Hội thảo “Vắc xin cho người lớn tuổi - Nhu cầu cần thiết trong chăm sóc sức khoẻ toàn diện” vừa được Bệnh viện Bạch Mai và Công ty GSK phối hợp tổ chức đã mang đến nhiều thông tin hữu ích, thiết thực cho cán bộ y tế cũng như cộng đồng. Chương trình thu hút đông đảo người tham gia trên cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Người cao tuổi - nhóm đối tượng dễ tổn thương

Theo thống kê được PGS.TS.BS. Đỗ Duy Cường - Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai trình bày, gần 2/3 người Việt Nam từ 60 tuổi trở lên đang sống chung với ít nhất một bệnh lý mạn tính và gần một nửa trong số họ có nhiều bệnh nền cùng lúc. “Lão hóa khiến hệ thống miễn dịch của người già suy yếu rõ rệt, làm giảm khả năng đáp ứng với các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm và cả hiệu quả vắc xin nếu không có chiến lược tiêm chủng phù hợp”, PGS. TS Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, ông cho biết người cao tuổi mắc các bệnh lý nền như đái tháo đường, bệnh tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính… có nguy cơ cao hơn từ 30-70% bị biến chứng nặng hoặc tử vong nếu nhiễm các bệnh như cúm, zona, viêm phổi do phế cầu hoặc COVID-19.

Bệnh zona: “Sát thủ thầm lặng” ở người lớn tuổi

PGS.TS.BS. Phạm Quang Thái - Phó trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cảnh báo: “Cứ 3 người sẽ có 1 người mắc bệnh zona trong đời. Trong đó, phần lớn ca bệnh xảy ra sau tuổi 50 và càng cao tuổi, nguy cơ biến chứng như đau thần kinh sau zona (PHN), viêm giác mạc, đột quỵ... càng tăng.”

Báo cáo của PGS. TS Thái cho thấy, tại Việt Nam ước tính mỗi năm có hơn 1,8 triệu ca bệnh zona ở người từ 50 tuổi trở lên, với hơn 379.000 trường hợp phát triển biến chứng đau dây thần kinh kéo dài. “Nhiều bệnh nhân phải sống chung với những cơn đau dữ dội kéo dài hàng tháng, ảnh hưởng nghiêm trọng tới giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng sống” - ông nhấn mạnh.

Vắc xin: Giải pháp chủ động, bền vững và hiệu quả

Các chuyên gia đều thống nhất rằng tiêm phòng là giải pháp chủ động giúp người cao tuổi phòng ngừa bệnh tật, giảm nhập viện, và nâng cao chất lượng sống. RZV - vắc xin zona tái tổ hợp đã chứng minh hiệu lực lên đến 97% trong ngăn ngừa bệnh zona ở người từ 50 tuổi trở lên và 91 - 93% trong dự phòng biến chứng PHN, kể cả với bệnh nhân có bệnh nền.

Theo PGS. TS Cường, “Tiêm phòng không chỉ bảo vệ khỏi một căn bệnh cụ thể mà còn góp phần ổn định bệnh lý nền vốn đã mong manh ở người cao tuổi. Ví dụ, bệnh nhân tiểu đường sau khi mắc zona có thể bị mất kiểm soát đường huyết, trong khi bệnh nhân COPD dễ lên cơn cấp và giảm chức năng hô hấp nhanh chóng.”

Hướng đi mới trong mô hình chăm sóc toàn diện

Tiêm chủng cho người cao tuổi không đơn thuần là bảo vệ khỏi những căn bệnh truyền nhiễm, mà còn là chìa khóa duy trì chất lượng sống, giảm gánh nặng điều trị và hỗ trợ ổn định bệnh nền. Đây là chiến lược y tế dự phòng cần được ưu tiên trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam và toàn cầu.

PGS. TS Thái nhận định: “Tiêm chủng không phải là đặc quyền của trẻ nhỏ. Đó là quyền lợi suốt đời của mỗi người dân, đặc biệt là nhóm người dễ bị tổn thương như người cao tuổi có bệnh lý nền. Chăm sóc sức khỏe toàn diện không thể thiếu đi lá chắn vắc xin.”

Đồng quan điểm đó, PGS.TS.BS. Đỗ Duy Cường cũng nhấn mạnh: “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi không thể tách rời tiêm chủng. Vắc xin là khoản đầu tư nhỏ mang lại lợi ích sức khỏe to lớn. Nói cách khác, tiêm vắc xin là món quà ý nghĩa con cái dành cho cha mẹ và bố mẹ dành cho con trẻ và là một chiến lược chăm sóc toàn diện, văn minh”.