Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) từ lâu được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý mật tụy nhờ ưu điểm ít xâm lấn, hiệu quả cao và thời gian hồi phục nhanh. Sự ra đời của công nghệ nội soi đường mật đã tạo ra một bước tiến mới khi cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp bên trong lòng đường mật.

“Với khả năng quan sát trực tiếp, sinh thiết có hướng dẫn, tán sỏi bằng laser và nhiều ứng dụng điều trị chuyên sâu khác, công nghệ mới này giúp tối ưu hóa kết quả chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong các trường hợp khó và phức tạp”, PGS.TS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh.

Từ “nhìn bóng tổn thương” đến “nhìn tận mắt tổn thương”

Dưới góc độ chuyên ngành, PGS.TS Nguyễn Công Long, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, giá trị lớn nhất của công nghệ này là giúp bác sĩ tiếp cận trực tiếp tổn thương thay vì chỉ đánh giá qua hình ảnh gián tiếp như trước đây.

Nhiều trường hợp hẹp đường mật, tổn thương sau ghép gan hay các bất thường ở đường tụy từng là thách thức lớn trong chẩn đoán và điều trị do bác sĩ chỉ có thể quan sát những hình ảnh gián tiếp. Với nội soi đường mật kỹ thuật số thế hệ mới, bác sĩ có thể đi trực tiếp vào lòng đường mật, quan sát chi tiết niêm mạc, hệ thống mạch máu, xác định chính xác vị trí tổn thương và thực hiện sinh thiết ngay tại vị trí nghi ngờ.

BSCKII Đặng Quang Nam, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật gọi đây là bước chuyển từ “nhìn bóng tổn thương” sang “nhìn thấy tổn thương thật”. “ERCP không phải lúc nào cũng đủ. Những trường hợp khó nhất không phải là lấy sỏi mà là khi ERCP không thể cho chúng ta câu trả lời cuối cùng”, BSCKII Đặng Quang Nam nhấn mạnh.

Nội soi đường mật không chỉ giúp bác sĩ quan sát trực tiếp tổn thương mà còn hỗ trợ giải quyết nhiều tình huống phức tạp như hẹp đường mật sau ghép gan, lấy dị vật đường mật, xử lý stent di lệch hay đánh giá các tổn thương ở đường tụy. Đây là những lĩnh vực mà trước đây việc chẩn đoán và điều trị còn gặp rất nhiều khó khăn.

Khắc tinh của “sỏi mật lớn phức tạp”

Không chỉ hỗ trợ chẩn đoán, công nghệ này còn giúp xử lý nhiều tình huống can thiệp khó như lấy dị vật đường mật, xử trí những sỏi mật lớn phức tạp.

BS Nguyễn Thanh Nam chỉ ra điều trị sỏi ống mật chủ, hiện nay không còn dừng ở mục tiêu lấy được viên sỏi mà là lựa chọn đúng chiến lược cho từng người bệnh. Nội soi mật tuỵ ngược dòng (ERCP) vẫn là nền tảng điều trị với tỷ lệ làm sạch sỏi cao ở đa số trường hợp. Tuy nhiên, khi gặp sỏi lớn, sỏi kẹt, sỏi trong gan hoặc sỏi nằm trên các vị trí hẹp, các kỹ thuật nâng cao như tán sỏi cơ học hay nội soi đường mật kết hợp tán sỏi bằng laser sẽ được chỉ định.

PGS.TS Nguyễn Công Long, Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật nhấn mạnh đây là bước tiến quan trọng trong điều trị sỏi đường mật. “Nếu chỉ làm nội soi thông thường, chúng ta chỉ xử lý được những viên sỏi nhỏ. Nhưng với nội soi đường mật, bác sĩ có thể nhìn trực tiếp viên sỏi, sử dụng laser để phá vỡ những viên sỏi lớn rồi lấy ra ngoài qua đường tự nhiên. Người bệnh không cần phải phẫu thuật, hồi phục nhanh hơn và nhiều trường hợp có thể xuất viện chỉ sau thời gian ngắn theo dõi”, PGS. TS Long minh chứng.

Kinh nghiệm từ Singapore, BS Christopher Chia Tze Wei, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Woodland Healh Campus chia sẻ tại hội thảo cũng cho thấy nội soi đường mật đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp sỏi khó, giúp giảm nhu cầu phẫu thuật hoặc phải thực hiện nhiều lần ERCP.

Chìa khoá vàng trong tầm soát và phát hiện sớm ung thư mật

Ung thư đường mật thường được phát hiện muộn do triệu chứng không đặc hiệu và việc tiếp cận để lấy mẫu mô rất khó khăn. Trước đây có những trường hợp nhìn thấy hẹp đường mật nhưng không thể xác định chính xác là lành tính hay ác tính. Nhiều khi phải phẫu thuật mới có chẩn đoán cuối cùng.

PGS.TS Nguyễn Công Long cho biết nội soi đường mật đã thay đổi đáng kể cách tiếp cận này. Bác sĩ có thể quan sát trực tiếp vị trí tổn thương, đánh giá các dấu hiệu nghi ngờ ác tính và sinh thiết chính xác ngay tại chỗ. Khả năng sinh thiết trúng đích cũng giúp nâng cao đáng kể độ chính xác trong chẩn đoán, góp phần tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư đường mật và lựa chọn được phương pháp điều trị phù hợp nhất cho người bệnh.

Từ chỗ chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong một số trường hợp đặc biệt, nội soi đường mật đang từng bước trở thành "cánh tay nối dài" của ERCP, giúp bác sĩ giải quyết nhiều bài toán lâm sàng phức tạp mà trước đây còn nhiều hạn chế.

Cùng với sự phát triển của nội soi đường mật và siêu âm nội soi can thiệp, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai đang từng bước làm chủ những kỹ thuật hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị bệnh lý mật tụy, mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh như: giảm đau, rút ngắn thời gian nằm viện đồng thời tăng cơ hội chẩn đoán sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư đường mật, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.