Vì sao trẻ vị thành niên vẫn cần tiêm vắc xin?

Các chuyên gia y tế cho biết, không ít phụ huynh cho rằng trẻ đã được tiêm đầy đủ vắc xin từ nhỏ nên không cần tiếp tục tiêm ở tuổi vị thành niên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiêm chủng ở giai đoạn này vẫn rất cần thiết.

Thứ nhất, miễn dịch từ các vắc xin tiêm khi còn nhỏ có thể suy giảm theo thời gian. Dù đã được tiêm phòng đầy đủ các bệnh như bạch hầu - ho gà - uốn ván, khả năng bảo vệ không phải lúc nào cũng kéo dài suốt đời. Khi bước vào tuổi vị thành niên, trẻ có thể trở nên dễ mắc bệnh hơn nếu không được tiêm nhắc lại.

Thứ hai, lối sống và hành vi xã hội thay đổi rõ rệt. Vị thành niên thường tham gia nhiều hoạt động tập thể như học nội trú, sinh hoạt câu lạc bộ, dã ngoại, cắm trại hay huấn luyện quân sự. Những môi trường đông người làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt với các bệnh do vi khuẩn như não mô cầu.

Thứ ba, nhiều trẻ chưa từng tiếp xúc với một số tác nhân gây bệnh nên nguy cơ mắc vẫn cao. Điển hình là virus HPV - tác nhân gây ung thư cổ tử cung và một số loại ung thư khác. Việc tiêm phòng trước khi có nguy cơ tiếp xúc với virus là biện pháp hiệu quả nhất.

Ngoài ra, một số virus có khả năng biến đổi theo thời gian, như virus cúm. Vì vậy, miễn dịch từ vắc xin của năm trước không còn bảo vệ tối ưu cho năm sau, đòi hỏi phải tiêm nhắc lại hàng năm.

Những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể phòng ngừa bằng vắc xin

Bệnh do não mô cầu: Bệnh do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) gây ra là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với diễn tiến nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Hiện có 12 nhóm huyết thanh, trong đó phổ biến nhất là A, B, C, W và Y.

Bệnh có thể chuyển nặng chỉ trong vòng 24 giờ, gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như điếc, liệt, mất chi hay chậm phát triển trí tuệ. Đáng chú ý, khoảng 10-20% dân số có thể mang vi khuẩn trong vùng hầu họng mà không có triệu chứng, và tỷ lệ này có thể tăng tới 40-50% trong các vụ dịch. Vị thành niên là nhóm có tỷ lệ mang vi khuẩn cao nhất.

Virus HPV: Human Papillomavirus là nhóm gồm hơn 150 loại virus, trong đó hơn 40 loại có thể lây nhiễm qua đường sinh dục ở cả nam và nữ.

Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Một số chủng gây mụn cóc sinh dục, trong khi các chủng nguy cơ cao có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, ung thư hậu môn và ung thư vùng hầu họng. Thống kê quốc tế cho thấy hàng chục triệu người đang nhiễm HPV và ung thư cổ tử cung vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư ở phụ nữ. Vắc xin HPV đã được chứng minh có hiệu quả cao trong phòng ngừa các chủng virus nguy cơ cao.

Cúm mùa: Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm phổ biến do virus cúm gây ra, lây lan nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 3-5 triệu ca cúm nặng và từ 250.000 đến 500.000 ca tử vong. Do virus cúm liên tục biến đổi, vắc xin cần được tiêm nhắc lại hằng năm để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh.

Viêm não Nhật Bản: Viêm não Nhật Bản là bệnh do virus, lây truyền qua muỗi đốt và là nguyên nhân hàng đầu gây viêm não virus ở trẻ em tại nhiều quốc gia châu Á.

Hiện có khoảng 24 quốc gia với hơn 3 tỷ người sống trong vùng lưu hành dịch. Bệnh có thể tiến triển nhanh từ triệu chứng nhẹ sang hôn mê, co giật và biến chứng thần kinh nặng. Đáng lo ngại, bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; tỷ lệ tử vong có thể lên tới 25-30%, và nhiều trường hợp sống sót phải chịu di chứng lâu dài.

Tiêm chủng - biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở vị thành niên.

Việc chủ động tiêm phòng không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ mà còn góp phần giảm nguy cơ lây lan bệnh trong gia đình và cộng đồng. Cha mẹ và người chăm sóc cần chủ động đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được tư vấn lịch tiêm phù hợp, đảm bảo trẻ được bảo vệ toàn diện trong giai đoạn phát triển quan trọng này.