Vệt trắng trong mắt trẻ 5 tháng tuổi

Khi con được 5 tháng rưỡi, người mẹ nhận thấy bé không nhìn và phản ứng với đồ vật như những trẻ cùng tuổi. Đặc biệt, mỗi khi có ánh sáng chiếu vào, trong lòng đen của mắt con xuất hiện một vệt trắng.

Đưa con đi khám, gia đình chết lặng khi nhận chẩn đoán: u nguyên bào võng mạc cả hai mắt. Mắt phải của trẻ thuộc nhóm E - giai đoạn rất nặng, khả năng bảo tồn hầu như không còn. Mắt trái thuộc nhóm D, cũng đã tiến triển nhưng vẫn còn cơ hội giữ lại nhãn cầu.

Từ đó, tuổi thơ của bé gắn với bệnh viện, những lần gây mê, truyền hóa chất, laser và kiểm tra đáy mắt. Trẻ đã trải qua 6 đợt hóa chất toàn thân cùng nhiều lần laser hai mắt.

Với người mẹ, điều ám ảnh nhất không chỉ là hai chữ “ung thư” mà còn là nỗi sợ một ngày con không thể nhìn thấy thế giới. Chị gần như gác lại công việc và cuộc sống riêng để đồng hành cùng con qua từng đợt điều trị.

“Chỉ cần còn cơ hội, gia đình sẽ cùng các bác sĩ cố gắng giữ lại ánh sáng cho con” - đó là hy vọng giúp người mẹ bền bỉ bước tiếp trong hành trình kéo dài nhiều năm.

PGS.TS Vũ Đăng Lưu, Viện trưởng Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp Bạch Mai và bác sĩ Trung tâm Nhi Khoa thăm khám cho trẻ trước khi xuất viện

Đưa hóa chất trực tiếp đến khối u

Sau khi được khám điều trị theo dõi bởi TS.BS Phạm Thị Minh Châu - Phó Trưởng khoa Mắt Trẻ em, Bệnh viện Mắt Trung ương, tháng 12/2025, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai để phối hợp điều trị can thiệp. Các bác sĩ Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai thực hiện truyền hóa chất nội động mạch mắt trái, kiểm soát khối u và hướng đến bảo tồn nhãn cầu cho trẻ.

PGS.TS Vũ Đăng Lưu - Viện trưởng Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết đây là kỹ thuật đặc biệt khó. Mạch máu của trẻ rất nhỏ, đường tiếp cận động mạch mắt phức tạp; mọi thao tác đều đòi hỏi độ chính xác cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa.

“Mục tiêu cao nhất vẫn là cứu sống trẻ. Khi bảo đảm an toàn tính mạng, các bác sĩ mới hướng tới giữ lại nhãn cầu và bảo tồn phần thị lực còn lại”, PGS.TS Vũ Đăng Lưu nhấn mạnh trong phối hợp đa mô thức trong điều trị giữa chuyên khoa nhãn nhi, ung bướu, nhi khoa, điện quang chẩn đoán và can thiệp.

Không phải bệnh nhi nào cũng có thể áp dụng kỹ thuật này. Việc điều trị phải căn cứ vào giai đoạn bệnh, mức độ lan rộng của khối u và khả năng bảo tồn an toàn. Với những mắt đã ở giai đoạn quá muộn hoặc có nguy cơ khối u lan rộng, loại bỏ nhãn cầu vẫn là quyết định cần thiết để bảo vệ tính mạng. Tuy nhiên, tổng quan chung đây cũng là phương pháp điều trị tối ưu, giúp bảo tồn tình mạng, thị lực cho trẻ.

Phương pháp này cũng hiếm có các bệnh viện thực hiện được, hiện chủ yếu là ở khu vực phía bắc trong đó có Bạch Mai.

Mất một mắt để giữ lại sự sống và ánh sáng

Dù đã được điều trị tích cực, mắt phải của trẻ thuộc nhóm E, không còn khả năng bảo tồn an toàn. Tháng 6/2026, trẻ phải cắt bỏ nhãn cầu và lắp mắt giả bên phải.

