Phía sau giường bệnh là những nỗi lo

Sau những ngày nằm viện, điều người bệnh mong chờ đôi khi rất giản dị: có thể tự đi lại, ăn một bữa cơm cùng gia đình, trở lại với công việc quen thuộc.

Nhưng với người mắc đái tháo đường, ngày xuất viện có thể đi cùng nhiều băn khoăn: Ngày mai tiêm thuốc thế nào? Nếu đường huyết xuống thấp thì phải làm gì? Vết thương ở bàn chân bao giờ mới lành? Liệu mình có thể tự chăm sóc bản thân mà không phải phụ thuộc vào con cháu?

Tại Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, bên cạnh theo dõi và điều trị bệnh, đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng chú trọng trang bị cho người bệnh kiến thức và kỹ năng cần thiết để tiếp tục chăm sóc sức khỏe sau khi rời viện.

Bởi một lời dặn chỉ thực sự có ý nghĩa khi người bệnh hiểu và có thể thực hiện trong hoàn cảnh của mình.

Một lần quên thuốc có thể bắt đầu từ buổi đi làm quá sớm. Một mũi tiêm chưa đúng kỹ thuật có thể do mắt nhìn kém. Một cái gật đầu đôi khi chỉ vì người bệnh ngại hỏi lại.

Để nhận ra những khó khăn ấy, người chăm sóc cần dành thời gian hỏi và lắng nghe. Bác sĩ cân nhắc kế hoạch điều trị; điều dưỡng theo dõi, hướng dẫn và trao đổi những trở ngại người bệnh có thể gặp khi trở về nhà.

Có thao tác cần thực hành thêm, có lời dặn cần được giải thích theo cách dễ hiểu hơn, cũng có trường hợp cần sự hỗ trợ của người thân.

Nâng niu từng bước chân

Với người bệnh đái tháo đường có vết loét bàn chân, chăm sóc càng đòi hỏi sự tỉ mỉ và theo dõi lâu dài.

Điều dưỡng Trần Thanh Thảo cùng đồng nghiệp ghi nhận những thay đổi trong mỗi lần thay băng, từ tình trạng vết thương, vùng da xung quanh, dịch tiết đến những dấu hiệu cần báo bác sĩ. Những thông tin này giúp đội ngũ điều trị đánh giá tiến triển và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi cần.

Đằng sau một bàn chân bị tổn thương là những sinh hoạt vốn rất bình thường nhưng có thể bị gián đoạn. Đó từng là bàn chân đi làm, đi chợ, đưa con đến trường. Khi việc đi lại khó khăn, người bệnh có thể phải nhờ người khác hỗ trợ cả những việc trước đây vẫn tự làm.

Vì vậy, mỗi dấu hiệu cho thấy vết thương tiến triển tốt đều mang theo hy vọng về ngày được trở về nhà và dần trở lại cuộc sống quen thuộc.

Cùng với chăm sóc theo kế hoạch điều trị, điều dưỡng Thảo và đồng nghiệp hướng dẫn người bệnh, người thân cách quan sát bàn chân, giữ vệ sinh, lựa chọn tất và giày dép phù hợp, nhận biết những thay đổi cần đi khám.

Với người khó quan sát lòng bàn chân, việc sử dụng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ cũng được hướng dẫn phù hợp.

Tự tin hơn trước ngày xuất viện

Với nhân viên y tế, bút tiêm insulin có thể là vật dụng quen thuộc. Nhưng với người mới sử dụng, từng thao tác đều cần được hướng dẫn.

Điều dưỡng Nguyễn Đình Tiến, Nguyễn Thị Hải cùng đồng nghiệp hướng dẫn người bệnh nhận biết thuốc đang dùng, kiểm tra liều được chỉ định, thực hành kỹ thuật tiêm, luân phiên vị trí tiêm và bảo quản insulin theo hướng dẫn.

Sau khi điều dưỡng làm mẫu, người bệnh thực hành lại. Những thao tác còn lúng túng được giải thích, điểm chưa đúng được chỉnh sửa ngay.

Một cái gật đầu chưa đủ để biết người bệnh đã có thể tự thực hiện an toàn. Với người mắt kém, tay run hoặc khó ghi nhớ, nhân viên y tế cần đánh giá khả năng tự tiêm. Nếu chưa thể thực hiện an toàn, người thân sẽ được hướng dẫn hỗ trợ.

Nhận biết và xử trí hạ đường huyết cũng là nội dung quan trọng. Người bệnh cần biết các dấu hiệu có thể gặp, cách kiểm tra đường huyết và xử trí theo kế hoạch đã được hướng dẫn. Người thân cần biết khi nào phải tìm kiếm trợ giúp y tế khẩn cấp.

Đặc biệt, khi người bệnh lơ mơ, bất tỉnh hoặc không thể nuốt an toàn, không được cố cho ăn, uống.

Mục tiêu là để khi về nhà, người bệnh biết mình cần làm gì, khi nào cần tìm sự trợ giúp và không phải tự xoay xở trước những tình huống bất ngờ.

Mang theo sự yên tâm

Điều trị bệnh mạn tính có những lúc khiến người bệnh mệt mỏi. Công việc dang dở, chi phí điều trị cần tính toán, người thân cũng phải dành thời gian chăm sóc.

Trong những lúc ấy, được lắng nghe cũng là một phần của chăm sóc.

Có người sợ tiêm, có người chưa nhớ cách dùng thuốc, có người hiểu lời dặn nhưng chưa biết sắp xếp việc chăm sóc giữa lịch sinh hoạt gia đình. Khi những khó khăn được chia sẻ, nhân viên y tế có thể cùng người bệnh tìm cách giải quyết phù hợp hơn.

Trước ngày xuất viện, một lần thực hành lại, một tờ hướng dẫn dễ hiểu hay một cuộc trao đổi với người thân có thể giúp ngày trở về bớt lo hơn.

Niềm vui của người làm nghề đôi khi đến từ những tiến bộ rất bình dị: người bệnh đã biết kiểm tra đúng liều thuốc, chủ động hỏi khi chưa rõ, nhận ra dấu hiệu cần trợ giúp; một vết thương tiến triển tốt sau những ngày kiên trì chăm sóc.

Đằng sau đó là công sức của cả đội ngũ, những ca trực nối tiếp, những lần thăm khám và hướng dẫn của bác sĩ, điều dưỡng. Trong đó có sự góp sức mỗi ngày của điều dưỡng Trần Thanh Thảo, Nguyễn Đình Tiến, Nguyễn Thị Hải cùng các đồng nghiệp tại Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai.

Rồi người bệnh trở về với bữa cơm nhà, với người thân và những công việc đang chờ đợi.

Trong hành trang trở về không chỉ có thuốc, giấy hẹn mà còn có những điều đã được học, những kỹ năng đã được thực hành và sự tự tin được bồi đắp qua từng ngày điều trị.

Để người bệnh vững bước về nhà, có những người đã lặng lẽ đồng hành như thế.