Ngày đăng: 22/01/2026Tác giả: Nguyên Hà - Thành DươngTrong bối cảnh y học hiện đại không ngừng phát triển, thiết bị y tế ngày càng giữ vai trò trung tâm trong chẩn đoán, điều trị, đặc biệt tại các đơn vị hồi sức tích cực và cấp cứu. Tuy nhiên, thiết bị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được quản lý, vận hành và phối hợp sử dụng một cách khoa học, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Hội thảo “Toàn diện về thiết bị y tế trong điều trị tích cực” do Bệnh viện Bạch Mai phối hợp với Viện An ninh Sức khỏe Nhật Bản (JIHS) tổ chức trong khuôn khổ Dự án TENKAI đã mang đến nhiều góc nhìn chuyên môn sâu sắc, thực tiễn về vấn đề này. Hội thảo gồm phiên toàn thể và các phiên chuyên đề thuộc ba dự án trọng điểm ME - VAP - ECMO thu hút đông đảo bác sĩ, điều dưỡng, kỹ sư lâm sàng và cán bộ kỹ thuật tham gia theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Hợp tác Việt Nam - Nhật Bản vì mục tiêu an toàn người bệnh
Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Tuấn Tùng - Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, hợp tác với các đối tác Nhật Bản, đặc biệt là JIHS, luôn được bệnh viện xác định là mối quan hệ chiến lược lâu dài. Theo ông, sự hợp tác này không chỉ dừng ở chuyển giao kỹ thuật, mà còn là quá trình chia sẻ triết lý y học, tính chuẩn mực và tư duy tiếp cận hệ thống trong chăm sóc người bệnh nặng.

Ba dự án ME - VAP - ECMO tuy khác nhau về nội dung triển khai nhưng có điểm chung cốt lõi: đều liên quan trực tiếp đến các thiết bị duy trì và hỗ trợ sự sống. “Việc sử dụng trang thiết bị y tế an toàn và bền vững không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là vấn đề phối hợp nhóm, đào tạo nhân lực và bảo đảm chuỗi cung ứng vật tư tiêu hao”, PGS.TS Nguyễn Tuấn Tùng nhấn mạnh.
Một trong những giá trị nổi bật của chương trình hợp tác với JIHS là đào tạo nguồn nhân lực và phát triển học thuật. Nhiều cán bộ y tế của Bệnh viện Bạch Mai đã được cử sang Nhật Bản đào tạo, trở thành lực lượng nòng cốt triển khai các dự án, đồng thời đóng góp tích cực cho nghiên cứu khoa học, đào tạo sau đại học và công bố quốc tế.
Quản lý thiết bị y tế: Bài học từ cách tiếp cận của Nhật Bản
Tại hội thảo, các chuyên gia Nhật Bản mang đến cách nhìn toàn diện về quản lý thiết bị y tế như một cấu phần không thể tách rời của an toàn người bệnh. Ông Tatsunori Ogawa, kỹ sư lâm sàng, Giám đốc Dự án ME (JIHS) cho biết, tại Nhật Bản, quản lý thiết bị không đơn thuần là đảm bảo “máy móc hoạt động”, mà là một chương trình tổng thể.
Theo đó, toàn bộ vòng đời thiết bị: Từ lập kế hoạch mua sắm, kiểm tra trước - trong - sau sử dụng, bảo trì định kỳ, hiệu chuẩn kỹ thuật đến phân tích dữ liệu sự cố đều được số hóa và quản lý tập trung nhằm phòng ngừa rủi ro. Đặc biệt, kỹ sư lâm sàng, lực lượng được cấp chứng chỉ quốc gia tại Nhật Bản đóng vai trò “cầu nối” giữa thiết bị và lâm sàng.
“Nhiều nguy cơ liên quan đến máy thở hoặc ECMO không thể phát hiện bằng mắt thường. Kỹ sư lâm sàng có khả năng phân tích dữ liệu, dạng sóng và xu hướng để phát hiện sớm bất thường, qua đó bảo vệ người bệnh”, ông Ogawa chia sẻ.
VAP: Phòng ngừa là chiến lược then chốt
Dự án VAP (viêm phổi liên quan thở máy) là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết hợp tri thức quốc tế với thực tiễn lâm sàng tại Việt Nam. Theo TS.BS Tatsuya Okamoto - Giám đốc Dự án, VAP vẫn là một trong những nhiễm khuẩn bệnh viện phổ biến nhất tại ICU, làm tăng tỷ lệ tử vong và kéo dài thời gian điều trị.
Do chưa có “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán và điều trị, dự phòng được xem là chiến lược cốt lõi. Trong khuôn khổ Dự án TENKAI, mô hình “gói dự phòng VAP” đã được triển khai, kết hợp đồng thời nhiều biện pháp thay vì áp dụng đơn lẻ. Theo TS Okamoto, điều quan trọng không chỉ là xây dựng gói giải pháp mà là duy trì sự tuân thủ bền bỉ và minh bạch hóa các chỉ số để cả ê-kíp cùng hướng tới mục tiêu giảm thiểu VAP trong chăm sóc hằng ngày.