Đó là quyết định đau đớn với gia đình, nhưng cần thiết để ngăn khối u tiếp tục phát triển và đe dọa tính mạng. Trong khi đó, các bác sĩ tiếp tục kiên trì điều trị, theo dõi và bảo tồn mắt trái.

Đến ngày 29/7/2026, sau hơn 4 năm chiến đấu với bệnh tật, 7 tháng điều trị tích cực trẻ phát triển tinh thần và thể chất phù hợp với lứa tuổi. Mắt trái được bảo tồn và tiếp tục theo dõi định kỳ bằng khám đáy mắt, siêu âm và chụp cộng hưởng từ.

Với người mẹ, việc con còn một mắt để nhìn thấy người thân và thế giới xung quanh là thành quả vô giá sau hàng nghìn ngày lo âu. Chị hiểu hành trình chưa kết thúc, con vẫn phải tái khám lâu dài. Nhưng mỗi lần nhìn thấy con vui chơi và lớn lên như những đứa trẻ khác, chị càng tin rằng sự kiên trì của gia đình và nỗ lực của các bác sĩ đã được đền đáp.

Phát hiện sớm mở ra cơ hội bảo tồn mắt

Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Mắt Trung Ương bắt đầu nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật truyền hóa chất nội động mạch mắt trong điều trị u nguyên bào võng mạc từ năm 2018, trong khuôn khổ một đề tài cấp Bộ. Đến nay, rất nhiều bệnh nhi đã được điều trị theo hướng bảo tồn mắt. Nhiều gia đình từ các tỉnh, thành phía Nam cũng đưa con ra Hà Nội để tiếp cận phương pháp này.

Theo PGS.TS Vũ Đăng Lưu, giá trị của kỹ thuật không chỉ nằm ở việc đưa thuốc khống chế khối u, mà còn mở ra cơ hội thay đổi cuộc đời trẻ. Trong những trường hợp phù hợp, bệnh nhi có thể giữ lại nhãn cầu, duy trì hình thể khuôn mặt và bảo tồn một phần thị lực.

Tuy nhiên, kỹ thuật hiện đại không thể bù đắp hoàn toàn cho việc phát hiện quá muộn. Khi khối u còn khu trú trong nhãn cầu, khả năng kiểm soát bệnh và bảo tồn mắt sẽ cao hơn. Nếu trẻ được đưa đến bệnh viện khi mắt đã lồi, đau, đỏ kéo dài hoặc khối u lan ra ngoài nhãn cầu, quá trình điều trị sẽ phức tạp hơn, thậm chí tính mạng bị đe dọa.

U nguyên bào võng mạc là khối u ác tính nội nhãn thường gặp nhất ở trẻ em và chủ yếu xuất hiện ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi.

Dấu hiệu điển hình nhất là đồng tử trắng. Cha mẹ có thể nhìn thấy đốm hoặc vệt trắng trong lòng đen của mắt trẻ, nhất là khi ở nơi thiếu sáng hoặc chụp ảnh có đèn flash. Trong ảnh, thay vì phản chiếu màu đỏ như mắt bình thường, một bên mắt có thể hiện ánh trắng bất thường.

Trẻ cần được đưa đi khám chuyên khoa sớm khi có một trong những biểu hiện:

·         Đồng tử xuất hiện đốm hoặc vệt trắng;

·         Một mắt phản chiếu màu trắng khi chụp ảnh;

·         Trẻ đột ngột bị lác;

·         Trẻ không dõi theo ánh sáng hoặc đồ vật;

·         Hai mắt có phản xạ ánh sáng khác nhau;

·         Mắt đỏ, đau, sưng hoặc lồi bất thường.

Đồng tử trắng không đồng nghĩa chắc chắn trẻ mắc u nguyên bào võng mạc, nhưng luôn là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm để loại trừ bệnh lý nguy hiểm. Phát hiện sớm u nguyên bào võng mạc không chỉ giúp cứu sống trẻ mà còn mở ra cơ hội giữ lại nhãn cầu và ánh sáng cho cả cuộc đời.

Hơn 4 năm trước, một vệt trắng nhỏ trong mắt đã khiến người mẹ bất an. Hôm nay, con chị vẫn còn một mắt để nhìn thấy mẹ, nhìn thấy gia đình và khám phá thế giới.