc nằm nghiêng, cong lưng tối đa để bác sĩ dễ tiếp cận khoang ngoài màng cứng. Sau khi sát khuẩn và gây tê tại chỗ, bác sĩ đặt catheter vào đúng vị trí.

Quá trình đặt catheter thường chỉ gây cảm giác khó chịu rất nhẹ. Sau vài phút truyền thuốc, cơn đau giảm rõ rệt, sản phụ vẫn tỉnh táo, có thể phối hợp với nhân viên y tế trong suốt cuộc sinh.

Chú thích: Hình ảnh được tạo bởi AI

Nhiều lợi ích cho mẹ và bé

Theo các bác sĩ Trung tâm Gây mê Hồi sức, gây tê ngoài màng cứng mang lại nhiều lợi ích:

Giảm hiệu quả cơn đau chuyển dạ, giúp sản phụ thoải mái và giữ được sức lực.

Hạn chế lo lắng, căng thẳng và sợ hãi khi sinh.

Tạo điều kiện thuận lợi để bác sĩ sản khoa theo dõi, hỗ trợ cuộc đẻ và thực hiện các thủ thuật cần thiết nếu có.

Nếu phải chuyển sang mổ lấy thai cấp cứu, catheter đã đặt có thể tiếp tục được sử dụng để vô cảm cho cuộc mổ và giảm đau sau mổ.

Được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo an toàn

Tại Bệnh viện Bạch Mai, sản phụ được truyền dịch trước thủ thuật và theo dõi liên tục huyết áp, mạch, nhịp tim thai bằng hệ thống monitoring hiện đại nhằm phát hiện, xử trí kịp thời các thay đổi có thể xảy ra như tụt huyết áp nhẹ hoặc buồn nôn.

Nếu cảm giác tê hoặc nặng chân nhiều, bác sĩ sẽ điều chỉnh liều thuốc phù hợp để sản phụ vẫn có thể cử động thuận lợi.

Các nghiên cứu cũng cho thấy gây tê ngoài màng cứng không làm tăng tỷ lệ mổ lấy thai và không phải là nguyên nhân gây đau lưng mạn tính sau sinh.

Những biến chứng hiếm gặp

Dù được đánh giá là phương pháp an toàn, gây tê ngoài màng cứng vẫn có thể gặp một số biến chứng hiếm gặp.

Đau đầu sau chọc tê xảy ra khoảng 1% trường hợp do vô tình làm thủng màng cứng. Đa số sẽ tự khỏi sau vài ngày hoặc được điều trị bằng thuốc giảm đau, truyền dịch và nghỉ ngơi. Trường hợp đau kéo dài, bác sĩ có thể thực hiện kỹ thuật "Blood Patch" (vá màng cứng bằng máu tự thân) để xử trí.

Các tai biến nghiêm trọng như ngộ độc thuốc tê toàn thân (LAST), tê tủy sống toàn bộ rất hiếm gặp. Trung tâm Gây mê Hồi sức luôn sẵn sàng đầy đủ phương tiện hồi sức và phác đồ điều trị đặc hiệu, trong đó có thuốc giải độc Intralipid 20%.

Biến chứng nhiễm trùng hoặc tụ máu khoang ngoài màng cứng có tỷ lệ khoảng 1/200.000 trường hợp. Toàn bộ quy trình được thực hiện trong điều kiện vô khuẩn nghiêm ngặt. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, bệnh viện có đầy đủ phương tiện chẩn đoán hình ảnh như CT hoặc MRI để phát hiện và xử trí kịp thời.

Những trường hợp nên và không nên áp dụng

Gây tê ngoài màng cứng được chỉ định cho hầu hết sản phụ có nhu cầu giảm đau, không có chống chỉ định và đã được bác sĩ thăm khám trước sinh.

Phương pháp đặc biệt có lợi đối với thai phụ mắc bệnh tim mạch, tiền sản giật (khi số lượng tiểu cầu trên 100 G/L và không có rối loạn đông máu) hoặc các bệnh lý hô hấp.

Ngược lại, kỹ thuật này không được thực hiện đối với sản phụ từ chối hoặc không hợp tác; có rối loạn đông máu nặng; mất máu nhiều, sốc; nhiễm trùng vùng chọc kim; đang dùng thuốc chống đông chưa đủ thời gian an toàn hoặc mắc một số bệnh lý thần kinh, tủy sống phức tạp.

Trong trường hợp sản phụ nhập viện khi cổ tử cung đã mở lớn (trên 6-8cm) hoặc cuộc đẻ diễn tiến quá nhanh, bác sĩ sẽ cân nhắc các phương pháp giảm đau phù hợp hơn, như gây tê tủy sống liều thấp.