Theo tổng quan mới công bố trên tạp chí JAMA năm 2026, tăng huyết áp kháng trị thực sự làm gia tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và tử vong tim mạch.

Thế nào là tăng huyết áp kháng trị?

Tăng huyết áp kháng trị được xác định khi huyết áp vẫn cao dù người bệnh đã sử dụng ít nhất 3 loại thuốc hạ áp thuộc các nhóm khác nhau ở liều tối đa dung nạp được, bao gồm thuốc ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể angiotensin (ACEI/ARB), thuốc chẹn kênh canxi và thuốc lợi tiểu.

Tuy nhiên, trước khi chẩn đoán, bác sĩ cần loại trừ các nguyên nhân gây "kháng trị giả" như hiệu ứng áo choàng trắng (huyết áp tăng khi đến cơ sở y tế), không tuân thủ điều trị hoặc các nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát.

Ai có nguy cơ cao?

Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp kháng trị thực sự chiếm khoảng 10,3% số người bệnh đang điều trị tăng huyết áp và tăng lên tới 22,9% ở người mắc bệnh thận mạn.

Những đối tượng có nguy cơ cao gồm:

·         Người mắc bệnh thận mạn.

·         Người đái tháo đường.

·         Người thừa cân, béo phì.

·         Người có bệnh tim mạch.

·         Người cao tuổi.

·         Nam giới.

·         Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia.

Điều trị không chỉ dựa vào thuốc

Các chuyên gia nhấn mạnh, thay đổi lối sống là nền tảng trong điều trị tăng huyết áp kháng trị.

Người bệnh cần:

·         Giảm lượng muối xuống dưới 1.500 mg natri/ngày.

·         Hạn chế rượu bia.

·         Duy trì hoạt động thể lực tối thiểu 150 phút mỗi tuần.

·         Kiểm soát cân nặng hợp lý.

·         Áp dụng chế độ ăn DASH giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.

Về thuốc, phác đồ ưu tiên là phối hợp ba nhóm thuốc gồm ACEI/ARB, thuốc chẹn kênh canxi và thuốc lợi tiểu thiazid. Trong trường hợp tăng huyết áp kháng trị thực sự, spironolacton được xem là thuốc bổ sung có hiệu quả cao nếu không có chống chỉ định.

Đối với những trường hợp không đáp ứng với điều trị nội khoa tối ưu, triệt đốt thần kinh giao cảm động mạch thận có thể được cân nhắc, mặc dù chi phí còn cao và chỉ khoảng 2/3 người bệnh đáp ứng với phương pháp này.

Nguy cơ biến chứng cao hơn nhiều lần

Nhiều nghiên cứu cho thấy người bệnh tăng huyết áp kháng trị có tỷ lệ tổn thương tim, não, thận và mạch máu cao hơn rõ rệt so với người kiểm soát tốt huyết áp. Nguy cơ đột quỵ, suy tim và tử vong do tim mạch cũng tăng đáng kể.

Các chuyên gia khuyến cáo, người bệnh tăng huyết áp cần tái khám định kỳ, tuân thủ điều trị và không tự ý bỏ thuốc. Việc phát hiện sớm tăng huyết áp kháng trị và điều chỉnh phác đồ phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng nặng nề, bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.

Nguồn: JAMA, 2026