Kỹ thuật "thay thế dao mổ"

Trước đây, bệnh lý sỏi ống mật chủ (OMC) gần như đồng nghĩa với phòng mổ. Mọi thứ thay đổi khi kỹ thuật nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) ra đời. Từ đó, các bác sĩ có thêm một "vũ khí" mới: Tiếp cận đường mật qua đường miệng, quan sát trực tiếp qua màn tăng sáng, rồi dùng các dụng cụ chuyên dụng như rọ, bóng hay thiết bị Spyglass để gắp hoặc tán sỏi ngay tại chỗ.

So với phẫu thuật truyền thống, phương pháp này vượt trội ở nhiều điểm:

• Xâm lấn tối thiểu, không để lại sẹo
• Thời gian nằm viện ngắn, phục hồi nhanh chóng
• Ít biến chứng hơn đáng kể
• Chi phí điều trị thấp hơn

ERCP là gì và điều trị được bệnh nào?

ERCP là kỹ thuật nội soi chuyên biệt, cho phép bác sĩ "nhìn thấy" bên trong ống dẫn mật, ống tụy và túi mật. Không chỉ dừng lại ở chẩn đoán, đây còn là công cụ can thiệp điều trị đối với nhiều bệnh lý như:

• Tắc nghẽn đường mật do sỏi hoặc giun chui ống mật
• Hẹp đường mật gây ứ mật, vàng da
• U đường mật…

Chuẩn bị trước khi làm thủ thuật

Để buổi nội soi diễn ra an toàn và thuận lợi, người bệnh cần lưu ý một số điều quan trọng:

• Nhịn ăn uống ít nhất 6 tiếng trước khi làm thủ thuật
• Thuốc tim mạch hoặc chống co giật: vẫn uống bình thường trong ngày làm thủ thuật
• Bệnh nhân tiểu đường: không uống thuốc buổi sáng cho đến khi ERCP hoàn tất
• Đang dùng thuốc chống đông, chống ngưng tập tiểu cầu (Aspirin, Warfarin, Plavix…): liên hệ bác sĩ ít nhất 10 ngày trước, mang theo danh sách thuốc và liều dùng
• Bản thân và gia đình cần được bác sĩ giải thích đầy đủ và ký đồng thuận trước khi tiến hành

Bác sĩ xử lý sỏi như thế nào?

Bước đầu tiên, bác sĩ dùng máy nội soi cửa sổ bên kết hợp màn tăng sáng để "lập bản đồ" sỏi: xác định vị trí, kích thước, số lượng và đặc điểm từng viên sỏi. Dựa vào đó, bác sĩ có chiến lược can thiệp. Lấy sỏi bằng rọ hoặc bóng: Sau khi cắt cơ Oddi và nong rộng đường mật, bác sĩ dùng rọ hoặc bóng kéo sỏi ra ngoài. Đây là cách tiếp cận phổ biến nhất, phù hợp với những viên sỏi có kích thước dưới 15mm.

Những điều cần biết sau thủ thuật

ERCP nhìn chung được đánh giá là an toàn khi thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm. Sau thủ thuật, người bệnh có thể cảm thấy hơi buồn nôn, trướng bụng hoặc đau nhẹ vùng họng và thượng vị trong vài giờ đầu - đây là phản ứng bình thường và sẽ nhanh chóng qua đi.

Tuy nhiên, một số biến chứng ít gặp hơn có thể xảy ra, bao gồm: viêm tụy cấp (5%), viêm đường mật kéo dài (3%), nhiễm khuẩn huyết (2%), chảy máu đường mật (1%) và thủng tá tràng (1%).

Người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Đau bụng dữ dội hoặc đầy trướng không giảm
• Nôn mửa, sốt hoặc ớn lạnh
• Đi ngoài ra máu hoặc phân màu đen
• Choáng váng, đau họng, khó nuốt

Hãy yên tâm! Người bệnh luôn có đội ngũ y bác sĩ luôn bên cạnh bạn, theo dõi sát trong vòng 24 đến 48 giờ đầu sau can thiệp.