ECMO: Hiệu quả đến từ phối hợp đa ngành
Đối với dự án ECMO, BS. Tatsuki Uemura - Giám đốc Dự án ECMO (JIHS) cho rằng ECMO không phải là phương pháp điều trị tự thân mà chỉ là “cây cầu thời gian” giúp người bệnh chờ tim hoặc phổi hồi phục. Do đó, hiệu quả của ECMO phụ thuộc rất lớn vào tổ chức đội ngũ và năng lực phối hợp đa ngành.
Các nghiên cứu tại Mỹ và Hàn Quốc cho thấy, mô hình đội ECMO đa ngành giúp tăng rõ rệt tỷ lệ sống sót và khả năng cai ECMO thành công. Tại Nhật Bản, đào tạo ECMO được thực hiện bài bản, thường xuyên, kết hợp giữa lý thuyết, mô phỏng và thực hành xử trí tình huống khẩn cấp.
Từ thực tiễn tại Bệnh viện Bạch Mai, số lượng bệnh nhân cần ECMO ngày càng gia tăng, kéo theo nhiều thách thức về kỹ thuật, nhân lực và kiểm soát biến chứng. Vì vậy, đào tạo liên tục và chuẩn hóa quy trình được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm an toàn và hiệu quả của kỹ thuật này.
Góc nhìn toàn cầu và giá trị thực hành
Ở góc độ quốc tế, bà Keiko Fukuta, chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo trong bối cảnh thiết bị y tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, từ robot phẫu thuật, thiết bị y tế dựa trên phần mềm đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán và điều trị.

Theo bà, tại ICU - nơi tập trung nhiều thiết bị phức tạp - mỗi quyết định cài đặt, mỗi cảnh báo đều có thể ảnh hưởng đến tiên lượng người bệnh. Do đó, việc cập nhật kiến thức, tăng cường thực hành và hiểu rõ vai trò của từng thành viên trong ê-kíp là yếu tố then chốt để hướng tới chăm sóc an toàn, chất lượng cao.
Không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật, hội thảo còn dành nhiều thời gian cho các phiên thực hành theo nhóm, giúp học viên trực tiếp tiếp cận thiết bị, mô phỏng tình huống và quan sát rõ vai trò của bác sĩ, điều dưỡng và kỹ sư lâm sàng trong hồi sức tích cực.
Hội thảo “Toàn diện về thiết bị y tế trong điều trị tích cực” không chỉ là diễn đàn chia sẻ tri thức, mà còn khẳng định định hướng phát triển hồi sức tích cực của Bệnh viện Bạch Mai dựa trên chuẩn mực, an toàn và hợp tác quốc tế, hướng tới mục tiêu cao nhất: bảo vệ tính mạng và nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.