Vắc xin là chế phẩm sinh học, chứa các vi sinh vật hoặc các thành phần hoặc độc tố của vi sinh vật, có tác dụng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chủ động bảo vệ cơ thể chống lại vi sinh vật. Các bằng chứng khoa học và thực tiễn đã cho thấy tiêm vắc xin phòng bệnh là biện pháp dự phòng an toàn nhất, hiệu quả nhất để dự phòng mắc các bệnh do vi sinh vật, hạn chế tử vong và nâng cao chất lượng sống.

Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh lý mạn tính và hệ thống miễn dịch suy giảm, khi mắc các bệnh nhiễm trùng thường diễn biến nặng hơn, điều trị kéo dài hơn, dễ xuất hiện các biến chứng nặng phải nhập viện điều trị. Những bệnh mạn tính thường gặp như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản, xơ gan, bệnh tim mạch, tai biến mạch máu não, đái tháo đường…. COPD làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phổi mắc phải cộng đồng. Nguyên nhân chủ yếu của COPD là do hút thuốc lá kéo dài hay do tiếp xúc lâu dài với thuốc là thường gặp ở người cao tuổi. Bên cạnh đó, ở người cao tuổi đường hô hấp giảm thanh thải chất nhầy, rối loạn chức năng thực bào phế nang, phản xạ ho bị suy giảm cũng làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Những người mắc các bệnh tim mạch, do hệ thống tim mạch và hô hấp có mối liên quan chặt chẽ với nhau nên khi nhiễm trùng hô hấp, tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp oxy cho các cơ quan từ đó tăng gánh nặng cho tim, tăng nguy cơ tăng huyết áp, các cơn đau tim bùng phát và đột quỵ. Người mắc bệnh thận mạn tính, chạy thận nhân tạo chu kỳ làm suy giảm hệ thống miễn dịch, giảm các chức năng phổi, tim thận gây viêm phổi nặng dẫn đến tổn thương thận nặng hơn, tăng cao nguy cơ tử vong. Người bệnh đái tháo đường, đường máu tăng kéo dài gây toan máu, làm giảm sản xuất tế bào miễn dịch do đó tăng khả năng mắc bệnh do vi sinh vật và diễn biến nặng hơn.

Mặc dù nguy hiểm nhưng nhiều bệnh do vi sinh vật thường mắc ở người cao tuổi và nhiều bệnh mạn tính đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả. Những vắc xin được khuyến cáo sử dụng đối với người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính bao gồm:

Tiêm vắc xin cúm mùa hàng năm để phòng bệnh cúm mùa

Tiêm vắc xin phế cầu phòng các bệnh do phế cầu

Tiêm vắc xin Zona phòng bệnh Zona

Vắc xin uốn ván, bạch hầu, ho gà khuyến cáo tiêm nhắc theo định kỳ 10 năm/lần phòng bệnh bạch hầu, ho gà và uốn ván

Vắc xin viêm gan B phòng bệnh do vi rút viêm gan B 

Những loại vắc xin này đều là những vắc xin đã được chứng minh tính hiệu quả và an toàn trong phòng các bệnh do vi sinh vật.

Bên cạnh tiêm vắc xin chủ động phòng các bệnh do vi sinh vật, người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính cần nâng cao ý thức phòng bệnh và giữ vệ sinh cá nhân thông qua rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng, đảm bảo môi trường sống thông khí tốt và sạch sẽ, thường xuyên đeo khẩu trang khi đi ra khỏi nhà, chế độ dinh dưỡng phù hợp và luyện tập hợp lý nhằm giữ gìn và tăng cường sức khỏe.