Ngày đăng: 14/01/2026Tác giả: Nguyên Hà - Phương Nhung Sốt xuất huyết Dengue là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu do muỗi vằn (Aedes aegypti và Aedes albopictus) đốt. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hiểu rõ dấu hiệu bệnh, đường lây truyền và các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp mỗi người dân chủ động bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.
Các dấu hiệu và triệu chứng của Sốt xuất huyết Dengue cần lưu ý
Sốt xuất huyết thường bùng phát vào mùa mưa, thời điểm giao mùa, tuy nhiên không đồng nghĩa khi trời lạnh, mùa đông là an toàn. Muỗi vẫn có thể tồn tại trong nhà, khu dân cư kín gió, nơi có môi trường ẩm, ấm, nước tù đọng.
Thực tế cho thấy, nhiều ca bệnh xuất hiện rải rác trong mùa lạnh, dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn do tâm lý chủ quan.
Bệnh thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng người dân cần lưu ý như:
· Sốt cao đột ngột (39-40°C), kéo dài 2-7 ngày.
· Đau đầu dữ dội ở vùng trán.
· Đau nhức hốc mắt, đau cơ, đau khớp.
· Da xung huyết, phát ban đỏ ngoài da (thường xuất hiện 3-4 ngày sau sốt).
· Buồn nôn, nôn.
· Chảy máu chân răng, chảy máu cam, hoặc các dấu hiệu xuất huyết dưới da.
Trong một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển nặng gây sốc Dengue, xuất huyết nặng và suy tạng.

PGS.TS Đỗ Duy Cường - Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai khám cho bệnh nhân sốt xuất huyết.
Trong mùa đông, các triệu chứng sốt xuất huyết dễ nhầm lẫn với cúm hoặc nhiễm siêu vi thông thường. Khi sốt cao kéo dài, người bệnh không nên tự điều trị mà cần đến cơ sở y tế để được theo dõi và xét nghiệm kịp thời.
Muỗi vằn Aedes aegypti là tác nhân chính truyền bệnh sốt xuất huyết. Chúng thường hoạt động vào ban ngày, đặc biệt là vào sáng sớm và chiều tối. Muỗi sinh sản trong các vật chứa nước sạch quanh nhà: Bể, chum, vại chứa nước sinh hoạt. Lọ hoa, khay nước, dụng cụ đặt trong nhà. Các vật dụng ít được sử dụng, có nước đọng. Đây chính là lý do vì sao sốt xuất huyết có thể bùng phát ngay trong khu dân cư, hộ gia đình, nếu không kiểm soát tốt nguồn sinh sản của muỗi. Trong mùa lạnh, muỗi thường trú ẩn trong nhà, khiến nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại nếu không kiểm soát tốt nguồn sinh sản.
Phòng chống sốt xuất huyết Dengue: Hành động nhỏ - Hiệu quả lớn
Bên cạnh các biện pháp kiểm soát muỗi, tiêm vắc-xin là một hướng phòng bệnh chủ động, được World Health Organization (WHO) khuyến nghị tại các khu vực có dịch tễ sốt xuất huyết.
Vắc-xin Qdenga - Bước tiến mới trong phòng ngừa Sốt xuất huyết. Qdenga (TAK-003) là vắc-xin sống giảm độc lực, tetravalent (phòng ngừa 4 týp virus Dengue), do Takeda phát triển. Vắc-xin này đã được phê duyệt ở nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trong đó có Việt Nam, cũng như được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam: Vắc-xin Qdenga được chỉ định cho các cá nhân từ 04 tuổi trở lên sống ở những khu vực có dịch tễ sốt xuất huyết. Có thể tiêm cho người đã từng mắc sốt xuất huyết. Liều lượng: 0.5 mL/liều. Tiêm dưới da, lịch tiêm: 2 mũi, với khoảng cách giữa mũi 1 và mũi 2 là 3 tháng.

Việc tiêm vắc-xin cần được bác sĩ tư vấn và chỉ định, để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu. Các đối tượng: Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú; Người bị suy giảm miễn dịch nghiêm trọng (do bệnh hoặc đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch); Người có tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc-xin cần đặc biệt lưu ý và được tư vấn, đánh giá kỹ trước khi tiêm.
Vì là vắc xin sống giảm độc lực, việc tiêm vắc-xin nên được thực hiện theo chỉ định và tư vấn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu.
Sốt xuất huyết có thể phòng ngừa, nhưng chỉ hiệu quả khi mỗi người dân chủ động hành động từ sớm:
· Nhận biết sớm triệu chứng
· Không tự ý điều trị tại nhà
· Diệt muỗi – diệt lăng quăng thường xuyên
· Chủ động tiêm phòng khi đủ điều kiện
Bảo vệ bản thân hôm nay chính là bảo vệ gia đình và cộng đồng ngày mai. Hãy chủ động bảo vệ trước sốt xuất huyết Dengue!